Niewydolność trzustki u psa: objawy i leczenie ZNT u psa

Niewydolność trzustki u psów
Niewydolność trzustki u psów

Trzustka – niepozorny narząd, leżący w przedniej części jamy brzusznej.

Narząd, o którym wiele się mówi, ale tak naprawdę niewiele wie.

Cicho i niepostrzeżenie spełnia swoje funkcje, jednak mało kto docenia jej pracę.

Każdy opiekun psa czy kota zdaje sobie sprawę, jak istotne są takie organy jak serce, wątroba, czy nerki.

Ale trzustka? Kto by się nią przejmował?

No, może opiekunowie chorych na cukrzycę zwierząt uznają jej rolę w produkcji insuliny.

Jednakże to tylko część zadań, które stoją przed tym jakże ważnym, acz często pomijanym w diagnostyce narządem.

Pozwólcie mi w tym artykule nakreślić, jak istotnym i niedoścignionym w swym działaniu organem jest trzustka, jak wiele pełni funkcji niezbędnych do życia, co się dzieje, gdy ta doskonała fabryka chemiczna zaczyna odmawiać posłuszeństwa i jak radzić sobie ze skutkami niedomagania trzustki.

Co to jest trzustka?

Budowa trzustki u psa
Budowa trzustki u psa | Źródło: Wikipedia

Trzustka jest wydłużonym narządem, kształtem przypominającym pętlę, u psa wciśniętym pomiędzy troje zasadniczych sąsiadów:

  • wątrobę,
  • żołądek,
  • dwunastnicę.

Pod względem rozwojowym „partnerka” wątroby, stanowi klasyczny przykład gruczołu mieszanego, funkcjonującego zarówno zewnątrzwydzielniczo, jak i wewnątrzwydzielniczo, czyli dokrewnie.

Część zewnątrzwydzielniczna trzustki, stanowiąca główną masę narządu, jest gruczołem pęcherzykowym.

Z punktu widzenia czynnościowego jest to gruczoł panlityczny, co oznacza, że sok trzustkowy przez niego wytwarzany zawiera enzymy trawienne, „atakujące” wszystkie składniki pokarmu:

  • węglowodany,
  • białka,
  • tłuszcze.

Ta część pęcherzykowa zdecydowanie dominuje nad częścią dokrewną (wewnątrzwydzielniczą), reprezentowaną przez bardzo drobne (mikroskopijne wielkości) struktury – tzw. wyspy trzustki (zwane dawniej wyspami Langerhansa), zawieszonymi w miąższu narządu jak „rodzynki w cieście”.

To właśnie komórki zgrupowane w wyspach spełniają rolę dokrewną, produkując insulinę, glukagon i somatostatynę – hormony zawiadujące metabolizmem głównie węglowodanów, ale także tłuszczów i białek.

Nie sposób oszacować, która ze składowych trzustki jest ważniejsza, obie pełnią zgoła inne funkcje, obie są nie do przecenienia.

Zarówno zaburzenia funkcji wewnątrzwydzielniczej, jak i zewnątrzwydzielniczej są stanami wymagającymi stanowczego podejścia terapeutycznego i gdy się już pojawią, świadczy to o uszkodzeniu części narządu i konieczności podjęcia leczenia.

Jak działa trzustka u psa?

Część dokrewna trzustki wytwarza hormony, regulujące metabolizm glukozy we krwi.

Mechanizmy wewnątrzwydzielnicze oraz choroba, która wiąże się z zaburzeniem funkcji dokrewnej, zostały opisane w artykule dotyczącym cukrzycy u psów i kotów.

W niniejszym opracowaniu zajmiemy się wyłącznie funkcją trawienną trzustki.

Zewnątrzwydzielnicza część narządu wytwarza, jak już wspomniałam, szereg enzymów trawiennych, mających za zadanie trawienie węglowodanów, tłuszczów i białek.

Trawienie białek katalizowane jest przez trypsynę, chymotrypsynę i karboksypeptydazę.

Te enzymy początkowo uwalniane są z trzustki w postaci tzw. zymogenów (czyli nieaktywnych form wyjściowych enzymów – trzustka w ten sposób zabezpiecza się przez samostrawieniem).

Są to odpowiednio:

  • trypsynogen,
  • chymotrypsynogen,
  • prokarboksypeptydaza.

Po dotarciu do jelita ulegają one aktywacji.

Pod wpływem obecności treści pokarmowej w świetle jelita cienkiego enterocyty (czyli komórki jelita) uwalniają enteropeptydazę, która aktywuje trypsynogen.

W tym momencie powstaje trypsyna, której drugim zadaniem (oprócz rozkładu białek) jest wspomaganie aktywacji wszystkich trzech zymogenów.

Po aktywacji trypsyna i chymotrypsyna rozkładają białka na mniejsze peptydy, a karboksypeptydaza kończy sprawę, rozbijając krótsze łańcuchy peptydowe na aminokwasy.

Trawienie węglowodanów możliwe jest dzięki amylazie trzustkowej, która hydrolizuje większość węglowodanów do dwucukrów i niektórych trisacharydów.

Trawienie tłuszczów wspomagane jest przez uwolnienie przez trzustkę lipazy trzustkowej, esterazy cholesterolowej i fosfolipazy, a także zymogenu prokolipazy (aktywowanej przez trypsynę do kolipazy).

Sok trzustkowy to nie tylko enzymy trawienne, ale także dwuwęglan wapnia w postaci wodnego roztworu.

Uwolnienie enzymów trawiennych następuje pod wpływem stymulacji przez acetylocholinę i cholecystokininę, natomiast wodorowęglany i woda uwalniane są pod wpływem sekretyny. Wodorowęglan sodu, znajdujący się w świetle dwunastnicy neutralizuje wydzielinę żołądka.

Masa trzustki u psa waha się od około 15 a 108 g (w zależności od wielkości psa).

Wyobraź sobie teraz, że ten narząd, ważący mniej więcej tyle, co śliwka (w porywach do średniej wielkości banana):

  • produkuje codziennie nawet do 2 l soku trzustkowego (w skład którego wchodzą wszystkie wyżej wymienione enzymy),
  • reguluje metabolizm tłuszczów, węglowodanów i białek,
  • utrzymuje poziom cukru we krwi w ryzach,
  • zapewnia odpowiednią mikroflorę w jelitach,
  • umożliwia odpowiednie wchłanianie witamin (głównie kobalaminy).

Sporo tego jak na tak „mizerny” organ.

Najgorsze jest to, że jeśli coś niedobrego zaczyna dziać się w jej obrębie, długo nie widać objawów…

Trzustka początkowo choruje w milczeniu.

Pomimo swojej wrażliwości na uszkodzenia, posiada ona zgubną cechę ogromnej rezerwy czynnościowej.

Oznacza,to że dopiero w momencie, gdy dojdzie do uszkodzenia ponad 90% narządu, zaczynają być widoczne objawy kliniczne.

Gdy trzustka zaczyna chorować

Chora trzustka u psa
Chora trzustka u psa

Biorąc pod uwagę funkcje trzustki, bez wątpienia można ją porównać do niewielkiej, aczkolwiek bardzo wydajnej i precyzyjnej fabryki chemicznej, której zadaniem jest nie tylko przyswajanie i rozkładanie składników pożywienia, ale także dbałość o to, by produkty ich rozkładu (zwłaszcza cukier) znajdowały się w każdym momencie w optymalnej ilości we krwi.

Dość dużo zadań, jak na tak niewielki i szalenie wrażliwy gruczoł.

Ale trzustka z reguły świetnie wywiązuje się ze swoich obowiązków.

Zdarza się jednak, że – z różnych przyczyn – coś zaczyna szwankować w mechanizmie i pojawiają się zakłócenia.

Jeśli dotyczą one części dokrewnej narządu – dochodzi do pojawienia się klinicznych objawów cukrzycy.

Jeśli z kolei uszkodzenia dotyczą komórek groniastych trzustki – może dojść do rozwinięcia się stanu, określanego mianem zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki.

Dochodzi wówczas do zaburzenia trawienia i wchłaniania substancji odżywczych.

Obecność niestrawionego pokarmu w świetle przewodu pokarmowego sprzyja przerostowi nieprawidłowej flory bakteryjnej, co dodatkowo upośledza czynność jelit.

Pojawiają się luźne stolce, biegunka u psa. Zwierzę ma ogromny apetyt, ale chudnie.

Często właściciele stwierdzają, że wygląda, jakby jedzenie dosłownie „przelatywało” przez psa.

Na szczęście (lub nieszczęście) trzustka ma dużą rezerwę czynnościową, dlatego też takie objawy widoczne są późno – w momencie, gdy znaczna część narządu uległa już uszkodzeniu.

Co to jest zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki?

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki/ZNT (exocrine pancreatic insufficiency/epi) to niedobór enzymów trawiennych.

Jest syndromem chorobowym, polegającym na nieprawidłowej syntezie i wydzielaniu trzustkowych enzymów trawiennych w wyniku poważnego uszkodzenia lub braku komórek groniastych trzustki, wytwarzających enzymy. Najbardziej bodaj typowym objawem oraz – zarazem – pierwszym motywem konsultacji w gabinecie weterynaryjnym – jest przewlekła biegunka z jelit cienkich lub luźne stolce.

Przyczyny niewydolności trzustki u psa

Najczęściej do rozwoju ZNT u psów dochodzi na skutek zaniku komórek groniastych trzustki.

W 50% przypadków EPI jest skutkiem atrofii komórek groniastych trzustki (PAA – pancreatic acinar atrophy).

Idiopatyczne PAA jest najczęstszą przyczyną występowania EPI u owczarków niemieckich i owczarków szkockich długowłosych.

Zanik komórek groniastych uważa się za zjawisko o podłożu immunologicznym, które rozpoczyna się od limfocytarnego zapalenia trzustki.

W miarę trwania procesu dochodzi do wybiórczego niszczenia komórek groniastych trzustki, które z kolei zastępowane są przez nieprawidłowe komórki miąższu, struktury kanalikowe i tkankę tłuszczową.

W ten sposób trzustka powoli wyłącza swoje funkcje zewnątrzwydzielnicze.

Ostatecznie dochodzi do częściowego zniszczenia tkanek, martwicy i apoptozy komórek wydzielniczych.

Przewlekłe zapalenie trzustki stanowi drugą – po PAA – przyczynę zniszczenia komórek groniastych tego narządu (narażone są wszystkie rasy psów, ale Cavalier Kings Charles Spaniele i Jack Russell Terriery są mocno predysponowane).

Następowe zwłóknienie trzustki po jej stanie zapalnym może dotyczyć komórek wysp trzustkowych w części dokrewnej (dochodzi wówczas do rozwoju cukrzycy) i/lub komórek groniastych w części zewnątrzwydzielniczej (wtedy rozwija się ZNT).

Innymi rzadkimi przyczynami mogą być:

  1. Niedrożność przewodu trzustkowego (np. z powodu guzów lub zabiegu chirurgicznego). Zdarza się (na szczęście rzadko), że nowotwór doprowadza do niedrożności przewodu trzustkowego, co uniemożliwia uwalnianie enzymów trawiennych do dwunastnicy. Pomimo, że zdolność trzustki do wytwarzania enzymów trawiennych może być niezmieniona, nie osiągają one miejsca docelowego i dochodzi do rozwoju objawów klinicznych ZNT.
  2. Wrodzona aplazja lub hipoplazja trzustki. Sugeruje się, że wrodzony niedorozwój trzustki jest przyczyną choroby głównie u szczeniąt.

Czynniki ryzyka:

  • predyspozycje rasowe,
  • czynniki predysponujące do przewlekłego zapalenia trzustki.

Które psy są najbardziej narażone na ZNT?

Które psy są najbardziej narażone na ZNT?
Które psy są najbardziej narażone na ZNT?

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki może występować u wszystkich ras, ale szczególnie często pojawia się u owczarków niemieckich. Około 42% wszystkich dotkniętych chorobą psów należy do tej rasy, drugą mocno predysponowaną są owczarki szkockie długowłose.

Uważa się, że u przedstawicieli obu tych ras choroba jest uwarunkowana genetycznie (gen autosomalny recesywny).

ZNT dość często pojawia się także u Cavalier King Charles Spanieli (u których nierzadko jest skutkiem przewlekłego zapalenia trzustki), psów rasy chow chow i seterów irlandzkich (zwykle choroba rozwija się na skutek postępującego zaniku komórek groniastych albo niedorozwoju trzustki).

Występuje ona także u cocker spanieli i West Highland white terrierów.

U samic wymienionych ras choroba występuje nieco częściej, jednak płeć nie ma większego znaczenia predysponującego.

Średnia wieku psów, u których rozwijają się objawy ZNT jest zmienna, mocno skorelowana z przyczyną choroby.

Psy z EPI w przebiegu PAA to zwykle młode, dorosłe osobniki, w wieku około 1-2 lat.

Pacjenci z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki w wyniku jej przewlekłego zapalenia są często w średnim wieku, niemniej jednak choroba może dotknąć psiaki w każdym wieku.

Patofizjologia

Utrata trzustkowych komórek groniastych prowadzi do braku enzymów trawiennych w jelicie cienkim, skutkując zaburzeniami wchłaniania i transportu składników pokarmowych, co manifestuje się luźnymi, obszernymi stolcami i utratą masy ciała.

Niestrawione resztki pokarmowe mogą modyfikować mikroflorę jelitową, w wyniku czego pojawia się dysbioza.

Żołądkowo-jelitowe śluzówkowe czynniki troficzne, regulatory peptydowe i wewnętrzny czynnik także są w niewystarczającej ilości, prowadząc do zmian w funkcjach i strukturze śluzówki jelit cienkich.

Uogólnione niedożywienie wpływa na błonę śluzową przewodu pokarmowego.

Czasami u pacjentów z EPI wtórnej do chronicznego zapalenia trzustki rozwija się cukrzyca, ale raczej nie występuje ona u pacjentów z PAA.

Niewydolność trzustki u psa objawy

Niewydolność trzustki u psa objawy
Niewydolność trzustki u psa objawy

Objawy kliniczne, które pojawiają się w przebiegu tego zespołu generalnie przypisuje się nieprawidłowemu trawieniu i wchłanianiu składników odżywczych. Symptomy niewydolności trzustki u psa pojawiają się w momencie, gdy zanikowi lub uszkodzeniu ulegnie ok. 90% komórek gruczołowych, a wydzielanie enzymów spadnie poniżej 15%.

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki manifestuje się przede wszystkim objawami ze strony układu pokarmowego:

  1. Najbardziej widocznym objawem jest utrata masy ciała pomimo normalnego albo zwiększonego apetytu. Psy zjadają wszystko, co się im oferuje, a i tak sprawiają wrażenie głodnych. Czasami jednak zdarzają się epizody osłabienia lub nawet braku apetytu.
  2. Postępującemu chudnięciu najczęściej towarzyszą cuchnące, luźne stolce. W początkowym okresie u psów może pojawić silna, wodnista biegunka. Często zauważalne też:
  3. Kał ma z reguły żółtą lub ołowiano szarą barwę, bywa papkowaty, ciastowaty i/lub zawiera niestrawione resztki pokarmu.
  4. Objętość kału jest zdecydowanie zwiększona, a konsystencję porównać można (nieelegancko) do „krowiego placka”.
  5. Liczba defekacji w ciągu dnia jest zwiększona (zwykle > 3 w ciągu jednej doby).
  6. Możliwe są zaburzenia łaknienia, w postaci koprofagii lub nawet zjadania niejadalnych przedmiotów.
  7. Niektóre psy z ZNT wymiotują, ale jest to rzadki objaw.

Jeśli pojawia się zwiększone pragnienie oraz oddawanie moczu (charakterystyczne dla ciężkich przypadków), wiąże się ono z rozwojem niewydolności wewnątrzwydzielniczej trzustki i cukrzycą.

Zwierzęta mogą sprawiać wrażenie rozdrażnionych, nerwowych lub nawet agresywnych – wynika to z uczucia dyskomfortu w jamie brzusznej (rzadki objaw).

Niedostateczne trawienie i wchłanianie składników pokarmowych doprowadza u nieleczonych psów do śmierci w wyniku niedoborów oraz wycieńczenia (nawet pomimo spożywania dużej ilości pokarmów).

W badaniu klinicznym na pierwszy plan wysuwają się:

  • zła kondycja ciała i zaniki mięśniowe,
  • silne wychudzenie,
  • słaba jakość sierści, będąca skutkiem niedoborów mineralno-witaminowych.

Badania laboratoryjne

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki rzadko powoduje zmiany w parametrach morfologicznych krwi lub biochemicznych surowicy.

Może dojść do pewnych zaburzeń, jednak są one niespecyficzne i nie mają wartości diagnostycznej:

  1. Morfologia krwi – zwykle mało znacząca.
  2. Aktywność amylazy i lipazy w surowicy nie ma znaczenia w rozpoznawaniu ZNT.
  3. Okazjonalnie w badaniach surowicy stwierdza się hipercholesterolemię, wywołaną zaburzeniami w trawieniu tłuszczów.
  4. Wzrost poziomu transaminazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej i fosfatazy alkalicznej – nie wyjaśniono jak dotąd przyczyn podwyższenia parametrów wątrobowych we krwi w przebiegu ZNT. Jedna z teorii głosi, iż wynika on ze zwiększonego wchłaniania hepatotoksyn przez upośledzoną ścianę jelita cienkiego oraz ich destrukcyjny wpływ na wątrobę.
  5. Hiperglikemia u pacjentów z współistniejącą cukrzycą.
  6. Stężenie kwasu foliowego w surowicy może wzrosnąć.
  7. Stężenie kobalaminy zmniejsza się u ponad 80% pacjentów.

Rozpoznanie ZNT u psa

Diagnostyka przy podejrzeniu EPI
Diagnostyka przy podejrzeniu EPI

Wywiad oraz objawy kliniczne mogą nasunąć podejrzenie EPI, jednak symptomy nie są wystarczająco swoiste, by odróżnić ZNT od innych zaburzeń trawiennych.

Test cTLI

Badanie immunoreaktywnych cząstek podobnych do trypsyny (trypsin-like immunoreactivity) – ostateczna diagnoza stawiana jest właśnie na podstawie cTLI.

Ten specyficzny gatunkowo test służy do jakościowego określenia trypsynogenu i trypsyny w surowicy.

cTLI jest badaniem immunologicznym, które określa stężenie trypsynogenu, który przedostał się do krwi bezpośrednio z trzustki.

Wartości fizjologiczne cTLI u psów wahają się w szerokich granicach 5-35 μg/L.

  • Gdy stężenie cTLI < 2,5 μg/L po wstrzymaniu jedzenia na > 8 godzin – wynik potwierdza zewnątrzwydzielniczą niewydolność trzustki.
  • Stężenie pomiędzy 2,5 a 7 μg/L może być związane z utajoną EPI. W takiej sytuacji test powinien być powtórzony po 1-2 miesiącach.

Zmniejszona koncentracja cTLI jest wysoce wrażliwa i specyficzna dla EPI i nie jest zależna od suplementacji enzymów.

Co więc może wpływać na wyniki testu?

Wyniki testu mogą ulegać zmianie przy występującym zapaleniu trzustki, pomimo iż nie ma na nie wpływu ewentualny proces zapalny toczący się w jelitach. Jeśli zapalenie dotyczy resztek czynnych komórek groniastych narządu, może dojść do fałszywego zawyżenia wyniku cTLI.

Inną sytuacją, w której może dojść do zafałszowania wyniku jest równorzędna z ZNT choroba nerek.

Ponieważ wydalanie trypsynogenu odbywa się właśnie przez nerki, u psów z ich niewydolnością może dojść do uzyskania nawet prawidłowych wartości testu cTLI.

Stężenie cTLI może być w normie u pacjentów z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki, rozwijającą się wtórnie do niedrożności przewodu trzustkowego.

Fałszywie zwiększony poziom cTLI może również być wynikiem pobrania próbek do badania po posiłku. Próbkę krwi do badania najbezpieczniej jest pobierać od pacjenta, który został przegłodzony minimum 12-18 godzin.

Hemoliza także wpływa na wyniki testu.

Pomimo tych kilku czynników, które mogą zaburzać poprawną interpretację wyników, test ten jest w 100% czuły i swoisty w wykrywaniu zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki, jeśli uzyska się wynik < 1,9 μg/L.

Aktywność trzustkowej elastazy 1 w kale

Ten enzymatyczny test immunoabsorpcyjny ma wysoką czułość, ale niską specyficzność.

Trzustkowa elastaza typu 1 jest zymogenem, produkowanym wyłącznie w komórkach groniastych trzustki.

Enzym też przechodzi przez jelita w formie niezmienionej, nie podlega także zmianom pod wpływem stanów zapalnych jelit.

Ze względu na fakt, że jest to test swoisty gatunkowo, podawanie enzymów trzustkowych nie wpływa na jego wynik.

  • Stężenie < 10 μg /g kału – potwierdzenie ZNT (warto je jednak potwierdzić testem cTLI).
  • Wartości > 40 μg/g kału – czynność zewnątrzwydzielnicza trzustki jest prawidłowa = ZNT wykluczone.

Wartości w przedziale 10 – 40 μg/g kału uznaje się za graniczne.

Należy wówczas przeprowadzić dodatkowe badania.

Inne badania

W przeszłości, przed wprowadzeniem radioimmunologicznej metody cTLI, stosowano inne badania, mające na celu określenie czynności zewnątrzwydzielniczej części trzustki. Należały do nich:

  1. Badanie aktywności proteolitycznej kału (która u psów z ZNT powinna być niewielka):
    • Najprostszą i najbardziej tradycyjną metoda było mikroskopowe badanie kału. Próbki świeżego kału należało wymieszać z barwnikiem (Sudan III) i 2% płynem Lugola. Sudan III uwidaczniał krople tłuszczu zabarwione na pomarańczowo, a płyn Lugola – ziarenka skrobi zabarwione na kolor ciemnoniebieski.
    • Test z błoną radiograficzną (tzw. test kliszowy). Kał miesza się z 5% roztworem wodorowęglanu sodu, do takiej zawiesiny wkłada się pasek wcześniej wywołanej kliszy rentgenowskiej i obserwuje zmiany jej zabarwienia. Jeśli aktywność proteolityczna enzymów kału jest odpowiednia, zaczerniona klisza rentgenowska ulegnie przejaśnieniu. Natomiast w przypadku ZNT i niskiej aktywności enzymatycznej, klisza nie odbarwi się. Ze względu na fakt, że u niektórych zwierząt z prawidłową czynnością trzustki aktywność proteolityczna kału może być obniżona, testy z kału mają charakter orientacyjny.
    • Metoda z azokazeiną.
    • Metoda radialnej dyfuzji enzymów.
  2. Oznaczenie aktywności chymotrypsyny w kale. Na płytkę zawierającą substrat rozkładany przez chymotrypsynę, nakłada się kroplę zawiesiny kału. Im wyższa aktywność enzymatyczna, tym większa strefa przejaśnienia wokół próbki kału.
  3. Test z kwasem n-benzylo-L-tyrozyno-p-aminobenozesowym w surowicy (NBT-PABA) – jako pośrednia metoda wykrywania chymotrypsyny we krwi. Polega na doustnym podaniu N-benzylo-L-tyrozylo pochodnej kwasu paraaminobenzoesowego. Związek ten w wyniku przejścia przez układ pokarmowy jest wybiórczo rozkładany do kwasu paraaminobenzoesowego (PABA). Powstały PABA jest następnie wchłonięty do organizmu. Ostatecznie oznacza się jego poziom w surowicy krwi. U pacjentów zdrowych, u których trzustka funkcjonuje prawidłowo, ilość PABA w badanej próbce powinna być wysoka. Oznacza to, że trzustka w prawidłowy sposób wydziela enzymy. W przypadku jej zewnątrzwydzielniczej niewydolności, chymotrypsyna trzustkowa jest wydzielana w niewystarczającej ilości i nie dochodzi do przemiany NBT – PABA w kwas paraaminobenzoesowy.
  4. Test tolerancji skrobi.
  5. Test wchłaniania D-ksylozy. Zmiana konsystencji kału na płynną lub papkowatą, jego cuchnący zapach oraz obecność niestrawionych resztek pokarmowych w odchodach nie są specyficznymi objawami dla zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki, zwłaszcza u psów. Podobne objawy towarzyszyć mogą innym chorobom, głównie jelit (chociaż przy ZNT jest to szczególnie wyraźne). W celu odróżnienia tych stanów wykonywano test ksylozowy, który polegał na doustnym podaniu D-ksylozy w dawce 0,5 g/kg m.c., a następnie oznaczało się jej stężenie w osoczu w: 0, 60, 120 i 180 minucie od podania. U zwierząt zdrowych oraz z ZNT nastąpić powinien duży wzrost stężenia D-ksylozy (do ponad 45 mg/dl), z reguły najwyższy w 60 minucie. U zwierząt z dysfunkcją jelit ten wzrost jest znacznie mniejszy.
  6. Test wchłaniania tłuszczu podanego doustnie.
  7. Test zmętnieniowy surowicy. Polega on na ocenie zmętnienia surowicy po doustnym podaniu oleju roślinnego (w dawce 5 ml / kg m.c.). Surowicę ocenia się trzykrotnie w odstępach jednogodzinnych po podaniu tłuszczu. Jeśli wdrugiej godzinie po nakarmieniu nie dojdzie do zmętnienia surowicy (wywołanego hiperlipidemią), prawdopodobnie występuje ZNT lub zespół upośledzonego wchłaniania. W takiej sytuacji można potwierdzić rozpoznanie, podając olej łącznie z preparatem zawierającym enzymy trzustkowe. W przypadku ZNT w drugiej godzinie zauważalna będzie wyraźna hiperlipidemia.

Większość z tych testów jest przestarzała i nie wykonuje się ich obecnie zwłaszcza, że dostępny i stosunkowo niedrogi jest bardzo czuły i swoisty test cTLI.

Rozpoznanie różnicowe

Pierwotne lub wtórne przyczyny biegunek z jelit cienkich.

Zaburzenia związane z utratą masy ciała (np. choroby układowe, cukrzyca, niewydolność wątroby, nowotwory złośliwe i inne).

Pacjenci z zaburzonym przewodem trzustkowym lub z niedoborem enteropeptydazy w jelicie cienkim mają te same objawy kliniczne, które również bywają klasyfikowane jako EPI, chociaż psom nie brakuje enzymów trzustkowych.

Podkliniczna postać niewydolności trzustki u psa

Wróćmy na chwilę do samej trzustki i jej rezerwy funkcjonalnej.

Powiedziane zostało, że narząd ten bardzo późno manifestuje objawy swojej niedoczynności i tak naprawdę dopiero w momencie prawie całkowitego zniszczenia części „trawiennej” głośno i dobitnie daje znać o swoim niedomaganiu.

Rezerwa czynnościowa trzustki stanowi więc broń „obosieczną”:

z jednej strony to wspaniale, że nasza bohaterka jest tak wytrzymała i mocna, ponieważ to umożliwia prawidłowe trawienie i wchłanianie pokarmów jeszcze przez długi czas od momentu rozpoczęcia niszczenia komórek groniastych.

Z drugiej jednak strony może lepiej byłoby, gdyby trzustka dała jednak znać trochę wcześniej, zanim narząd ulegnie prawie kompletnemu zniszczeniu?

Dałoby to nam szansę na to, by wspomagać jej funkcje, zaopatrzyć dietetycznie i monitorować rozwój choroby…

W każdym razie czasami udaje się „wychwycić” moment łagodnego ograniczenia czynności trzustki u psów klinicznie zdrowych, nie pokazujących jeszcze żadnych objawów.

Wówczas zaburzenie takie określa się mianem podklinicznej zewnąrztwydzielnicznej niewydolności trzustki.

Podejrzewa się, że wskazuje ono na częściowy zanik komórek groniastych.

Stwierdzenie postaci subklinicznej niewydolności trzustki odbywa się na podstawie uzyskiwania w wielokrotnie przeprowadzanych testach cTLI wyników z tzw. szarej strefy – czyli w przedziale pomiędzy 2,5 a 5 μg /l.

Jeden nieprawidłowy wynik nie przesądza jeszcze o niczym i nie pozwala na rozpoznanie subklinicznej ZNT.

Ważnym jest, by nie traktować takich wyników jako rozwijająca się pełnoobjawową ZNT.

Czas trwania etapu choroby utajonej jest bardzo zmienny, a u niektórych psów nigdy nie rozwijają się objawy jawnej niewydolności zewnątrzwydzielniczej.

U psów, u których po głodówce uzyskano graniczne wartości cTLI, należy wykonać dodatkowe badania.

Zaleca się wykonanie badania cTLI przed i po stymulacji trzustki, czyli po podaniu posiłku.

Alternatywą może być endogenna stymulacja trzustki przez dożylne podanie cholecystokininy i sekretyny. Potwierdzeniem rozpoznania ZNT jest brak reakcji na stymulację trzustki.

Psy z podkliniczną postacią choroby z reguły uzyskują niskie wartości cTLI na czczo, ale wyniki testu przeprowadzonego po podaniu pokarmu są prawidłowe.

Choroby wtórne i towarzyszące ZNT

Niestety, niewydolność trzustki zawsze odbija się echem na całym organizmie.

Bardzo często towarzyszą jej różnego rodzaju zaburzenia, będące wynikiem upośledzonego trawienia i wchłaniania substancji odżywczych.

Czasem schorzenia współistniejące nie mają żadnego związku z niedoborem enzymów, a mimo wszystko notuje się je w większym procencie u pacjentów z ZNT.

Ważne, by uświadomić sobie, iż choroba nie polega wyłącznie na biegunce i wychudzeniu zwierzaka.

To także:

  • niedobory mineralno-witaminowe,
  • predyspozycje do infekcji w obrębie przewodu pokarmowego,
  • spadek odporności,
  • wiele innych.

Do najczęściej pojawiających się nieprawidłowości współistniejących z ZNT należą:

Przerost flory bakteryjnej w jelicie cienkim

W przypadku niedoborów enzymów trzustkowych często dochodzi do nadmiernego namnażania się mikroorganizmów w jelitach.

Dzieje się tak z kilku powodów.

Po pierwsze – niestrawione resztki pokarmowe, zalegające w świetle jelit stanowią fantastyczne źródło substratów dla bakterii.

Drobnoustroje mają w ten sposób zapewnione wystarczająco dużo składników, aby móc szybko namnażać się.

Przerostowi flory sprzyjają zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, a w związku z tym, że wydzielina trzustki wykazuje dodatkowo działanie bakteriostatyczne, zredukowane są mechanizmy chroniące przed „inwazją” bakterii.

Wszystkie te czynniki prowadzą do zjawiska, określanego jako SIBO (small intestinal bacterial overgrowth – przerost flory bakteryjnej jelit cienkich).

Niektórzy określają to schorzenie mianem biegunki reagującej na antybiotyki.

SIBO raczej rzadko rozwija się u psów z podkliniczną formą ZNT.

Jak stwierdzić, że doszło do nadmiernego namnożenia się drobnoustrojów?

W takim przypadku z reguły dochodzi do wzrostu stężenia kwasu foliowego w surowicy krwi i zmniejszenia stężenia kobalaminy, czyli witaminy B12.

Kwas foliowy jest półproduktem metabolizmu bakteryjnego; bakterie syntetyzują jego zwiększoną ilość i jest on następnie wchłaniany przez odpowiednie receptory przedniego odcinka jelit cienkich.

W rezultacie dochodzi do zwiększenia jego poziomu w surowicy krwi.

Kobalamina jest witaminą rozpuszczalną w wodzie, biorącą udział w wielu reakcjach biochemicznych.

Dieta psów jest bogata w witaminę B12, dlatego też – przy prawidłowych trawieniu i wchłanianiu – rzadko mamy do czynienia z jej niedoborem wynikającym z braku w pokarmie.

Jednakże w przebiegu ZNT dochodzi do obniżenia wchłaniania kobalaminy z przewodu pokarmowego, co skutkuje jej niedoborem w organizmie.

Populacja bakterii, bytujących w jelitach ma ogromny wpływ na śluzówkę jelit.

Przerost bakterii beztlenowych doprowadza do częściowego zaniku kosmków jelitowych i zmniejszenia aktywności enzymów rąbka szczoteczkowego.

Przerost tlenowców z kolei nie wywołuje takich konsekwencji.

W wielu przypadkach nie ma konieczności leczenia SIBO – częstokroć samo podawanie enzymów trzustkowych w zupełności wystarcza, by objawy kliniczne zaczęły się wycofywać.

Jeśli jednak spodziewana poprawa nie pojawia się, SIBO można leczyć antybiotykami przez około 1-3, czasem nawet do 12 tygodni:

  • tylozyna – 20 mg/kg m.c. doustnie co 8-12 godzin,
  • metronidazol – 10-20 mg/kg m.c. doustnie co 8 godzin,
  • oksytetracyklina 10-20 mg/kg m.c. doustnie co 8 godzin.

Niedobór kobalaminy

Niedobór witaminy B12 wynika z braku wytwarzania czynnika wewnątrzpochodnego przez groniaste komórki trzustki.

Ze względu na to, że jest on gatunkowo swoisty, nie może zostać zastąpiony po wprowadzeniu suplementacji enzymami trzustkowymi.

Dlatego też w przypadku występowania niedoboru kobalaminy, zaleca się jej uzupełnianie.

Początkowo podawanie cyjanokobalaminy pozajelitowo (w postaci zastrzyków podskórnych w dawce 250-1200 μg/psa raz w tygodniu przez okres 4-6 tygodni, następnie raz na dwa tygodnie przez 4-6 tygodni, po czym raz w miesiącu.

Potem częstość podawania określa się na podstawie ponownego oznaczenia stężenia kobalaminy w surowicy (30 dni po ostatniej iniekcji).

Warty uwagi jest fakt, że średnia przeżycia psów ze stężeniem wit. B12 > 100 ng/l jest dwukrotnie większa niż pacjentów, którym nie podawano kobalaminy i jej stężenie wynosi < 100 ng/l.

Skręt krezki

Nie ma on związku przyczynowego z ZNT, jednakże jest to zaburzenie dość często obserwowane u pacjentów z tą chorobą.

Do rzadszych schorzeń, pojawiających się u psów z zaburzeniem wewnątrzwydzielniczej czynności trzustki, a raczej nie związanych przyczynowo z ZNT należą:

  • choroby skóry,
  • choroby układu mięśniowo-szkieletowego,
  • choroby przewodu pokarmowego niezwiązane z ZNT,
  • choroby nerwowo-mięśniowe,
  • choroby układu moczowo-płciowego,
  • choroby układu krwionośnego i oddechowego,
  • cukrzyca.

Niewydolność trzustki u psa leczenie

Ambulatoryjna opieka medyczna powinna być skierowana na suplementację enzymów trawiennych oraz kobalaminy (jeśli jest to konieczne).

Opieka w warunkach szpitalnych zwykle dotyczy pacjentów z cukrzycą i opiera się na insulinoterapii.

Niewydolność trzustki u psa leki

Niewydolność trzustki u psa leki
Niewydolność trzustki u psa leki

Uzupełnianie niedoboru enzymów trzustkowych

Postępowaniem z wyboru, niezależnie od przyczyny zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki jest dostarczanie enzymów trawiennych przy każdym posiłku.

Większość preparatów zawierających enzymy trzustkowe uzyskuje się z trzustek wieprzowych.

Zawierają one lipazę, amylazę, proteazę, trawiące odpowiednio tłuszcze, węglowodany i białka.

Produkty weterynaryjne dostępne są w formie sproszkowanej, jako tabletki niepowlekane (Viokase-V, Pancreazyme), niestety – wiele leków weterynaryjnych jest w Polsce niezarejestrowanych.

Dostępne w lecznictwie ludzkim leki występują w postaci kapsułek, (kreon 10000) lub tabletek powlekanych (Neo-Pancreatinum).

Proste wyciągi trzustek wieprzowych lub bydlęcych (np. Pancreatyna), najlepiej w formie sproszkowanej miesza się z każdym posiłkiem zmieszanym z enzymami bezpośrednio przed podaniem (zwykle 1 łyżeczka / 10 kg m.c.).

Po uzyskaniu odpowiedzi dawka ta może być zmniejszana.

Aktywność enzymu może się różnić w zależności od produktu.

Najbardziej skuteczne są surowe trzustki oraz preparaty sproszkowane, zawierające enzymy trawienne.

Tabletki niepowlekane można rozkruszyć, zwiększając w ten sposób ich skuteczność.

Natomiast powlekane tabletki dojelitowe czy kapsułki nie są zalecane do stosowania.

Enzymy zamknięte w takiej postaci są chronione przed działaniem kwasu żołądkowego do momentu usunięcia warstwy ochronnej.

Do tego potrzebne są wodorowęglany, produkowane właśnie przez trzustkę, a więc stosowanie tej formy enzymów po prostu mija się z celem.

Z kolei dodatek wodorowęglanów nie jest zalecany, gdyż takie działanie stymuluje produkcję kwasu żołądkowego.

Złożone wyciągi trzustki zawierające dodatki soli żółciowych (Pancreatan comp., Pancreon comp.).

Alternatywą dla tabletek, kapsułek i proszków może być podawanie surowych trzustek bydlęcych lub wieprzowych.

Dawka doustna przypadająca na jeden posiłek u psa ważącego około 20-35 kg to 50-100 g.

Preparaty zawierające kwasooporną lipazę grzybów (Combizym, Pancreolan).

Jeśli u pacjenta występuje niedobór kobalaminy, powinna ona być uzupełniana:

  • musi ona być podawana pozajelitowo (zwykle w iniekcji podskórnej),
  • powinno się stosować czystą cyjanokobalaminę,
  • dawka wynosi od 250 do 1200 μg na wstrzyknięcie, w zależności od wielkości psa. Niektóre psy potrzebują tylko krótkotrwałej suplementacji kobalaminy. Inne wymagają dożywotniego jej podawania.

Leki przeciwbakteryjne

Leki przeciwbakteryjne są rozważane u pacjentów, którzy nie reagują na enzymatyczną terapię zastępczą i suplementację kobalaminą.

Mogą one być stosowane w leczeniu dysbiozy jelita cienkiego (jednakże zwykle nie wymaga ona terapii antybakteryjnej i ustępuje zwykle po rozpoczęciu leczenia).

Środki zobojętniające kwas żołądkowy

Leczenie redukuje pH żołądka. Stosowany jest omeprazol 0,6 mg.kg m.c. co 12 godzin.

Witamina E i K

Godne polecenia jest podawanie witaminy E w dawce 5-8 j.m. doustnie 1 raz dziennie oraz witaminy K 1-2 mg/kg m.c. (podskórnie).

Inne leki zależą od zdiagnozowanych współistniejących chorób u pacjentów, którzy nie reagują na początkową terapię.

Prowadzono badania nad alternatywnymi źródłami enzymów trzustkowych, jednakże znaczne koszty i ograniczona dostępność tych substancji praktycznie uniemożliwiają ich zastosowanie.

A szkoda, bo enzymy pochodzenia bakteryjnego (bo o nich mowa) wydają się idealne do leczenia ZNT.

Lipaza bakteryjna, uzyskiwana z bakterii Burkholderia plantarii skuteczniej likwiduje objaw tłuszczu w stolcu niż enzymy trzustkowe pochodzenia wieprzowego.

Przechodzi niezmieniona przez żołądek i jelita i można ją stosować w znacznie mniejszej dawce.

Podobnie lipaza grzybicza, pochodząca z grzybów z rodzaju Aspergillus, jest kwasooporna – nie ulega niszczeniu przy przechodzeniu przez żołądek.

Ulega natomiast inaktywacji przez proteazy i kwasy żółciowe znajdujące się w jelicie cienkim, przez co wykazuje mniejszą skuteczność od tradycyjnych źródeł enzymów.

Leczenie podklinicznej ZNT

Niewydolność trzustki psa leczenie
Niewydolność trzustki psa leczenie

Leczenie psów z subkliniczną egzogenną niewydolnością trzustki nie jest konieczne.

Wiązano nadzieje z immunosupresyjnym leczeniem przypadków prawdopodobnego zaniku komórek groniastych trzustki w celu uniknięcia rozwoju klinicznej ZNT, jednak stosowanie leków immunosupresyjnych nie jest zalecane, ze względu właśnie na niemożliwe do przewidzenia tempo rozwoju choroby z jej postaci utajonej do jawnej.

A co w sytuacji, gdy uzyskana poprawa u psa jest niewielka?

Można próbować zwiększyć skuteczność enzymów na klika sposobów:

  1. Zwiększyć dawkę enzymów do momentu osiągnięcia zadowalającego efektu (zmniejszenie objętości stolców i częstotliwości wypróżnień).
  2. Wprowadzić enzymy w innej postaci (jeśli stosowano tabletki niepowlekane, spróbować wcześniej rozgnieść je lub wprowadzić proszek albo surowe trzustki).
  3. Poddać pokarm inkubacji po wymieszaniu z enzymami przez 20-30 minut przed karmieniem.
  4. Jednoczesne podawać antagonistów receptorów H2. Takie leki, jak cymetydyna czy famotydyna, zmniejszają kwasowość treści żołądka, dzięki czemu większa ilość enzymów ma szansę dotrzeć do ich miejsca docelowego, czyli do jelit. Takie postępowanie można wprowadzić od momentu rozpoczęcia leczenia enzymami lub zarezerwować je wyłącznie dla pacjentów, którzy słabo na to leczenie reagują. Działanie antyhistaminików pozwala zmniejszyć dawki enzymów trzustkowych nawet o 50%. Jeśli ich podawanie jest uzasadnione, umożliwia to znaczną redukcję kosztów leczenia. Jednak preinkubacja jedzenia z enzymem lub dodatek leków zobojętniających sok żołądkowy lub kwasów żółciowych nie zawsze są niezbędne. Wielu pacjentów świetnie odpowiada na standardowe podawanie leków, bez konieczności leczenia wspomagającego.
  5. Dodatek soli żółciowych. Podawanie substancji alkalizujących, takich jak dwuwęglan sodu, wodorotlenek magnezu i glinu. Przydatność tych metod jest kontrowersyjna, gdyż mogą one wykazywać działania uboczne, np. hamować sekrecję enzymów żółciowych.

Efekty uboczne podawania enzymów

Podawanie enzymów w dużych dawkach może wywołać zaburzenia czynności przewodu pokarmowego, np.:

  • biegunkę,
  • skurcze jelit,
  • nudności.

Niektóre psy mogą rozwinąć owrzodzenia i krwawienie z jamy ustnej, co najprawdopodobniej jest skutkiem kontaktu enzymów trawiennych z błoną śluzową.

Można ograniczyć owrzodzenia i doprowadzić do ustąpienia krwawienia, zmniejszając dawki enzymów lub dłużej inkubując je z pokarmem przed karmieniem.

Silny zapach ciała był anegdotycznie zgłaszany u niektórych psów suplementowanych enzymami.

Niewydolność trzustki u psa dieta

Z reguły lekka zmiana lub modyfikacja diety może złagodzić objawy kliniczne, jednakże nie ma jedynego, sprawdzonego sposobu żywienia.

Dobiera się go na zasadzie tzw prób i błędów.

W przeciwieństwie do ZNT u ludzi, gdzie zalecana jest dieta wysoko tłuszczowa (po to, by maksymalnie zwiększyć przyrosty masy ciała), u psów takie żywienie może zwiększać nasilenie biegunki, a przez to zapotrzebowanie na enzymy trzustkowe.

Dlatego też w większości przypadków zaleca się stosowanie karm o umiarkowanej zawartości tłuszczu.

Warte polecenia jest również zastąpienie diety bogatej w duże ilości długołańcuchowych kwasów tłuszczowych na taką, w której dominują kwasy tłuszczowe o średniej długości łańcucha.

Taka modyfikacja może nie złagodzi objawów klinicznych, ale może zwiększyć stopień wchłaniania z jelit cholesterolu oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które u psów z EPI bywa mocno ograniczony.

W składzie optymalnej karmy powinno uwzględnić się:

  • większy udział dobrej jakości białka,
  • normalną zawartość węglowodanów, ale z ograniczeniem cukrów prostych.

Nie zalecane są natomiast diety bogate we włókno pokarmowe, ponieważ są one mniej strawne, zwiększają objętość mas kałowych oraz mogą zakłócać wchłanianie innych składników odżywczych.

Zdarzają się jednak sytuacje, w których dochodzi do poprawy konsystencji kału oraz ograniczenia wzdęć przy żywieniu dietą bogatą w błonnik.

Bardzo dobrze sprawdzają się pokarmy zawierające hydrolizowane białko – prowadzą one do poprawy kondycji ciała u zwierząt z ZNT.

Generalną zasadą przy rozpoczynaniu leczenia powinno być wprowadzenie lekkostrawnej diety w połączeniu z suplementacją enzymów.

Podawanie posiłków 2 razy dziennie z reguły w zupełności wystarcza.

Należy unikać skrajności – diety o wysokiej lub niskiej zawartości tłuszczu, a także diety o wysokiej zawartości błonnika.

Przy braku reakcji na taką terapię, początkowo dostosowuje się dawkę enzymów trzustkowych, zanim podejmie się próbę zmiany żywienia. Należy unikać podawania psom smakołyków (przynajmniej w początkowym okresie) do momentu, gdy objawy kliniczne zostaną opanowane.

Dieta wspomagająca

Posiekane trzustki bydlęce, wieprzowe, z baraniny lub z dziczyzny mogą być przechowywane w stanie zamrożonym przez miesiące bez utraty aktywności enzymów.

Powinny być uzupełniane w przybliżeniu 30 g/10 kg m.c.

Suplementacja enzymów może przezwyciężyć niechęć do jedzenia lub alergię pokarmową.

Ale uwaga!

Istnieje pewne ryzyko przeniesienia Echinococcus multiocularis z trzustek dziczyzny.

Podobnie istnieje teoretyczne ryzyko transmisji bydlęcej gąbczastej encefalopatii lub choroby Aujeszky’ego od świń.

Jednakże nie jest ono wyższe niż przy użyciu sproszkowanych produktów.

Monitorowanie chorego psa

Czego oczekujemy po wprowadzenie leczenia?

Przy optymalnym leczeniu i stosowaniu się do zaleceń dietetycznych spodziewamy się szybkiego przybierania na wadze naszego wychudzonego pacjenta.

Pamiętać należy, że masa ciała może nie wrócić całkowicie do normy pomimo remisji objawów klinicznych.

W nieskomplikowanych przypadkach biegunka ustępuje zwykle w ciągu 2-7 dni.

U psów ze zdiagnozowaną zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki konieczne są regularne badania kontrolne.

Stan pacjenta powinien być oceniony na 2-4 tygodnie po wprowadzeniu leczenia i po każdej jego zmianie.

Najważniejszymi czynnikami rokowniczymi są:

  • przyrost masy ciała,
  • apetyt,
  • poprawa kondycji.

Właściciel powinien zwracać szczególną uwagę na wszelkie zmiany konsystencji i objętości kału oraz informować o tym prowadzącego lekarza weterynarii.

W przypadku pacjentów, u których stwierdza się bardzo dobrą odpowiedź na leczenie, wizyty kontrolne mogą odbywać się raz lub dwa razy do roku (tak, jak u zdrowych dorosłych psów).

Efekty uboczne terapii

Podobnie, jak ma się to w praktycznie wszystkich chorobach i ich leczeniu, tak i tu mogą pojawić się pewne efekty „uboczne” terapii:

  1. Może dojść do pojawienia się niechęci do jedzenia na skutek dodatku enzymów. Jest to dość rzadkie u psów.
  2. Około 20% pacjentów nie reaguje na początkowy dodatek enzymów.

Szybkiego rozpoznania i leczenia mogą również wymagać:

  • równoległy niedobór kobalaminy,
  • dysbioza jelita cienkiego,
  • choroba zapalna jelit,
  • cukrzyca lub inne stany.

Niewydolność trzustki psa u rokowanie

Niewydolność trzustki psa u rokowanie
Niewydolność trzustki psa u rokowanie

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki jest chorobą, trwającą przez całe życie niemal u wszystkich pacjentów (udokumentowane są jedynie pojedyncze przypadki wyzdrowienia) i należy zaakceptować fakt konieczności dożywotniego leczenia.

Z reguły w ciągu kilku tygodni od wprowadzenia terapii obserwuje się poprawę, a następnie ustabilizowanie stanu pacjenta.

Rokowanie u większości psów jest korzystne, a odpowiedź na długoterminową terapię enzymatyczną po ustabilizowaniu stanu ostrego jest dobra.

Oczywiście, mogą wystąpić sporadyczne, krótkie nawroty i zaostrzenia stanu klinicznego, jednak są one możliwe do szybkiego opanowania.

Generalnie psy mogą prowadzić normalne życie i osiągać normalną długość życia.

Zdarza się jednak, że niektórzy pacjenci nie reagują odpowiednio na terapię…

Niestety, około 20% pacjentów z ZNT zostaje poddanych eutanazji ze względu na brak poprawy klinicznej i/lub koszty leczenia.

Równoległy niedobór kobalaminy jest uznawany za zły objaw i musi być leczony.

Zapobieganie

Nie ma obecnie możliwości zapobiegania wystąpienia EPI.

Ze względu na genetyczne tło choroby u niektórych ras, pacjenci ze stwierdzoną zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki nie powinny być używane do rozrodu.

Podsumowanie

Z czym wiąże się zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki?
Z czym wiąże się zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki?

W większości przypadków ZNT u psów wymagane jest dożywotnie leczenie, a w zależności od wielkości pacjenta – może być ono kosztowne.

Występują rodzinne predyspozycje i rodzinny charakter choroby (owczarki niemieckie, collie).

Możliwy jest rozwój cukrzycy u innych ras niż owczarki niemieckie.

Na razie niewiele wiadomo na temat patogenezy i postępu choroby od fazy subklinicznej do klinicznej. Badania skierowane na to mogą pomóc spowolnić lub nawet zapobiec rozwojowi choroby w fazie niejawnej.

Obecnie rozpoznanie zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki nie nastręcza problemów lekarzom weterynarii, a leczenie w większości przypadków przynosi dobre efekty.

Enzymy należy suplementować w sposób permanentny, do końca życia zwierzęcia, a efekty leczenia oraz uzyskanie szybkiej poprawy klinicznej zależą w dużej mierze od zdyscyplinowania opiekuna zwierzęcia.

Początkowo to pilnowanie posiłków oraz podawanie enzymów może wydawać się pracochłonne, jednakże dość szybko wchodzi w „rutynę” a właścicielowi pozostaje obserwować, jak wychudzony psiak w końcu nabiera kształtów i przestaje koncentrować się wyłącznie na poszukiwaniu pożywienia.

 

Wykorzystane źródła >>

lek wet Krystyna Skiersinis

Lekarz weterynarii Krystyna Skiersinis

Pracuję w Przychodni Weterynaryjnej w Myślenicach. Ze względu na specyfikę placówki zajmuję się głównie szeroko rozumianą diagnostyką, onkologią, rozrodem zwierząt, medycyną regeneracyjną, dermatologią. Swoją przyszłość chciałabym związać z kardiologią.

Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
guest
51 komentarzy
Zobacz wszystkie komentarze
Andrzej Sobolewski
Andrzej Sobolewski

Witam! Mój pupil ma wrzody na żołądku i refluks. Szukam jakiejś karmy specjalnej dla takich sierściuchów. Czy ktoś coś wie?

Co w Sierści Piszczy
Co w Sierści Piszczy

Dzień dobry.
Może Pan spróbować z dietą leczniczą Gastro-Intestinal, ale najlepiej jeśli dietę dla chorego zwierzęcia dobiera lekarz prowadzący na podstawie wyników badań klinicznych pacjenta i dodatkowych (krew, mocz, usg, rtg, endoskopia).
Pozdrawiam, lek. wet. Magda Zdanowska.

wiesia kuzlik
wiesia kuzlik

Wspanialy,wyczerpujacy artykul. Zanim jeszcze piesek ( 4 lata) mojej corci byl u specjalisty juz wiedzialam co mu dolega. Artykul ten tylko potwierdzil moje obawy. Mam nadzieje,ze lek , ktory wlasnie dostal ( proszek) pomoze i psiak zacznie przybywac na wadze ( wyglada jak szkielet) i kupki wroca do normy. Dzieki za podzielenie sie wiedza jeszcze raz.

disqus_4HLCduVb9L
disqus_4HLCduVb9L

Dzien dobry, bardzo dziękuje za ten artykuł – ogromnie rozjaśnił mi stan zdrowia mojej psiej przyjaciółki. Moja Parson Russellka ma 9 lat, nie jest wychudzona ale jest bardzo szczupla (7 kg); od dluzszego czasu miala ciągłe zapalenia albo jelit (kał z krwią, strzelające kupy, etc.) albo/i zapalenia żołądka (wymioty); dziennie robi 5-8 kup. Pomimo wizyt u wielu weterynarzy nigdy nie zdiagnozowano/ nie zalecono postepowania ktore polepszyłyby jej stan zdrowia na dobre. Wczoraj, pierwszy raz, wykonano u niej badanie trypsyny (wyszlo 45%). Jest tez przewlekle zapalenia żołądka. Lekarz przepisał kreon oraz bioprazol i wlasnie zaczynamy podawanie ich.
Czy moglaby Pani zasugerować diete dla takiego psa? Czy istnieje jakas zoptymalizowana sucha karma wlasciwa przy tych dolegilwosciach? A jasli mam ja dobrac sama, to czy np powinna byc niskobialkowa? Czy wysokobialkowa? A moze nalezy zrezygnowac z suchej i np gotowac psu? Jesli tak, to jakie skladniki powinny byc obecne (mieso – surowe?; warzywa zamiast zbórz czy makaronu?). Bede wdzieczna za kazdą poradę. Bardzo dziękuję. Kaśka

Co w Sierści Piszczy
Co w Sierści Piszczy

Dzień dobry.
Dieta dla psów z niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki powinna być łatwostrawna o zredukowanym poziomie tłuszczu. W domowym jedzeniu jest to więc na przykład ryż z chudym mięsem i żółtkiem jaja. Prościej i bezpieczniej pod względem zbilansowania dawki pokarmowej jest wybrać gotowe diety lecznicze, na przykład Royal Canin Gastro-Intestinal czy też
Royal Canin Gastro-Intestinal Low Fat, Specific Dog Digestive Support CID, Hill’s PD Canine i/d.
Pozdrawiam serdecznie, lek. wet. Magda Zdanowska.

Grażyna
Grażyna

Dzień dobry u mojej 10 letniej suni dośc często pojawiają się biegunki.Ostatnie USG wykazało powiększenie trzustki, aczkolwiek wynik cPL 146 ng /ml wg lekarza nie wskazuje na stan zapalny. Ma także powiększone węzły chłonne krezkowe. Zalecono zmianę karmy na niskotłuszczową co zrobiłam i na razie biegunka ustapiła.Zbadano jej także poziom witaminy B12 w surowicy i wynosi on 131 pmol/l przy normie 155-362).Mam pytanie , czy przy takim wyniku konieczna jest suplementacja w postaci zastrzyków wit.B12(słyszałam ,że sa one bolesne), czy można ten niedobór uzupełnić innymi preparatami (tabletki).Z góry dziękuję za odpowiedź-Grażyna P.

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Grażyna

Dzień dobry.
W przypadku zmian w trzustce, zauważalnych w trakcie badania USG, warto regularnie kontrolować poziom cukru we krwi pupilki – zaburzenia w funkcjonowaniu trzustki mogą predysponować do wystąpienia cukrzycy. Dobrze byłoby oznaczyć fruktozaminę, aby upewnić się, że wahania glukozy nie są zbyt duże. Niskotłuszczowa karma dla psa powinna być podawana do ustabilizowania wyników badań – a w późniejszym czasie należy powoli wprowadzać karmę o dobrym składzie, mieszając początkowo „nową” karmę z tą dedykowaną problemom trzustkowym. Jeśli na kontroli lekarskiej, w obrazie USG trzustka będzie nadal zmieniona zapalnie, warto podawać karmę „low fat’ przez dłuższy czas. Jeśli chodzi o niedobory witamin z grupy B, można próbować wyrównać ich poziom podając preparaty multiwitaminowe – zwłaszcza w tych dedykowanych psim seniorom znajduje się dość sporo witamin z grupy B. Należy jednak pamiętać, że wchłanianie zachodzi w niewielkim stopniu. Suplementację w postaci iniekcji zaleca się, gdy pacjent wykazuje objawy niedoboru – ma niedowłady, spowolnione odruchy.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Grażyna
Grażyna

Dziękuję bardzo za odpowiedź.Niedowładu na szczęście sunia nie ma. Jednakże w celu wyrównania niedoboru witaminy B12 zamówiłam w Niemczech kapsułki witaminy B12 z kwasem foliowym i tzw. czynnikiem wewnętrznym(Intrinsic Factor) wspomagającym jej wchłanianie( do użytku dla zwierząt). Mam nadzieję,że będą skuteczne?Karmę niskotłuszczową sunia je bardzo chętnie,biegunki ustąpiły.Poziom fruktozaminy w niedawnym badaniu był w normie.Jeszcze ma podwyższone enzymy wątrobowe( chociaż od ostatniego badania w marcu ich poziom trochę spadł )i w pęcherzyku żółciowym zalega żółć ( brała na to Ursocam) .Podobno zaburzenia pracy trzustki także mogą wpływać na pracę wątroby ?Podawałam jej przez jakiś czas suplementy na watrobę, a teraz dodaję jej do jedzenia mielony ostropest.Mam nadzieję,że stan zdrowia suni się poprawi.Pozdrawiam-Grażyna .

Natalia
Natalia

Witam Pani doktor,
U mojego psa rasy Boarder Collie 3 miesiące temu zdiagnozowano zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki , od razu został włączony panzytrat 25000 po każdym posiłku oraz zaleconą zmiana diety . Początkowo był na karnie Hills Low Fat natomiast miał po niej biegunki , okazało się ze ma nietolerancję tej karmy i została zmieniona na Royal Canin gastrointestinal, stolec wróciły do normy , przytył 1,5 kg natomiast martwi mnie to , iż mimo leczenia enzymami trzustkowymi i suplementacja wit B12, poziom TLI jest wciąż poniżej 1 a B12 150, czy mogę coś jeszcze zrobić w tym temacie i jakie mogą być konsekwencje dalsze tak niskiego poziomu hormonu (cukrzyca , zgon)? Pies ma dopiero 4 lata . Z góry dziękuje za pomoc.

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Natalia

Dzień dobry.
Leczenie zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki trwa przez całe życie pacjenta. W trakcie kontroli ważne są wyniki badań laboratoryjnych, ale najważniejszy jest komfort pupila – leczymy psa, a nie jego wyniki. Jeśli chodzi o suplementację witamin b12, w jaki sposób podaje ją Pani pupilowi? W przypadku biegunek i problemów z przewodem pokarmowym, wchłanianie witaminy b12 w jelicie może nie przebiegać prawidłowo, zatem przy intensywnym niedoborze zaleca się podawanie jej w iniekcji. Jeśli chodzi o rokowanie pacjenta – choroba nie wpływa na długość życia, jeśli udaje się doprowadzić do ustąpienia biegunek i pacjent zaczyna przybierać na masie. Utrzymujący się niski poziom TLI we krwi pupila sugeruje, że koniecznie należy kontynuować podaż enzymów, proszę jednak skonsultować te wyniki ze swoim lekarzem prowadzącym, może warto przemyśleć ich dawkę.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Danuta
Danuta

Witam. Bardzo dziękuję za ten artykuł. Od ponad dwóch lat uczę się postępować z moim psem. Jest to dwuletni owczarek niemiecki długowłosy. Problem zaczął się praktycznie od razu. Najpierw była lamblioza,po wyleczeniu jej „krowie placki” i biegunki zostały. Pierwszy test w wieku 5 miesięcy Tli 5,67 kwas foliowy >24 b12 223. Diagnoza ZNT. Po prawie dwóch latach testowania różnych suchych karm i cały czas na amyladolu zrobiłam kolejne wyniki Tli 8,1 kwas foliowy 10,1 b12 407. Czy to jest ZNT? Teraz zmieniłam karmę na monobiałkową bezzbożową , kupy wzorcowe(nareszcie) ale pies schudła i traci sierść. Czy ważniejsze jest jaki jest stolec czy jak pies wygląda, bo już się gubię? Proszę o pomoc. Pozdrawiam.

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Danuta

Dzień dobry.
Przede wszystkim ważne jest to, jak się pies czuje na danym leczeniu oraz karmie. Wynik TLI jest istotny, ale leczenie dotyczy psa, a nie jego wyników. Myślę, że przy obecnych wynikach warto też rozważyć inne możliwości, jeśli chodzi o rozpoznanie choroby psa, przy czym jedno nie wyklucza drugiego, schorzenia mogą ze sobą współistnieć. Warto zastanowić się, czy skład flory jelitowej Pani pupila jest odpowiedni. Zaburzone ilości kwasu foliowego oraz witamin z grupy B mogą wskazywać na nieodpowiedni skład flory jelitowej i jej przerost. Przy biegunkach, stosowanie probiotyków jest bardzo istotne – zbyt szybkie ruchy perystaltyczne oraz pasaż treści mogą zaburzać skład mikroflory jelitowej i wyjaławiać organizm. Warto upewnić się, że pies nie cierpi z powodu obecności przetrwalników Clostridium w końcowym fragmencie przewodu pokarmowego. Warto też wziąć pod uwagę alergie pokarmowe, które dość często zdarzają się u psów tej rasy. Najnowsze badania donoszą, że stosowanie karm zupełnie bezzbożowych, może przyczyniać się do rozwoju wad serca w późniejszym wieku – jeśli jednak pies dobrze się czuje na tej karmie, myślę, że warto ją stosować, przynajmniej do czasu ustabilizowania problemów.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Natalia
Natalia

Dzień dobry. Mój siedmiomiesięczny ogar polski choruje odkąd skończył 3 miesiące. Po odebraniu z hodowli 07.09.2020 r. zgodnie z zaleceniem hodowcy Nestor dostał drugą dawkę Quantifenu 11.09.2020 (pierwsza 31.08.2020). Wtedy zaczęły się biegunki. Jadł karmę dla szczeniąt Royal Canin – starter od hodowcy. Początkowo podejrzenie padło na lamblie, były badania, dodatkowe leczenie, ale w zasadzie nic się nie zmieniło. Zrobiliśmy badania w kierunku trzustki. Wynik TLI poniżej normy. Przeszliśmy na karmę Royal Canin VET GASTRO INTESTINAL LOW FAT + amyladol i probiotyk BioProtect. Doraźnie smecta na czas „wyciszenia”. Poprawa nastąpiła chwilowo, wiec zamiast amyladolu zaczęliśmy podawać amylactiv. Mimo to biegunki występują, mimo bardzo pilnego przestrzegania diety i regularnego stosowania leków. No i koprofagia, która zmusiła nas do używania kagańca. Nestor przybiera na wadze, humor mu dopisuje. Co jeszcze można zrobić? Czy możliwe jest zaostrzenie choroby? Zbyt słabe enzymy? Nie wiem, jak długo i często można podawać smectę?

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Natalia

Dzień dobry.
Rozumiem, że po zakończeniu leczenia giardii zostało wykonane kontrolne badanie, które potwierdziło pozbycie się tego pasożyta z organizmu psa? Przypomnę, że oprócz leczenia, w czasie terapii bardzo ważne jest przeprowadzenie dezynfekcji całego domu, wszystkich legowisk i miejsc, z którymi styczność miał pupil – cysty giardii są dość odporne na czynniki środowiskowe, a pominięcie dokładnego sprzątania może skutkować ponownym zakażeniem i wystąpieniem objawów klinicznych, mimo przebytej terapii. Co do niewydolności trzustki, rozumiem, że pies przyjmuje regularnie leki, zalecone przez lekarza prowadzącego? Preparaty, które Pani wymieniła to suplementy, które wspomagają nieco pracę trzustki, odciążają ten narząd i są zdecydowanie wskazane w przypadku zapaleń tego narządu. W przypadku potwierdzonej niewydolności, warto zastosować preparaty o silniejszym działaniu, jak na przykład Lypex. Proszę porozmawiać ze swoim lekarzem prowadzącym o możliwości wprowadzenia tego preparatu u swojego pupila. CO do samych biegunek, możliwych przyczyn ich występowania jest bardzo wiele – wspomniana już wyżej zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki jest jedną z opcji. Warto rozważyć obecność pasożytów wewnętrznych (szczenięta powinny być odrobaczane raz na miesiąc do 6 miesiąca życia, potem raz na 3 miesiące, alternatywnie można wykonywać badanie kału; jest to ważne zwłaszcza u psów zjadających różne rzeczy na spacerach), zaburzenia w ilości flory jelitowej, przewlekłe stany zapalne jelit, żołądka, a nawet obecność ciała obcego. Koprofagia również może wywołać biegunki oraz złe samopoczucie. Należy ustalić przyczynę biegunek, aby wdrożyć leczenie ukierunkowane na przypadłość Pani pupila. Istnieją doraźne środki zagęszczające kał – proszę porozmawiać o tym ze swoim lekarzem prowadzącym.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Natalia
Natalia

Dziękuję za odpowiedź. Badania kontrolne wykonaliśmy i wiemy, że lamblii nie ma. Dezynfekcję przeprowadzaliśmy dwukrotnie – pranie legowisk, kocy, wyparzanie zabawek itp. Poza tym Nestor jest regularnie odrobaczany i, żeby nie podrażniać układu pokarmowego, przed odrobaczaniem ma badany kał i dostaje lek w postaci kropli na skórę. Także przyczyna biegunek jest ustalona i według lekarza, to niewydolność trzustki. Aktualnie, tak jak wspomniałam, podajemy karmę Royal Canin VET GASTRO INTESTINAL LOW FAT + amylactiv i probiotyk BioProtect i sytuacja uległa znacznej poprawie. Dzięki kagańcowi zapobiegamy zjadaniu niepożądanych „przysmaków”, co też z pewnością pomaga. Nie wiem jednak, czy jest jakaś skuteczna metoda eliminująca koprofagię poza żwaczami, których nie podajemy ze względu na trzustkę?

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Natalia

Dzień dobry.
Żwacze wcale nie leczą z koprofagii, co więcej mogą wywołać znaczne podrażnienie całego przewodu pokarmowego. Koprofagia zazwyczaj przechodzi wraz z wiekiem zwierzęcia. Przy bardzo nasilonym problemie, warto włączyć suplementy mineralno – witaminowe dla szczeniąt (na przykład Dolfos dla szczeniąt). Ich wprowadzenie proszę jednak skonsultować z lekarzem prowadzącym, a pierwszą porcję suplementu warto podać, gdy będzie Pani mogła zostać z psem w domu (aby w razie biegunki lub gorszego samopoczucia być w pobliżu).
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Danuta
Danuta

Witam, dziękuję bardzo za ten artykuł jest bardzo pomocny dla ludzi mających pupili z tą chorobą. Mam pytanie : czy pies,a konkretnie owczarek niemiecki długowłosy z ZNT może być reproduktorem czy jest to choroba dziedziczna ? Pozdrawiam.

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Danuta

Dzień dobry.
Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, zwłaszcza, jeśli rozwinęła się w młodym wieku, może mieć podłoże genetyczne, chociaż nie jest to do końca potwierdzone badaniami naukowymi. Reproduktor powinien być psem w pełni zdrowym, silnym, z dobrym materiałem genetycznym. Nie sądzę, aby było dobrym pomysłem dopuszczanie psa z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki do rozrodu.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Małgorzata
Małgorzata

Znakomity artykuł. Mój pies choruje na znt od 1 roku życia. Teraz ma 11 lat i oprócz kilku nawrotów objawiających się brakiem apetytu, biegunką i złym samopoczuciem dzięki stałemu suplementowaniu enzymami trzustkowymi i regularnym badaniom diagnostycznym (krew, usg) oraz dobrej diecie (BARF oparty na średniotluszczowym mięsie) znt nie jest nam straszne.

Maria
Maria

Dziękuje za artykuł. Otwiera oczy na nie doceniony organ. Badaam krew mojej suni (Rottweiler) raz na pół roku, w ostatnim badaniu lipaza wyszła 525, kolejnym krokiem była lipaza swoista i tu było już ( z tej samej próbki krwi) 1104. Sunia nie objwów zapalenia trzustki, rozpoczeliśmy płynoterapię ringrem z melecznami i tu pytanie czy określać poziom kobalaminy

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Maria

Dzień dobry.
Tak znaczne podniesienie parametrów zazwyczaj świadczy o stanie zapalnym trzustki, jednak nie zawsze. Organizm działa sprawnie jako całość, dlatego jeśli pupilka nie ma objawów wskazujących na zapalenie trzustki, warto upewnić się, czy reszta organów działa prawidłowo. Z mojego doświadczenia wynika, że większość pacjentów, którzy mają zły stan higieniczny jamy ustnej, ma też znacznie podniesione parametry trzustkowe – może warto upewnić się, czy zęby pupilki są w zadowalającym stanie. Zdecydowanie warto określić poziom zarówno witaminy b12 jak i kwasu foliowego. Rozsądnie byłoby też upewnić się, czy w miąższu trzustki nie ma żadnych niepokojących zmian rozrostowych, ani zmian zapalnych. W tym celu należałoby wykonać badanie USG jamy brzusznej u specjalisty. Oprócz płynoterapii warto też przeanalizować dietę pupilki. Podniesienie parametrów odpowiadających za pracę trzustki bardzo często powiązane jest z podawaniem zbyt tłustego pożywienia. W przypadku znaczącego podniesienia lipazy dggr oraz cPL warto zmienić dotychczas stosowane pożywienie na karmę typu „low fat”, która nie będzie zawierała więcej niż 7%tłuszczu. Proszę też spytać lekarza prowadzącego o możliwość podawania suplementów, które odciążą nieco pracę układu trawiennego.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Maria
Maria

Dziękuje, USG wykazało zapalenie w dwunastnicy i zwapnienia w zewnątrzwydzielniczej części trzustki. Karmę jaką dostaje to sucha 16% tłuszczu i mokra 7,5% – od badania ograniczyliśmy suchą znacznie. Co do zębów kontrolujemy regularnie, ma kamień i i parę dziurek, ale ostatnia narkoza zakończyła się zapaścią i zęby nie zostały wyleczone, Po USG dostałyśmy Helicid 40 dożylnie w kroplówce i Alugastrin 30 min przed posiłkiem, ale przestajemy to podawać, bo z bezobjawowego stanu zaczęło się ślinienie, odbija się i ulewa, jest bardziej wzdęta i wykazuje bolesność brzucha – sunia ma refluks i dostaje od ok 2 lat Gasprid 3/4 tab 10mg) i przed podaniem Helicidu i Alugastrinu nie miała takich objawów. Przy następnym badaniu krwi sprawdzimy poziom b12, choć sunia jest od dawana suplementowana B complex i b12. Czy mogę prosić o informację jakie to suplementy, które mogą odciążyć układ trawienny? Serdecznie, pozdrawiam Maria

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Maria

Dzień dobry.
Zmieniona przez stan zapalny trzustka, nie produkuje odpowiednich dla organizmu ilości enzymów, stąd procesy trawienne mogą być zaburzone przy zapaleniu trzustki. Suplementy, które działają wspomagająco na układ trawienny przy nie do końca prawidłowo funkcjonującej trzustce to na przykład Amylactive Balance, Amylactive Digest, czy chociażby Lypex – preparaty te mają w swoim składzie enzymy trzustkowe. Proszę porozmawiać ze swoim lekarzem prowadzącym, czy stosowanie tych preparatów będzie uzasadnione u Pani pupilki.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Jagoda
Jagoda

Dzień dobry.
Moja 15 letnia suczka (chore serce i rak wątroby) ostatnio zaczęła źle czuć się po jedzeniu – nudności. Zrobiliśmy badania krwi. Lipaza 850 (norma 200). Dostawała kroplówki przez kilka dni, leki przeciwymiotne i amoksiklav . Po 3 dniach kroplówek lipaza spadła do 650. Czuje się nieźle. Brzuch od początku nie bolał jej. Był ckliwy. Dostała antybiotyk na 5 dni. Odstawiono kroplówki. Niestety po kolejnych 3 dniach lipaza znów wzrosła do 880. Pies czuje się dobrze jak bierze leki przeciwwymiotne. Je chętnie karmę low fat. Jak obniżyć tą lipazę albo jakie badania jeszcze zrobić. Bardzo się martwię. Dziękuję z góry za odpowiedź.

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Jagoda

Dzień dobry.
Biorąc pod uwagę inne schorzenia Pani pupilki, myślę, że rozsądnie będzie wykonać jeszcze badanie USG. Warto ocenić, czy guzy w obrębie miąższu wątroby nie powiększyły się, czy nie pojawiły się nowe zmiany lub przerzuty w trzustce. Jeśli chodzi o leczenie, jak sama Pani mogła przeczytać w artykule, zapalenie trzustki wymaga dość długiej terapii. W ostrej fazie, gdy samopoczucie psa jest złe, zalecana jest codzienna, intensywna płynoterapia, leki rozkurczowe, przeciwbólowe, antybiotyk. Odpowiednia dieta oraz suplementy również są bardzo istotne, także po polepszeniu samopoczucia pupila. Jeśli chodzi o inne możliwości, z powodu których lipaza trzustkowa może być podniesiona, proszę skontrolować stan jamy ustnej pupilki. U swoich pacjentów często obserwuje znaczne podniesienie lipazy, gdy stan przyzębia jest zły, gdy zęby są objęte parodontozą i pokryte kamieniem nazębnym. Proszę też skontrolować, czy nikt z domowników nie łamie zaleceń dietetycznych pupilki – czasami zdarza się, że ktoś „litościwy” dokarmia psa niedozwolonymi przekąskami. Mam nadzieję, że Pani pies szybko wróci do pełnego zdrowa.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Iwona
Iwona

Wspaniały artykuł, który wiele mi wyjaśnił i jednocześnie mnie uspokoił. Dziś u mojego 13 latka zdiagnozowano EPI. Od jutra zaczynamy podawać enzymy.

Beata
Beata

Czy kreon actiw który jest w kapsułkach mogę wysyłać do jedzenia psiakowi?pies waży 15kg ile ma dostać tabletek kreon?

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Beata

Dzień dobry.
Kreon aktiv jest preparatem ludzkim, nie stosowałam go nigdy u zwierząt. O dokładne dawkowanie powinna Pani spytać lekarza weterynarii, który zalecił podawanie preparatu. Jeśli chodzi o wysypywanie zawartości kapsułki do jedzenia – nie robiłabym tego. Kapsułka ma się rozpuścić dopiero w jelicie i to tam mają działać enzymy, ulotka dołączona do preparatu wyraźnie zakazuje rozgryzania i żucia tabletek. Wysypywanie zawartości do jedzenia sprawia, że mogą one stracić swoje właściwości.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Jolanta
Jolanta

Kreon po otwarciu kapsułki ma mikropeletki , które sa pokryte specjalnym filmem by nie zniszczył go sok żołądkowy, psom najlepiej posypywać pokarm tymi drobnymi peletkami tuż przed podaniem, nie wolno trzymać w jedzeniu- od razu podać. Zaczyna się od takiego schamtu 1 kubek jedzenia- 1 kreon 10 tys,

Joanna
Joanna

Dzień dobry, mój pies to owczarek szwajcarski, Luna, ma 2,5 roku i już drugi raz stwierdzono u niej zapalenie trzustki na podstawie podwyższonego poziomu lipazy przy rutynowych badaniach krwi. Jedynym objawem były luźne kupy, poza tym żadnych bolesności, apatii ani innych typowych objawów. Weterynarz zalecił specjalistyczną karmę. Luna dostawała Gastro Intestinal, ale jadła bardzo niechętnie (ona w ogóle nie lubi karmy chrupkowej – kupowałam jej karmę różnych firm i żadna jej nie przypasowała, zawsze je jak za karę, dużo zostawia). Tydzień temu przeszłam na „normalne jedzenie”, tzn. gotuję jej filet z kurczaka, do tego marchewka, seler, ziemniaki. Pierwszy raz w życiu je naprawdę z apetytem. Kupy zwarte, niewielkie, raz na dzień, najwyżej dwa. Dużo energii jak zawsze. Ale kontrolne badanie wykazało jeszcze wyższy poziom lipazy (413). Za 2 dni mam umówione badanie USG. Ale jestem w kropce, bo pies nie ma żadnych objawów chorej trzustki, jest pełen życia, wreszcie je z apetytem, kupy wzorcowe, tymczasem z badań krwi wynika, że jest ciężko chory. Boję się, że weterynarz zaleci powrót do suchej karmy, a wiem, że Luna tego nie ruszy. Czy mogłaby mi Pani podpowiedzieć, co robić w takiej sytuacji, czy wykonać jeszcze inne badania? Czy mogę dalej jej podawać ten gotowany filet? Wydaje mi się, że to jest lepsze i zdrowsze jedzenie niż przetworzona karma. Jaka może być przyczyna takich złych wyników badań?

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Joanna

Dzień dobry.
Jeśli chodzi o przyczynę złych wyników badań, czyli podniesionego poziomu lipazy DGGR, myślę że lekarz prowadzący już odpowiedział Pani na to pytanie – sama Pani wspomniała, że pupilka ma przewlekłe zapalenie trzustki, w przebiegu tego schorzenia lipaza DGGR może rosnąć do zatrważającego poziomu. I tak jak sama Pani odpowiedziała na swoje pytanie, biorąc pod uwagę wyniki badania krwi, lekarz prowadzący najprawdopodobniej zaleci powrót do karmy specjalistycznej. Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki trwa dość długo, co więcej, psy u których już raz wystąpiła ta choroba mają szczególną tendencję do nawrotów schorzenia. Ciężko jest ustabilizować pracę tego organu, jeśli nie trzyma się Pani zaleconej diety. Jeśli chce Pani gotować pupilce posiłki, warto ustalić z dietetykiem weterynaryjnym optymalny jadłospis, tak, by poziom tłuszczu w posiłkach był możliwie niski. Warto też porozmawiać z lekarzem prowadzącym o suplementach, które wspomogą pracę trzustki.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

damian
damian

Witam. Mam pieska 3 letniego rasy Owczarek Niemiecki i podejrzewam u niego ZNT (zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki), bo ma suchą matową sierść, dużo je, lubi się bardzo bawić, ale jest chudy. Jego kał jest lekko zielonkawy i gdy jak przyłożę ucho do jego brzucha to słychać jak mu burczy i się przelewa, a na pewno nie jest głodny. Kał robi o dobrej konsystencji, lecz jest zielonkawy już od dłuższego czasu. Na razie nie mam możliwości jechać do weterynarza. Czy mogę mu podawać enzymy trawienne i witaminę b12 zakupioną w aptece. Proszę o pomoc.

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  damian

Dzień dobry.
Nie ryzykowałabym podawaniem leków bez jednoznacznego potwierdzenia choroby. Opisywane przez Pana objawy mogą ale wcale nie muszą wskazywać na zewnątrzwydzielniczą niewydolność trzustki – matowa sierść i zaburzenia żołądkowo – jelitowe równie dobrze mogą wskazywać na jakąś nietolerancję pokarmową, obecność pasożytów jelitowych (jeśli nie widać ich w kale, wcale nie znaczy że pupil nie jest nosicielem). Objawy te mogą także wskazywać na problemy z funkcjonowaniem wątroby oraz na przewlekłe zapalenie jelit. Przy tak niepokojących objawach, zdecydowanie wskazana jest pilna wizyta u lekarza weterynarii oraz wykonanie badań, które pozwolą na postawienie miarodajnej diagnozy. Nie zwlekałabym z ustaleniem terminu wizyty.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Ewa
Ewa

U mojej suni owczarek niemiecki dwa lata temu stwierdzono badaniami niewydolność trzustki była bardzo chuda jakie były wyniki nie wiem lekarz miał w komputerze i nie mówił jakie wartości przepisał Kreon 25000 żeby podawać 20 min przed jedzeniem sunia szybko przybrała na wadze kupy jednak 3 -4razy dziennie ale dość ścisłe i zawsze jasne. Ma jednak teraz dość często takie spadki apetytu albo nie chce jeść i w błyskawicznym tempie chudnie później znów jest dobrze obecnie jest na etapie jedzenia połowy porcji i luźne stolce a nawet po 6godz od zjedzenia zwymiotuje niestrawione jedzeniem później piana …

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Ewa

Dzień dobry.
Warto by skontrolować stan zdrowia pupilki. Jeśli pacjentka cierpi z powodu niedoczynności trzustki, powinna mieć regularnie kontrolowane wyniki badania krwi. Możliwe, że pupilka wymaga wprowadzenia wyższych dawek enzymów trzustkowych, albo wprowadzenia innych preparatów, które znormalizują pracę tego narządu. Nie wolno jednak skupiać się tylko na trzustce, wymioty, biegunka, chudnięcie i złe samopoczucie mogą być sygnałem bardzo wielu schorzeń, nie zawsze związanych z trzustką. Rozsądnie byłoby umówić się na wizytę do lekarza weterynarii, by przebadać pupilkę – takie objawy mogą sugerować wszelkiego rodzaju stany zapalne w obrębie przewodu pokarmowego, obecność ciała obcego, pojawiają się także przy chorobach odkleszczowych. Z pewnością nie warto zwlekać z ustaleniem terminu wizyty.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Żaneta
Żaneta

Witam, czy podawanie enzymów trzustkowych podczas zapalenia trzustki mogą wpłynąć na wyniki w badaniu cPL?

Lekarz weterynarii Weronika Kalinowska
Lekarz weterynarii Weronika Kalinowska
Odpowiedz  Żaneta

Dzień dobry,
Badając w surowicy krwi cPL, czyli canine pancreas-specific lipase- gatunkowo swoistą lipazę trzustkową u psów, przez samą specyfikę testu nie powinniśmy być w stanie wykryć typowo tym testem poziomu enzymu lipazy zawartego w kompleksie enzymów trzustkowych (amylaza, pankreatyna, lipaza, proteaza) używanych najczęściej w weterynarii, a pozyskanych z narządów wieprzowych. Mimo to producent testu nie podaje informacji o przeprowadzeniu badań nad oznaczeniem ogólnie lipazy, w przypadku obecności w organizmie psa enzymów obcogatunkowych.
Pozdrawiam, lek. wet. Weronika Kalinowska, specjalista chorób psów i kotów

Justyna
Justyna

Dzień dobry, mój pies ma przewlekłe zapalenie trzustki i na różnych stronach spotkałam się z informacją, że powinien dostawać 50% mięsa i 50% warzyw (lub 25% warzyw jak cukinia i 25% warzyw jak ziemniaki czy bataty).
Czy może Pani coś doradzić?
Z góry dziękuję i pozdrawiam

Lekarz weterynarii Weronika Kalinowska
Lekarz weterynarii Weronika Kalinowska
Odpowiedz  Justyna

Dzień dobry,
Trzustka jest wraz z wątrobą kluczowym narządem odpowiedzialnym za prawidłowy przebieg procesu trawienia, dlatego w przypadku jej zaburzonego funkcjonowania dobranie odpowiednio zbilansowanej diety, która z jednej strony nie obciąży za mocno osłabionego narządu, a z drugiej strony będzie w stanie dostarczyć odpowiednią ilość aminokwasów, tłuszczy, witamin i minerałów niezbędnych do codziennego funkcjonowania organizmu. Nie dziwie się wiec, iż spotkała się Pani z rozbieżnymi informacjami odnośnie procentowego składu poszczególnych produktów w diecie- gdyż nie ma idealnej gotowej proporcji stosunku mięsa do warzyw w diecie psa z chorą trzustką. Ogólnie przyjętą zasadą w żywieniu psów trzustkowców jest podawanie karmy przede wszystkim ubogiej w tłuszcze, więc określenie 50% mięsa jest bardzo niedokładne, gdyż inną gęstość kaloryczną oraz zawartość tłuszczu w gramie ma mięso drobiowe, wieprzowe, wołowe czy na przykład cielęce, a jeszcze inne np. drobiowa pierś lub drobiowe tłuste udko. Warzywa w diecie psa mają być przede wszystkim źródłem węglowodanów i włókna, ale są też ważnym źródłem witamin i minerałów, które powinny być bilansowane z uwzględnieniem całości diety.
W celu skonstruowania kompletnej diety dla swojego pupila polecam konsultację dietetyczną ze specjalistą, który uwzględniając preferencje smakowe zwierzęcia, oraz dostępność określonych substratów pomoże skomponować dopasowaną dla Pani psa dietę, gdyż niejednoznaczne wskazówki odnośnie żywienia Pani psa mogą przynieść więcej szkody niż pożytku już schorowanemu psiakowi. Na przeczekanie polecam specjalistyczne gotowe karmy komercyjne, których nie mała zazwyczaj cena wynika między innymi z kosztów opracowania odpowiedniej bezpiecznej dla trzustki receptury oraz prawidłowego względem potrzeb psa zbilansowania składników pokarmowych.
Pozdrawiam i życzę zdrówka, lek. wet. Weronika Kalinowska, specjalista chorób psów i kotów

alex
alex

Witam serdecznie! Czy młody buldog francuski (2 lata) ze zdiagnozowanym ZNT, w bardzo dobrej formie, od razu zareagował na enzymy trawienne. Nigdy nie miał problemów z biegunkami, jedynie miał obniżony apetyt i przestał przybierac na wadze, może zostać reproduktorem?

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  alex

Dzień dobry.
Reproduktorem może zostać pies, który ukończył 15 miesiąc życia i jest zarejestrowany w Związku Kynologicznym w Polsce, a także jest wpisany do Polskiej Księgi Rodowodowej. Powinien on po ukończeniu 15 miesiąca otrzymać oceny doskonałe na co najmniej trzech wystawach. Polska Federacja Kynologiczna wymaga, by pies reproduktor był zarejestrowany w Krajowej Księdze Rodowodów, miał wykonane badania genetyczne i ustalony profil DNA, ukończył odpowiedni wiek oraz zdobył 3 oceny doskonałe. Powinien też zaliczyć przegląd hodowlany przez odpowiedniego sędziego. Mam nadzieję, że nie pyta Pan o możliwość rozpoczęcia pseudohodowli, bez wzięcia udziału w żadnych wystawach, gdyż jest to sprzeczne z jakąkolwiek etyką.
Pozdrawiam serdecznie, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Leon
Leon

„Natomiast powlekane tabletki dojelitowe czy kapsułki nie są zalecane do stosowania.
Enzymy zamknięte w takiej postaci są chronione przed działaniem kwasu żołądkowego do momentu usunięcia warstwy ochronnej.”

Większość produktów obecnych na rynku polskim, dostarczana jest w kapsułkach.
gdziepolek.pl/substancje/pancreatin
np. Kreon, Neo-Pancreatinum Forte, Amylactive

Fragment z ulotki Neo-Pancreatinum Forte:

„Produkt ma postać kapsułek, które zawierają peletki,
chroniące zawarte w nich enzymy przed działaniem soku żołądkowego,
dzięki czemu lek uwalnia pankeratynę w jelicie cienkim.”

W tej samej ulotce jest też napisane, że w przypadku problemów z połknięciem kapsułki,
można przyjmować samą je zawartość

„Kapsułki należy połykać w całości – nie należy ich rozgryzać, kruszyć ani trzymać w jamie ustnej,
gdyż może to powodować podrażnienie błony śluzowej,
a także zmniejszyć skuteczność leku. W przypadku trudności z połykaniem całych kapsułek (szczególnie u małych dzieci),
można wysypać peletki z kapsułki, wymieszać z niewielką ilością „kwaśnego” pokarmu (np. mus jabłkowy czy pomidorowy)
i bez żucia natychmiast połknąć, a następnie popić szklanką wody lub soku.”

Więc jak ostatecznie najlepiej przyjmować neo-pancreatinum forte,
kapsułkę w całości czy tylko jej zawartość ?

Lekarz weterynarii Weronika Kalinowska
Lekarz weterynarii Weronika Kalinowska
Odpowiedz  Leon

Dzień dobry,
Tak jak producent zaznaczył osłonka kapsułki działa protekcyjnie na zawarte w lekach enzymy trzustkowe i podawanie jej w całości zwiększa skuteczność preparatu, z tym, że dopuszczone jest też podawanie leku w formie otwartej (sama zawartość kapsułki też nie jest „gołym” enzymem trzustkowym, a wersją w pewnym stopniu osłoniętą przed działaniem soku żołądkowego). W przypadku leczenia niewydolności zewnatrzywydzielniczej trzustki u zwierząt, u których ze względu na wagę lub utrudnione podawanie w innej formie często stosowane są enzymy trzustkowe wysypane do pokarmu lub w innej dzielonej postaci- i obraz klinicznie leczonych zwierząt potwierdza, że taka forma podania też bywa skuteczna. Czy podawany przez Pana lek jest skuteczny w leczeniu Pana zwierzęcia właśnie w formie otwartej kapsułki najlepiej ocenić przez kontrolne badanie zwierzaka przez prowadzącego lekarza weterynarii. Dobór odpowiedniej, przede wszystkim skutecznej dawki enzymów trzustkowych podawanych zwierzęciu powinien być zawsze skorelowany z indywidulanym zapotrzebowaniem zwierzęcia, bo jak to bywa z żywym organizmem, sama osobnicza reakcja na lek może być różna, nawet u zwierząt w tej samej masie,
Pozdrawiam, lek. wet. Weronika Kalinowska, specjalista chorób psów i kotów

Leon
Leon

W lutym nasz podopieczny przebył ostre zapalenie trzustki,
początkowo przyjmował vetfood amylactiv digest,
a później Neo-Pancreatinum Forte,
ale wydaje się, że dopiero enzymy Amyladol firmy Dolfos, zaczęły tak naprawdę działać,
choć dostaje ich zaledwie 2 tabletki dziennie..

Kupy są brązowe i uformowane nie są już takie rzadkie i robi je znacznie rzadziej.
Do tej pory kupy były całe żółte, rzadkie, duże objętościowo i piesek robił je b. często.
W końcu nabiera sił, ponieważ do tej pory był bardzo apatyczny i tylko by spał,
co zapewne wiązało się, z nieprzyswajaniem składników z pożywienia.

OLBRZYMIE PODZIĘKOWANIA za BEZCENNE materiały o problemach z trzustką!

R J
R J

Dzień dobry! Mam 5-miesięcznego szczeniaczka, który adoptowany został miesiąc temu. Przyjechał do mnie z fundacji z zagranicy. Od początku jego przyjazdu kał jest jasnobrązowy, czasami żółtawy i bardzo miękki. Ma problem z gazami które koszmarnie pachną. Nie jest chudy ale jest szczupły i cały czas by jadł, kał oddaje 3 razy dziennie. Nie jest osowiały, często się bawi, biega, macha ogonkiem, sporo śpi, nie ma bolesnego brzucha, z zachowania wszystko wydaje się okej ale martwią mnie inne objawy. Na początku myślałam, że są one efektem zmiany diety i otoczenia ale po tym jak kał się nie zmieniał poszłam do weterynarza, który dał mu probiotyk i błonnik. Sytuacja z gazami się poprawiła ale jego kał jest wciąż w takim samym jasnobrązowym kolorze, konsystencja wciąż jest bardzo miękka, wciąż jest szczuplutki chociaż ogólnie przybiera na wadze jak to szczeniak. Mieszkam od niedawna pod Krakowem, czy orientują się Państwo może do jakiego weterynarza mogłabym się udać który ma dużą wiedzę na temat chorób trzustki i dobrze go zdiagnozuje? Czy może w Myślenicach moglibyście Państwo go zbadać? Pozdrawiam.

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  R J

Dzień dobry.
W przypadku wszelkich problemów żołądkowo jelitowych u młodych zwierząt warto wykonać badanie kału, z próbek pobranych z trzech kolejnych dni. W badaniu kału warto sprawdzić, czy piesek nie ma pasożytów wewnętrznych oraz giardii. Oprócz tego rozsądnie jest wykonać wymaz z prostnicy i sprawdzić, czy nie ma w wymazie przetrwalników bakterii beztlenowych, które również mogą wywoływać objawy, które Pani opisuje. Proszę tez zastanowić się nad wykonaniem badania USG u specjalisty oraz badania krwi, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów trzustkowych. Warto też upewnić się, jakie szczepienia miał wykonane piesek. Dieta młodego pieska powinna być również dostosowana do wieku, zatem karma powinna być lekkostrawna, niskotłuszczowa (zwłaszcza przy jego problemach), należy też się trzymać jednego źródła białka.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Bożena
Bożena

Mój 2 letni jamnik ma zdiagnozowaną niewydolność trzustki. Jest na diecie gotowanej ułożonej przez dietetyka. Dostaje 3 posiłki dziennie, do każdego kreon trawix 10000. Dodatkowo w Kongu ok 30g suchej royal canin z obniżoną zawartością tłuszczu. Porcje jedzenia duże mimo to pies chudnie. Mam pytanie czy to może być skutek uboczny działania kreonu? Czy 3 kapsułki to nie za dużo dla 11 kg psa? Wet twierdzi że wszystko ok a waga spada. Na dzt dzisiejszy to prawie 1 kg mniej niż przed diagnozat

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Bożena

Dzień dobry.
Niewydolność trzustki to dość ciężkie do pełnego ustabilizowania schorzenie. Domyślam się, że założeniem diety nie było odchudzenie pieska, tak? Może warto jednak najpierw skonsultować kwestię żywienia z dietetykiem i spróbować zwiększyć kaloryczność posiłków. Objętość może wcale nie odpowiadać wysokiej kaloryczności. Kreon zawiera enzymy trzustkowe, zatem w założeniu pomaga trawić pożywienie. Nie sądzę, by zmniejszenie dawki kreonu spowodowało tycie pieska. Może warto też omówić wykonanie przeglądowych badań, by wykluczyć inne schorzenia, które mogłyby powodować utratę masy ciała, mimo zjadania pełnej porcji wysokokalorycznego jedzenia (obecność pasożytów wewnętrznych, niewydolność nerek, wątroby).
Pozdrawiam i trzymam kciuki za Pani pupila, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Magdalena
Magdalena

Dzień dobry, mam problem-mój sznaucer ma niewydolność trzustki, waży obecnie 6,2 kg, dostał Kreon 10000 w dawce 1×1, skoro je 3 posiłki dziennie to trzeba tą kapsułkę rozdzielić na 3 posiłki? Czy np rano dać tą jedną kapsułkę? Bo mam sprzeczne informacje bardzo proszę o szybką pomoc

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak
Odpowiedz  Magdalena

Dzień dobry.
Wedle znanych mi informacji, Kreon powinno się podawać do każdego posiłku, jednak dawkowanie zależy od rodzaju zaburzenia i najlepiej określi to Pani lekarz, który zalecił jego stosowanie, sugerowałabym zatem kontakt z lekarzem prowadzącym.
Pozdrawiam, Katarzyna Hołownia-Olszak, lekarz weterynarii.

Co Piszczy w Sierści Twojego zwierzaka?

Zalecenia lekarzy weterynarii na Twoim mailu

+ ebook "Czy leki ludzkie są bezpieczne dla psa i kota?"

Co Piszczy w Sierści Twojego zwierzaka?

Porady lekarzy weterynarii na Twoim mailu

+ ebook "Czy leki ludzkie są bezpieczne dla psa i kota?"

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami. 

WYPEŁNIJ POLA, ABY POBRAĆ MATERIAŁY W PDF 👇

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami.