Panleukopenia u kota: objawy i leczenie kociego tyfusu

Panleukopenia u kota to bardzo groźna choroba wirusowa, znana też jako koci tyfus, przy której śmiertelność kociaków może sięgać 100%.

Panleukopenia koci tyfus
Panleukopenia, czyli koci tyfus. Jak możesz zapobiec chorobie?

Czy wiesz, że także Ty możesz zarazić swojego kota wirusem panleukopenii?

Z tego artykułu dowiesz się dlaczego panleukopenia kotów jest tak niebezpieczna i jak przeciwdziałać chorobie.

Wyjaśnię Ci też jak rozpoznać, że Twój kot został zainfekowany wirusem, jak wyglądają leczenie i rokowania kotka.

Zachęcam do przeczytania całego artykułu.

Na skutek zrządzenia losu zjawia się u Ciebie maleńka, kilkutygodniowa kuleczka.

Kociaczek lub kociczka.

Źródło pochodzenia różne, rodzice również…

Status immunologiczny – albo znany, albo w planach „do stworzenia”.

Najczęściej na początku jest bardzo aktywna, chętna do zabaw i jedzenia.

Kuwetka jest sprawnie znajdywana i poza jedną, dwiema wpadkami na miękko lub plackowato, zwykle wszystko jest twarde i sprawnie załatwione w kuwecie.

Ale pewnego dnia, po kilku dniach od przybycia do Twojego domu, kuleczka jest apatyczna, w kilku miejscach zwymiotowała, nie chce jeść ani się bawić.

W kuwecie więcej niż jedna plackowata kupka.

Kolor też jest dziwny – nie kałowy, tylko żółty i często aż za bardzo czuć, że jest to kał, ponieważ zapach jest często wręcz odrzucający.

Najlepsze co możesz wtedy zrobić, to zapakować chorą kuleczkę i pędzić do lekarza weterynarii.

Zapytasz dlaczego – może samo przejdzie?

Otóż nie, nie przejdzie – a będzie jeszcze gorzej – może dojść do śmierci miauczącej kuleczki, ze względu na ryzyko zainfekowania wirusem panleukopenii.

Co to jest panleukopenia u kota?

Panleukopenia kota to choroba wirusowa, która ma bliskie pokrewieństwo z wirusami psowatych – z parwowirusem psów i psowatych.

Znana jest też pod nazwą:

Na naszą niekorzyść przemawia fakt, że wirus panleukopenii jest bardzo odporny na środowisko zewnętrzne.

W miejscu po oddanym kale przez zwierzę będące nosicielem (czyli poza organizmem) może przetrwać nawet rok!

Jego zwalczanie jest bardzo trudne, większość środków chemicznych nie daje sobie z nim rady, również wysokie i niskie temperatury nie są w stanie go zwalczyć.

Wirus poddaje się dopiero po narażeniu przez 10 minut w temperaturze pokojowej na:

  •  6% podchloryn sodu,
  • 4% formaldehyd,
  • 1% aldehyd glutarowy.

Wszystkie te substancje są toksyczne zarówno dla zwierząt jak i ludzi.

Jak kot może zarazić się wirusem panleukopenii?

Jak kot może zarazić się tyfusem?
Jak kot może zarazić się tyfusem?

Panleukopenia – na kontakt z tym wirusem i tego konsekwencje największą wrażliwość wykazują kocięta do 4 miesiąca życia.

Ma to związek z tworzeniem odporności własnej a zanikaniem tej, którą nabyły od matki.

W przypadku kontaktu stada, w którym znajdują się kocięta w wieku predysponowanym, zachorowalność wrażliwych osobników dochodzi do 100% kociąt.

Nie wszystkie z nich będą wykazywały pełne objawy.

Wrażliwe na kontakt z wirusem i zachorowalność są wszystkie kotowate.

Stwierdza się też wrażliwość wśród norek (łasicowate) i szopów praczy (szopowate).

Źródłem są jak w większości chorób wirusowych, koty chore i bezobjawowi nosiciele, a w szczególności ich kał.

Obecność wirusa można za pomocą badań stwierdzić też w:

Niebezpieczne jest też to, że samo siewstwo wirusa trwa 1-2 dni, ale sama możliwość wydalania wirusa z wydalinami czy ze śliną, krwi może trwać do 6 tygodni po wyzdrowieniu!

Droga zarażenia od matki, śródmacicznie na każdym etapie ciąży jest również możliwa.

Zarażenie może nastąpić też poprzez pasożyty zewnętrzne – głównie pchły.

Droga zarażenia jest doustna ale stwierdza się też drogę donosową. Nie jest konieczny kontakt bezpośredni z kałem.

Niestety – także my sami możemy przyczynić się do zarażenia przez kontakt pośredni.

Może się tak zdarzyć, jeśli mieliśmy wcześniej na rękach, ubraniu chorego kociaka, lub gdy wdepnęliśmy w kupę takiego zwierzęcia (pamiętaj o roku przeżycia wirusa w środowisku).

Jak rozwija się koci tyfus?

Jak rozwija się koci tyfus?
Jak rozwija się koci tyfus?

Po kontakcie doustnym lub donosowym ze źródłem wirusa dochodzi do jego wniknięcia do organizmu.

Dochodzi do replikacji (czyli powielania się poprzez namnażanie się wirusa) w tkance limfatycznej znajdującej się w jamie ustnej i gardle (migdałki, ślinianki).

Jest to czas do 24 godzin po wniknięciu wirusa do organizmu.

Następnie ma miejsce przenikanie wirusa do wszystkich tkanek organizmu (wiremia) następuje to między 2 a 7 dniem od wniknięcia wirusa.

Wirus panleukopenii wykazuje tropizm.

Zasiedla i namnaża się w tkankach o wysokiej tendencji do dzielenia się czyli:

  • tkance limfatycznej,
  • tkance nerwowej,
  • szpiku kostnym,
  • nabłonku kosmków i krypt jelitowych.

Okres inkubacji u kotów z osłabioną odpornością, czyli nie posiadających odpowiedniej ilości lub jakości przeciwciał trwa od 2 do 10 dni, najczęściej jednak jest to około 5 dni.

W komórkach szybko dzielących się, czyli wyżej wymienionych, dochodzi do powstawania uszkodzeń.

Jednocześnie następuje spadek odporności, zwiększa się ryzyko wtórnych infekcji, zatrucia toksynami bakteryjnymi i wystąpienia objawów wstrząsu.

W międzyczasie dochodzi do zniszczenia nabłonka w obszarze jelit cienkich a w szczególności zniszczeniu ulegają kosmki i krypty jelitowe i ich nabłonek.

Wynikiem tych zaburzeń są charakterystyczne objawy obserwowane przez właściciela – wymioty u kota jako konsekwencja wtórnych zatruć, a także cuchnąca, lejąca biegunka u kota będąca skutkiem braku możliwości trawienia i wchłaniania i wtórnych infekcji bakteryjnych.

W przypadku zakażeń śródmacicznych możemy mieć do czynienia z kilkoma scenariuszami – zależą one od okresu ciąży, kiedy doszło do infekcji:

  • Jeśli etap ciąży był wczesny a kotka nie byłą szczepiona, dochodzi do zamierania płodu, jego resorpcję. Często u kotki wtórnie mamy do czynienia z niepłodnością.
  • Jeśli kontakt z wirusem nastąpił w drugiej połowie ciąży, to możemy stwierdzać płody zmumifikowane lub ronienie i poród martwych kociąt.
  • Jeśli do zakażenia doszło w pod koniec ciąży to u noworodków stwierdzamy albo zaburzenia rozwojowe na terenie gałki ocznej (wady siatkówki) lub też zaburzenia dotyczące móżdżku. W konsekwencji uwidacznia się jako problemy z poruszaniem się kociąt, brak zachowania równowagi, ślepota, wodogłowie. Możemy mieć też do czynienia z zapaleniem mięśnia sercowego nawet u nowonarodzonych kociąt i często nagła śmiercią sercową. Zmiany te rozpoznawane są w trakcie badania sekcyjnego lub po wykonaniu testów w kierunku panleukopenii w specjalistycznym laboratorium.

Panleukopenia kotów objawy

Panleukopenia kotów objawy
Panleukopenia kotów objawy

W praktyce klinicznej spotyka się kilka postaci panleukopenii kotów.

Najciężej reagują osobniki młode, które nie mają odpowiedniej odporności, czyli najczęściej nie są szczepione lub znajdują się w okresie zaniku przeciwciał matczynych (gdy kotka była szczepiona, przekazuje swoje przeciwciała kociętom).

Zwykle są to kociaki do 4-5 miesiąca życia.

U nich również stwierdza się najcięższe postacie choroby ze śmiertelnością sięgającą ponad 70 %.

W postaci nadostrej stwierdza się śmierć zainfekowanych kociąt nawet bez objawów klinicznych w czasie do 12 godzin od kontaktu z wirusem FPV.

Nie ma możliwości ratunku takich kociąt, śmiertelność jest wtedy do 100% miotu.

W postaci ostrej najczęściej zaobserwujesz:

Często stwierdzana jest biegunka, która w późniejszym okresie staje się cuchnąca, żółta, często z obecnością krwi.

U kociąt lekarz weterynarii w trakcie badania może stwierdzić bardzo wysoką temperaturędo 41 stopni.

Jeśli dojdzie do wystąpienia sepsy (namnożenia wirusów lub bakterii w krwiobiegu), może dochodzić do notowania nawet bardzo niskich temperatur organizmu, niewydolności wielonarządowej i śmierci zwierzęcia.

Kocięta o lepszym statusie immunologicznym (odporniejsze) lub starsze kocięta, powyżęj 5 miesiąca zwykle wykazują łagodniejsze objawy i ich przeżywalność jest zdecydowanie większa.

Okres regeneracji organizmu po przechorowaniu panleukopenii trwa kilka tygodni.

Jest to czas, gdy każda infekcja stanowi dla nich zagrożenie.

Jeśli do zakażenia dojdzie u kotki będącej w ciąży, to co możesz zaobserwować, to przede wszystkim:

  • rodzenie martwych bądź zmienionych płodów,
  • bezpłodność (nieefektywne krycia) lub
  • kocięta będą wykazywały różne wady, głównie układu nerwowego:
    • chwianie,
    • ślepotę,
    • głuchotę,
    • porażenia,
    • kręcenie się wkoło.

W miarę wzrostu mogą ujawniać się dalsze wady lub obecne mogą się nasilać.

Gdy mamy do czynienia z panleukopenią u dorosłych kotów, lub zakażeniem wirusem kociego tyfusu starego kota o wykształconej, ale na skutek różnych czynników, osłabionej odporności, mogą ujawniać się objawy przejściowej niedyspozycji żołądkowo – jelitowej, czyli:

Zwykle są to objawy samoistnie ustępujące a czasem nawet możesz ich nie zaobserwować.

Diagnostyka przy podejrzeniu panleukopenii

Panleukopenia kotów diagnostyka
Panleukopenia kotów diagnostyka

Zawsze gdy mamy do czynienia z objawami żołądkowo – jelitowymi u naszych pacjentów, my lekarze weterynarii musimy przekonać się, z czym przyszło nam się zmierzyć.

Zawsze w trakcie wizyty wykonujemy dokładne badanie kliniczne zwierzęcia z badaniem:

  • wszystkich dostępnych błon śluzowych,
  • węzłów chłonnych,
  • pomiarem temperatury,
  • palpacyjnym badaniem jamy brzusznej.

Czasem niezbędne jest wykonanie dodatkowym badań – badania krwi, usg lub rtg czy tak zwanych testów płytkowych w kierunku szybkiej diagnostyki.

W pierwszej kolejności musimy wykluczyć ciała obce i zarobaczenie.

W kolejnym kroku wykluczamy zatrucie roślinami trującymi (tu koniecznie musisz być obeznany w roślinach znajdujących się w twoim domu).

Bardzo pomocne w diagnozowaniu kociego zakaźnego zapalenia jelit są tak zwane szybkie testy płytkowe do diagnostyki chorób zakaźnych.

Dzięki nim już po kilku minutach mamy wynik i wiemy, czy przyszło nam się zmierzyć z tą straszną i trudną w leczeniu chorobą, jaką jest koci tyfus.

Panleukopenia kotów leczenie

Naszym zadaniem jest jak najszybsze wyrównanie równowagi kwasowo – zasadowej, czyli zapobieganie odwodnieniu.

W zależności od zaawansowania choroby i w zależności od stanu odwodnienia dobieramy odpowiednie płyny do podawania dożylnego.

Są to antybiotyki celem zapobiegania wtórnym infekcjom, preparaty przeciwwymiotne i osłaniające błonę śluzową żołądka i jelit.

Ważnym elementem jest podawanie probiotyku, celem zasiedlania jelit przez prawidłową florę bakteryjną.

Ideałem jest podanie surowicy najszybciej jak to możliwe, jednak w Polsce jest ona niedostępna…

Czasem ratuje nas surowica tak zwanych ozdrowieńców, czyli kotów które kilka tygodni, miesięcy wcześniej przechorowały panleukopenię i wytworzyły własne przeciwciała.

Surowicę na koci tyfus należy podać wszystkim zagrożonym osobnikom z danego stada.

Pamiętaj, że lekarz weterynarii dobiera terapię do aktualnego stanu zdrowia kociaka i objawów klinicznych.

Bardzo ważna w leczeniu jest Twoja współpraca – pielęgnowanie kociaka czy też stada i stosowanie się do zaleceń lekarza weterynarii.

Co mogę zrobić, aby zabezpieczyć mojego kota przed tyfusem?

Panleukopenia profilaktyka
Panleukopenia profilaktyka

Najistotniejszym czynnikiem, który zabezpiecza kocięta przed zachorowaniem to regularne szczepienia.

Nawet kocięta, które w przyszłości nigdy nie będą wychodziły są narażone na zarażenie chociażby z Twoich ubrań czy butów.

Szczepienie kociąt przeprowadzane jest jako szczepienie podstawowe rozpoczynane po skutecznym odrobaczeniu.

Zwykle szczepi się szczepionką łączoną z komponentami kociego kataru (więcej na jego temat możesz dowiedzieć się z artykułu „Koci katar objawy i leczenie„).

Pierwsze szczepienie na panleukopenię zwyczaj w 8-9 tygodniu życia i przypominające po 2-3 tygodniach a kolejne po roku.

Dalsze szczepienia przypominające zależą od statusu immunologicznego i sytuacji epidemiologicznej w jakiej znajduje się kot.

Dopuszczalne jest doszczepianie co 2-3 lata, choć wskazane rokroczne szczepienie.

Kiedy mogę do stada, w którym była panleukopenia wprowadzić nowego kota?

Nowy kot
Kiedy mogę do stada, w którym była panleukopenia wprowadzić nowego kota?

Pozwól, że przypomnę Ci – wirus FPV (panleukopenia) jest bardzo trudny do zwalczenia a jego zdolności do zarażania utrzymują się nawet do roku.

Aby można było bezpiecznie wprowadzić nowe zwierzę (psa – dla nich też może być w pewnym stopniu zakaźny czy kota), musimy bardzo dokładnie zdezynfekować wszystkie pokoje, pomieszczenia, rzeczy z którymi chory osobnik miał kontakt.

Jeśli nie mamy dostępu do 4% formaldehydu czy 6% podchlorynu sodu, wskazane jest zastosowanie lampy UV.

Należy bez sentymentu spalić (nie wyrzucać, bo będzie stanowiło zagrożenie dla otoczenia) wszystkie rzeczy poprzedniego, chorego kota:

Najlepiej, abyśmy wstrzymali się około 1 roku przed wprowadzeniem nowego osobnika na dany teren a nowe zwierzę powinno być wprowadzone minimum 2 tygodnie po ostatnim szczepieniu na choroby zakaźne.

Podsumowanie

Niestety musisz pamiętać, że jeśli byłeś posiadaczem chorego kota, stanowisz źródło zakażenia dla innych kotów czy psów nawet do roku od śmierci Twojego pupila.

Jeśli najgorsze się wydarzyło, staraj się w miarę możliwości unikać skupisk typu kociarnie, domy tymczasowe czy schroniska aby nie doprowadzić do wystąpienia choroby u innych zwierząt.

Pamiętaj – najważniejsza jest profilaktyka.

Dlatego tylko regularne odrobaczanie i szczepienie Twoich zwierząt jest gwarancją, że w odpowiedni sposób zabezpieczasz je przed tą groźną chorobą.

Jestem przekonana, że po przeczytaniu całego artykułu wiesz już jak zabezpieczyć swojego kota przed panleukopenią, i zdajesz sobie sprawę, że to także Ty możesz być przyczyną zakażenia.

Mam nadzieję, że udało mi się wyjaśnić jak możesz rozpoznać objawy choroby i jak przebiega jej leczenie.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat leczenia, ile kosztuje leczenie kociej nosówki i jak postępować z kotem podczas terapii, dodaj teraz komentarz pod artykułem – odpowiem na wszystkie pytania.

Wykorzystane źródła >>

Avatar of lekarz weterynarii magdalena sadowska

Lekarz weterynarii Magdalena Sadowska

Ukończyłam Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie. Jako lekarz weterynarii współpracuję z kilkoma lecznicami weterynaryjnymi w zakresie chorób wewnętrznych małych zwierząt - psów, kotów, zajęczaków i gryzoni. Kocham konie­, ale najlepszym odstresowywaczem jest moje małe stadko zwierząt­ - 5 kotów i 2 psy. Mimo chwil zwątpienia wiem, że nie mogłabym wykonywać innego zawodu, ponieważ­ bycie lekarzem weterynarii to jest to, co kocham ;)

Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
guest
42 komentarzy
Zobacz wszystkie komentarze
42
0
Zadaj pytanie lekarzowix

Co Piszczy w Sierści Twojego zwierzaka?

Zalecenia lekarzy weterynarii na Twoim mailu

+ ebook "Czy leki ludzkie są bezpieczne dla psa i kota?"

Co Piszczy w Sierści Twojego zwierzaka?

Porady lekarzy weterynarii na Twoim mailu

+ ebook "Czy leki ludzkie są bezpieczne dla psa i kota?"

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami. 

WYPEŁNIJ POLA, ABY POBRAĆ MATERIAŁY W PDF 👇

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami.