Ruja u kotki: co to jest rujka i jak pomóc kotce w rui?

Ruja u kotki – pewnie obiło Ci się to o uszy…

Ruja u kotki
Ruja i dojrzałość płciowa u kotki

Podejrzewasz, że Twoja kotka właśnie przechodzi ruję? Jeśli odpowiesz twierdząco na poniższe pytania, możesz mieć rację:

Czy Twoja kicia nagle stała się bardzo przyjazna, domaga się głaskania i pieszczot?

Czy oprócz tego pociera głową, wygina, turla się, głośno mruczy i dziwnie miauczy?

Jeśli zastanawiasz się co z tym fantem zrobić, zachęcam do przeczytania całego artykułu.

Znajdziesz w nim odpowiedzi na pytania, które tacy jak Ty opiekunowie kotek w rui zadają mi najczęściej.

Co to jest ruja u kota?

Ruja u kotki to czas, w którym kotka jest gotowa zajść w ciążę.

  • Kotki są wówczas niespokojne, głośno miauczą, ocierają się o człowieka.
  • Pogłaskane, wyginają grzbiet do dołu.
  • Kotka w rui tarza się po podłodze, zwija się jak gąsienica.

Ruja u kotki jest to męcząca zarówno dla opiekuna jak i dla kotki.

Co to jest ruja u kota?
Co to jest ruja u kota i jakie są jej objawy?

Pierwsza ruja u kotki

Od kiedy występuje ruja u kotki? Najczęściej pojawia się u samic w wieku 4-12 miesięcy (średnio 6-8 miesięcy). Od czego to zależy?

Ruja u kota zależy głównie od takich czynników jak:

  • wiek – średnio około 8 miesięcy,
  • masa ciała – co najmniej 2,5 kg,
  • rasa kota – koty krótkowłose dojrzewają szybciej, a koty długowłose później niż inne rasy; persy dojrzewają w wieku około 12-18 miesięcy,
  • pora roku – koty są zwierzętami sezonowo poliestralnymi, czyli w danym sezonie (u kotów najczęściej od stycznia do września) występują średnio 2-3 cykle z kilkoma rujami w cyklu, dlatego nawet przy osiągnięciu odpowiedniego wieku oraz masy ciała wystąpienie rui może ulec opóźnieniu, czy przesunąć się,
  • długość dnia świetlnego – sezon rozrodczy u kotów zaczyna się w okolicach stycznia i trwa mniej więcej do sierpnia/września. Potem występuje okres bezrujowy; u kotów trzymanych wyłącznie w domach ten naturalny mechanizm regulacji cyklu rozrodczego może ulec zaburzeniu i samice mogą wykazywać rujkę przez cały rok.

Cykl płciowy

Każdy cykl płciowy kotek składa się z kilku etapów:

  1. Proestrus – tak zwany okres przedrujowy.
  2. Estrus – tak zwany ruja właściwa.
  3. Metestrus – okres międzyrujowy.
  4. Anestrus – okres, w którym brak jest aktywności układu rozrodczego.

Czas trwania pierwszego okresu cyklu płciowego kotki (Proestrus) to zazwyczaj około okres 1 – 3 dni.

To właśnie wtedy kot zaczyna wykazywać charakterystyczne dla rui zachowania:

  • często oddaje mocz,
  • ociera głową o dywany, meble i inne przedmioty,
  • przetacza się przez grzbiet,
  • wygina się i tarza,
  • charakterystycznie miauczy.

W okresie tym nie pozwala jednak się pokryć. Estrus, czyli właściwa ruja, trwa około tygodnia. I tu, kotki wykazują zróżnicowanie rasowe – kotki długowłose mają krótsza ruję właściwą niż kotki krótkowłose. Skraca ten okres także ewentualne pokrycie przez kocura. Samice w tym okresie wykazują charakterystyczne dla rui zachowania, akceptują też ewentualne krycie. Długość okresu międzyrujowego to około 1-2 tygodnie. Niekiedy jednak, że w niektórych przypadkach, rujki występują jedna za drugą. Jest to tak zwana ciągła ruja. Dzieje się to u kotek niezapłodnionych, w okresie kwietnia – marca.

Do kiedy koty mają ruję?

Kotki miewają ruję do końca swojego życia. Jak pisałam wcześniej okres, w którym kotki mają objawy rui to styczeń i wrzesień, jednak moment kulminacyjny przypada na marzec – maj. Stąd też powiedzenie, że „koty się marcują” 🙂 Musisz pamiętać jednak, że w obecnych czasach okresy te są umowne. Sztuczne światło, stosunkowo ciepłe, jasne zimy doprowadzają niekiedy do zaburzeń cyklu płciowego. Niejednokrotnie w mojej praktyce zdarzało mi się spotykać kotki, które miały ruję przez okres całego roku, co 2-3 tygodnie.

Ile trwa rujka u kotki?

W sumie, uciążliwe objawy rui u kota trwają od około tygodnia, do 10 dni.

Jaki jest trwania rui u kotki?
Jaki jest trwania rui u kotki?

Musisz jednak pamiętać, że jest to sprawa osobnicza – u niektórych kotów ruja może trwać nieprzerwanie, nawet przez miesiąc lub dłużej.

Ruja u kotki po porodzie

Coraz częściej w praktyce spotykam się z sytuacjami, kiedy do mojego gabinetu trafia znaleziona gdzieś w lesie lub parku kocia mama wraz z potomstwem. Często ludzie, którzy znajdują taką rodzinkę decydują się rozdać kociaki a mamę, po sterylizacji, adoptować. Powstaje jednak problem, kiedy kotka jest już w kolejnej ciąży... Czy jest to możliwe? Oczywiście, że tak, ponieważ już 7-10 dni po porodzie może przyjść kolejna ruja u kotki, a kocia mama może być już zdolna do zapłodnienia.

Czy ruja jest bolesna?

Cóż trudno jest mi jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, jednak według mnie, jest to bardziej zmęczenie niż ból.

I to zmęczenie nie tylko kotki, ale i właściciela…

Nieprzespane noce, ciągłe miauczenie kotki i jej ocieranie się o Ciebie – to będzie Twój chleb powszedni, w noc i w dzień, przez minimum tydzień. Zazwyczaj osoby, które mocno opierają się przed zabiegiem sterylizacji, kiedy przeżywają pierwszą rujkę swojej kotki, diametralnie zmieniają zdanie i jak najszybciej umawiają ją na zabieg.

Obraz kotki w rujce, a także „doznania” jakie idą za nią, są na tyle intensywne, że właściciele często mówią mi, iż nie chcą by:

Kicia dalej się tak męczyła.

Sama, prowadząc przez kilka lat domy tymczasowe dla kotów miałam okazję obserwować kotki w rui.

Wiesz do jakiego wówczas doszłam wniosku?

Że należy jak najwcześniej je sterylizować.

Życie z kotką która ma ruję jest bardzo trudne – podkrążone oczy, wieczna irytacja, rozdrażnienie i zmęczenie… Przygotuj się, że te doznania  będą Ci towarzyszyć podczas całego tego okresu.

Czy można przerwać ruję u kotki?

Oczywiście, że ruja u kotki może zostać przerwana. Istnieją środki farmakologiczne służące temu celowi.

Najpopularniejszym środkiem służącym przerywaniu rujki u kotów jest Provera. Tabletki te zawierają medroksyprogesteron, hormon mający blokować ruję. Podaje się je przez około tydzień.

Kolejnym środkiem jest Pill'kan 5 (megestrol). Jest on trudniej dostępny i droższy, ale objawy rujowe po jego podaniu mijają szybciej.

Istnieje również możliwość podania zastrzyku hormonalnego.

Zastrzyk hormonalny dla kotka
Zastrzyk hormonalny dla kotka

Delvosteron (proligeston), bo tak nazywa się ten lek, podaje się w podskórnego zastrzyku.

Co ile po podaniu tego leku pojawia się ruja u kotki? Zazwyczaj objawy rujowe u kotki występują po około 5 miesiącach.

Aby ograniczyć symptomy występujące u koki podczas rui, niektórzy lekarze stosują leki uspokajające takie jak Hydroxyzyna. Pamiętaj jednak, że nie zapobiegają jednak one niechcianym ciążom.

Skutki uboczne przerywania rui

Warto w tym miejscu wspomnieć, że podawanie któregokolwiek ze środków farmakologicznych wiąże się z działaniami niepożądanymi. Długotrwałe podawanie leków hormonalnych kotkom wiąże się z dużym ryzykiem powstanie ropnego zapalenia macicy (ropomacicze).

Stosunkowo często dochodzi do:

  • rozrostu gruczołów mlekowych,
  • powstawania nowotworów gruczołu mlekowego,
  • powstawania nowotworów narządów rozrodczych.

Niektóre z preparatów zawierających progestageny – jak na przykład Delvosteron, mogą również hamować pracę nadnerczy. Powodują też wzrost apetytu a co za tym idzie wzrost masy ciała zwierzaka.

Objawy rui u kotki

  • Po pierwsze możesz zauważyć, że zmienia się okolica zewnętrznych narządów płciowych – są one bardziej nabrzmiałe, mocniej ukrwione.
  • Duże zmiany można zauważyć również w zachowaniu kocicy.
  • Kotka bardzo mocno chce się łasić do wszystkich domowników, zaczyna ocierać się o meble, przewraca się na podłogę i wywija w najrozmaitsze strony.
  • Czasem towarzyszy temu miauczenie, które może stawać się coraz głośniejsze, przechodzić w długie i wyjące odgłosy, brzmiące niejednokrotnie w sposób trudny do zniesienia dla człowieka.
  • Niektóre kotki stają się okresie rui niespokojne, pobudzone, nawet agresywne.
  • Przyjmują pozycję gotowości do kopulacji – tzw. pozycja lordosis, na którą składają się podkulona pod siebie miednica, odgięty w bok ogon i ekspozycja genitaliów.
  • Czasem kotki wypinają zad i kładą się brzuchem na ziemi, przebierając jednocześnie tylnymi łapami, trochę jakby przytupywały.
Agresywna kotka w rui
Kotka w rui może być pobudzona i agresywna

Takie zachowanie ma na celu przyciągnąć kocura. Na poniższym wideo możesz zobaczyć jak zachowują się kotki w rui:

Często wiją się niczym gąsienice.

Podczas trwania rui można zaobserwować, że kot oznacza teren aerozolem feromonów o dość nieprzyjemnym dla człowieka zapachu. Często ruja u kotki objawia się też brakiem apetytu, przez co spada jej masa ciała. U kotów wychodzących zdarza się ruja bezobjawowa. Z mojego doświadczenia wynika jedna, iż jest to raczej związane z brakiem obserwacji kotka przez opiekuna.

Pierwsza rujka a sterylizacja kotki

Pierwsza ruja a sterylizacja kotka
Pierwsza ruja a sterylizacja kotka

Najbezpieczniejszym momentem na sterylizację kotki jest okres przed pierwszą rują lub zaraz po niej. Musisz jednak pamiętać, że sama pierwsza ruja jest przeciwwskazaniem do zabiegu. Najbezpieczniej więc zgłosić się do lekarza przed pierwszą rują Twojej kotki. Jeśli jednak moment ten został przez Ciebie przegapiony lub kot dostał rujkę bardzo wcześnie, w momencie w którym nikt się tego nie spodziewał, należy odczekać minimum tydzień i wykonać zabieg sterylizacji. Czasem zdarza się jednak, że występuje ruja u kotki wysterylizowanej. O tych specyficznych przypadkach dowiesz się więcej w dalszej części artykułu.

Ruja u kotki po sterylizacji

Kastracja w większości przypadków hamuje całkowicie symptomy rujowe. W małym odsetku z nich może zdarzyć się jednak, że objawy rujki u kota mogą wystąpić.

Dzieje się tak na przykład gdy:

  • jeszcze nie opadł wystarczająco poziom hormonów i potrzeba więcej czasu na obniżenie jego poziomu; zazwyczaj okres, który jest potrzebny na obniżenie poziomu hormonów wynosi około 6 – 8 tygodni, zależy to jednak od uwarunkowań osobniczych oraz okresu w jakim kot był wysterylizowany; z mojego doświadczenia wynika, że bardzo rzadko dochodzi do takiej sytuacji,
  • rujka wystąpi wyłącznie na tle psychicznym,
  • nadnercza kota przejmą funkcję hormonalną jajników,
  • wystąpią odpryski jajnika bądź też tak zwany „trzeci jajnik u kotki”; sytuacja taka ma miejsce, gdy po zabiegu pozostaną fragmenty tkanki jajnika, które nadal produkują hormony płciowe; częściej jest to powikłanie podczas zabiegu; rzadko, ale zdarza się, iż w ciele samicy istnieją wrodzone skupiska tkanki jajnikowej poza normalnie wykształconymi gonadami (dodatkowy bądź inaczej trzeci jajnik), po zabiegu sterylizacji uaktywniają się i zaczynają produkować hormony płciowe.

U kotek takich stosuje się leczenie uspokajające, bądź reoperuje się je w celu znalezienia ewentualnego winowajcy.

Antykoncepcja u kotek

Antykoncepcja u kotek niweluje objawy rujowe. Jednak, aby nie doszło do komplikacji związanych z działaniami niepożądanymi leków hormonalnych (ropomacicze, nowotwory), co pewien okres czasu należy zrobić przerwę w ich podawaniu. Wówczas objawy rujowe powinny się pokazać, jeśli ich brak – świadczy to o zaburzeniach gospodarki hormonalnej u kotka.

Kiedy dopuścić kocura?

Jesteś szczęśliwym posiadaczem hodowli kotów? Pewnie zastanawiasz się w którym momencie do Twojej kici, przyprowadzić jej nowego partnera. Musisz pamiętać o tym, że dojrzałość płciowa (występuje pierwsza ruja), wcale nie oznacza dojrzałości hodowlanej Twojej kotki. Dojrzałość hodowlana nadchodzi w momencie pełnej dojrzałości fizycznej kotki – a więc w wieku przekraczającym 12 miesięcy. Przepisy PZF mówią o 10 miesiącach zakładając jednocześnie możliwość obniżenia tego wieku na podstawie zaświadczenia lekarza weterynarii potwierdzającego uporczywość młodzieńczych rui kotka. Kotki nie powinno się dopuszczać do samca częściej niż dwa razy w roku. Najlepiej kotkę dopuszczać do kocura raz w roku na wiosnę. Częsty rozpłód ma znaczenie tylko w hodowlach kotów rasowych, gdy chodzi o uzyskanie cennych kociąt.

Kotkę należy dostarczyć do mieszkania samca. Samiec w znanym sobie miejscu lepiej się czuje i może skoncentrować uwagę na samicy.

Kotkę należy pozostawić z kocurem na jedną dobę, co w zupełności wystarczy, aby została kilkakrotnie pokryta. Wyjątek mogą stanowić kotki, które nie były jeszcze dopuszczane lub sytuacje gdy cenny materiał genetyczny jest przywożony spoza granic naszego kraju. Wówczas można zastosować metodę sztucznej inseminacji – u kotów jednak jest ona mało praktyczna i dość kosztowna.

Ruja i owulacja u kotek

Owulacja u kotek
Owulacja u kotek

Rujka po pokryciu kończy się drugiego lub trzeciego dnia. Jeśli chodzi zaś o jajeczkowanie (owulację), u kotów jest ona prowokowana – to znaczy, że dochodzi do niej po kopulacji.

Zdarza się, że u ciężarnej kotki pojawia się rujka. Wówczas może dojść do zapłodnienia kolejnego jaja powodujące rozwój płodu – to tak zwane nadpłodnienie. Jest to możliwe tylko we wczesnym okresie ciąży. W sytuacji nadpłodnienia zwykle rozwija się pierwszy płód, drugi zaś zamiera i zostaje wydalony podczas porodu.

Zdarza się jednak, że kotka rodzi wszystkie małe kocięta – w różnych odstępach czasu. Stąd też ojcami jednego miotu może być kilka różnych kocurów.

Jak pomóc i złagodzić objawy rui?

Jak pomóc kotce?
Jak pomóc kotce?

Jak pisałam wcześniej istnieją hormonalne leki w postaci zastrzyków, bądź tabletek które hamują powstałą ruje u kota. Pamiętaj jednak, że podawanie leków hormonalnych wiąże się z dużym ryzykiem chorób układu rozrodczego. Istnieje także możliwość podawania leków uspokajających – np. hydroxyzyna. Niestety objawy rui u kotka po nich tylko w niektórych przypadkach zostają wyciszone, nie znikają na dobre.

Zastanawiasz się pewnie czy nie ma jakiś domowych środków na wyciszenie Twojej kici podczas rui?

Po pierwsze ogranicz kontakt fizyczny z kotką:

nie głaszcz jej, nie pobudzaj.

Najlepiej kotkę w rui zostawić w spokoju w chłodnym, ciemnym miejscu. Można także starać się odwrócić jej uwagę poprzez zabawę, ganiane do momentu zmęczenia. Sposoby te nie zniwelują jednak objawów rujowych, mogą je ewentualnie nieco wyciszyć. Dlatego też, najlepszym, według mnie rozwiązaniem na zapobieganie rui jest kastracja kota. Wszystkiego o tym zabiegu dowiesz się z artykułu „Ile kosztuje sterylizacja psa i kota? Kiedy można wykonać zabieg?

Co to jest ruja u kota?

Ruja u kotki to czas, w którym kotka jest gotowa zajść w ciążę.

Jakie są objawy rujki u kotki?

Podczas rujki kotki są niespokojne, głośno miauczą, ocierają się o człowieka i różne przedmioty. Pogłaskane, wyginają grzbiet do dołu. Często kotki w rui tarzają się po podłodze, zwijają się jak gąsienica.

Od kiedy występuje ruja u kotki?

Najczęściej ruja pojawia się u samic w wieku 4-12 miesięcy (średnio 6-8 miesięcy).

 

Wykorzystane źródła >>

Lek. wet. Karolina Cebulska

Lekarz weterynarii Karolina Cebulska

Jestem absolwentką Wydziału Medycyny Weterynaryjnej UWM w Olsztynie. Doświadczenie zdobywałam w olsztyńskich, kieleckich, a od niedawna, krakowskich przychodniach i klinikach weterynaryjnych. Obecnie praktykuję w Nowohuckiej Przychodni Weterynaryjnej. Moje główne zainteresowania to choroby wewnętrzne małych zwierząt, a także choroby zakaźne. Jestem opiekunką kota Benia.

Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
guest
69 komentarzy
Zobacz wszystkie komentarze

Co Piszczy w Sierści Twojego zwierzaka?

Zalecenia lekarzy weterynarii na Twoim mailu

+ ebook "Czy leki ludzkie są bezpieczne dla psa i kota?"

Co Piszczy w Sierści Twojego zwierzaka?

Porady lekarzy weterynarii na Twoim mailu

+ ebook "Czy leki ludzkie są bezpieczne dla psa i kota?"

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami. 

WYPEŁNIJ POLA, ABY POBRAĆ MATERIAŁY W PDF 👇

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami.