Interferon: cena, dawkowanie, stosowanie (zalecenia weterynarza)

Interferon
Interferon

Co to jest interferon?

Mianem interferonu określa się grupę białek, wytwarzanych i uwalnianych przez komórki ciała, jako odpowiedź na atak wirusów, pasożytów, komórek nowotworowych i bakterii, jednym słowem – jest to mechanizm obrony przed patogenami.

Jak działa interferon?

Jak działa interferon?
Jak działa interferon?

Występuje kilka różnych typów interferonów, jednak wszystkie mają kilka cech wspólnych. Przede wszystkim, warunkiem ich działania jest połączenie ze specyficznym receptorem. Kompleks receptora z interferonem aktywuje kinazę tyrozynową, która tworzy wraz z nimi czynnik transkrypcyjny. W efekcie, dochodzi do wzrostu ekspresji genów odpowiedzialnych za produkcję białek efektorowych. Działanie przeciwwirusowe interferonów polega na:

  • upośledzeniu translacji wirusowego mRNA,
  • blokowaniu syntezy białek wirusa,
  • blokowaniu elongacji tychże białek,
  • hamowaniu dojrzewania wirionów – jednym słowem, hamują namnażanie się wirusa w organizmie.

Interferony nie wywołują bezpośredniego działania przeciwwirusowego, ale raczej stan przeciwwirusowy. W efekcie, komórka, w której zaszły te procesy jest niewrażliwa na zakażenie wirusem. 

Działanie przeciwnowotworowe interferonów polega na pobudzeniu syntezy antygenów charakterystycznych dla nowotworu – komórki nowotworowe stają się wtedy bardziej rozpoznawalne i w efekcie mogą być bardziej wrażliwe na atak mechanizmów immunologicznych. Prace nad wykorzystaniem tego mechanizmu w medycynie jeszcze trwają. 

Inne mechanizmy działania interferonów to na przykład wpływanie na dojrzewanie limfocytów, wpływ na dojrzewanie i aktywację komórek NK, makrofagów. Wzmagają ekspresję antygenów zgodności tkankowej a także wpływają na ekspresję cytokin.

Rodzaje interferonów

Interferony typu pierwszego to interferon alfa i beta. Interferon alfa produkowany jest przez monocyty, makrofagi oraz limfocyty. Znanych jest co najmniej 20 podtypów tego interferonu. Interferon beta produkowany jest przez fibroblasty. Wykazuje duże podobieństwo do interferonu alfa, wykazuje działanie:

  • antyproliferacyjne,
  • przeciwwirusowe,
  • immunomodulacyjne. 

Interferon typu drugiego, czyli interferon gamma wytwarzany jest przez limfocyty typu T. Aby doszło do jego produkcji, limfocyty muszą mieć kontakt z antygenem lub mitogenem. Zmniejsza odtwarzanie wirusa w komórkach, aktywuje cytotoksyczność makrofagów.

Interferony typu trzeciego, czyli interferon lambda wykazują podobieństwo do interferonów alfa i beta, ale także do interleukin 10. Aby móc poprawnie działać, wymagają obecności transbłonowych receptorów cytokinowych typu drugiego. Obecnie trwają prace nad wykorzystaniem interferonu lambda do walki z COVID-19.

Jak się pozyskuje interferon?

Prace nad produkcją interferonu zaczęły się w latach 70. Kari Cantella wyizolował ludzkie leukocyty, które stymulował wirusem Sendai. Uzyskany produkt oczyszczano i w ten sposób uzyskiwano mieszaninę interferonu alfa i beta. Nie była to metoda idealna – ilość uzyskanego interferonu była niewielka, dostępność ludzkich leukocytów dość ograniczona, a dokładny skład zależny od sposobu oczyszczania gotowego produktu i mechanizmu stymulacji. Obecnie produkcja interferonu wymaga zastosowania technologii rekombinowanego DNA – jest tania i wydajna, a za jej pomocą uzyskiwany jest interferon alfa, beta, oraz gamma.

Interferon dostępny w lecznictwie zwierząt to interferon omega. Jest on zbliżony do interferonu typu pierwszego alfa. Produkowany jest za pomocą metod dostępnych w inżynierii genetycznej, które opisałam powyżej.

Przy jakich chorobach interferon jest pomocny?

Przy jakich chorobach interferon jest pomocny?
Przy jakich chorobach interferon jest pomocny?

Terapię interferonem warto rozważyć przy leczeniu kotów, które są nosicielami wirusa FeLV, a konkretnie w fazie wiremii tego schorzenia. Wiremia występuje w początkowej fazie choroby, kiedy wirus występuje jeszcze we krwi zakażonego zwierzęcia i może się w niej namnażać. W przebiegu FeLV może dojść do wiremii przejściowej lub trwałej. Stosowanie interferonu znacząco wydłuża czas przeżycia zwierząt oraz poprawia ich kondycję, zwłaszcza w pierwszych miesiącach choroby. Czas przeżycia zwierząt leczonych i tych, które nie były poddane terapii, wyrównuje się po około roku. Badania nad terapią interferonem w przypadku FeLV nie precyzują, czy działanie leku ograniczało znacząco replikację wirusa, czy hamowało wtórne schorzenia. Interferon najlepiej jest zastosować u kotów, u których FeLV powoduje silny spadek odporności i nawracające infekcje i zakażenia – u takich kotów najprawdopodobniej doszło do rozwoju stałej wiremii. Nie jest zalecane stosowanie go w przypadku wystąpienia chłoniaka, u kotów z niedokrwistością, u takich, u których FeLV wywołał objawy neurologiczne oraz u tych, u których nie wystąpiły żadne objawy kliniczne FeLV.

Także koty zakażone wirusem FIV mogą otrzymywać interferon. Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Lizbońskiego dowodzi poprawę stanu zdrowia zwierząt zakażonych, po terapii interferonem. Nie miał on wpływu na miano wirusa, krążącego w organizmie (pozostało takie samo) jednak po jego zastosowaniu znacząco obniżył się poziom interleukiny 6, która odpowiada za stany zapalne w organizmie. Koty po terapii interferonem czuły się zdecydowanie lepiej, niż te, które dostawały placebo.

Innym schorzeniem, w przebiegu którego warto rozważyć podanie interferonu, jest panleukopenia. Podanie interferonu we wczesnym etapie choroby znacząco poprawia stan kliniczny zwierząt, nie dopuszcza do rozwoju biegunki oraz poprawia ich samopoczucie. Niektórzy lekarze medycyny weterynaryjnej zalecają profilaktyczne podawanie interferonu młodym kociętom, u których objawy kliniczne jeszcze nie wystąpiły, a u których istnieje spora szansa na wystąpienie panleukopenii (gdy jedno kocię w miocie zachoruje, lub gdy objawy wystąpią w środowisku przebywania kociąt). 

Również u psów interferon jest pomocny w terapii niektórych schorzeń. Najczęściej zalecane jest zastosowanie go w przebiegu parwowirozy. Pierwszym elementem terapii jest oczywiście podanie surowicy, zawierającej przeciwciała przeciwko parowowirusowi, interferon można stosować jako element kuracji wspomagającej, obejmującej płynoterapię, odpowiednie żywienie zwierzęcia oraz leki przeciwwymiotne i działające osłonowo na przewód pokarmowy.

Niektóre choroby nowotworowe także są podstawą do użycia interferonu u psa. Przykładem może być chłoniak epiteliotropowy T-komórkowy. Chłoniak T-komórkowy może przebiegać z objawami podobnymi do świerzbowca :

Objawy mogą też dotyczyć połączeń skórno – śluzówkowych i dawać wygląd nasuwający na myśl pęcherzycę. Chłoniak nie reaguje jednak na leczenie dermatologiczne, mimo zastosowania leków łagodzących, przeciwpasożytniczych, zmiany utrzymują się i powodują ciągły, silny świąd. Rozpoznanie ustala się na podstawie wyniku badania histopatologicznego i histochemicznego wycinka skóry, objętej procesem nowotworowym. W przypadku tego schorzenia, lekiem z wyboru jest lomustyna – lek przeciwnowotworowy, który hamuje namnażanie się komórek nowotworowych, jednak lek ten działa silnie hepatotoksycznie. Stosowanie interferonu może być alternatywą do stosowania lomustyny, jednak z mniejszą skutecznością w działaniu. Więcej o chłoniakach możecie Państwo przeczytać w artykule: https://cowsierscipiszczy.pl/chloniak-psa/.

Dawkowanie interferonu

Dawkowanie interferonu
Dawkowanie interferonu

Interferon powinien być stosowany tylko pod nadzorem lekarza weterynarii i tylko w przypadku konkretnych schorzeń.

Dawka lecznicza interferonu dobierana jest na konkretną masę ciała, jak w przypadku każdego leku weterynaryjnego. Jeśli chodzi o stosowanie interferonu u psów, dawka ta to 2 500 000 jednostek na kilogram masy ciała zwierzęcia. Preparat powinien być stosowany w iniekcji dożylnej, raz dziennie przez 3 kolejne dni. 

Jeśli chodzi o koty, podanie preparatu powinno nastąpić w iniekcji podskórnej. Tak jak w przypadku psów, dawka jest dobierana na konkretną masę ciała zwierzęcia i wynosi 1 000 000 jednostek na kilogram masy ciała. Terapia trwa zazwyczaj 5 dni, jednak w zależności od stopnia nasilenia i samopoczucia zwierzęcia po przeprowadzonej terapii, leczenie interferonem może być powtórzone po dwóch tygodniach i kolejny raz po dwóch miesiącach.

Jakie mogą być skutki uboczne stosowania interferonu?

Każda terapia może powodować skutki uboczne – zawsze istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Również stosowanie interferonu wiąże się z ryzykiem. 

U kotów po podaniu dożylnym może dojść do rozwinięcia się biegunki, wzrostu temperatury wewnętrznej ciała, kot może być osowiały i wykazywać zdecydowanie mniejszą chęć do jedzenia, niż zwykle. U zwierząt, które wykazują nadwrażliwość na inne preparaty lecznicze, może dojść do zapaści po podaniu dożylnym leku.

Należy szczególnie uważać ze stosowaniem interferonu w przypadku zwierząt, cierpiących z powodu chorób przewlekłych – niewydolności nerek, niewydolność wątroby, zapalenia trzustki. Po podaniu interferonu podwyższone parametry powinny zostać skontrolowane, pacjent powinien też otrzymać odpowiednie suplementy, usprawniające pracę nie do końca wydolnych narządów.

Zarówno u psów jak i kotów, po podaniu interferonu mogą wystąpić zmiany w badaniach krwi – przede wszystkim może dojść do spadku liczby płytek krwi, erytrocytów i leukocytów. Może dojść do podniesienia stężenia aminotransferazy alaninowej (ALT). Z tego powodu, bezpośrednio po podaniu interferonu warto wstrzymać się przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi (spadek płytek może spowodować upośledzenie krzepnięcia krwi). Parametry te powinny się ustabilizować w okresie tygodnia od podania preparatu. 

Nie ma badań, które określałyby bezpieczeństwo stosowania interferonu w okresie ciąży i laktacji, dlatego interferon nie powinien być stosowany u matek karmiących i samic ciężarnych.

Nie powinno się wykonywać szczepień w trakcie kuracji interferonem. W przypadku psów należy się wstrzymać do ustąpienia objawów klinicznych i podać szczepionkę co najmniej kilka dni po zupełnym wyzdrowieniu. Szczepienie kotów, u których interferon jest stosowany w przypadku zakażeniem wirusami FeLV i FIV, nie jest zalecane, ponieważ powoduje immunosupresję. W przypadku niektórych szczepień, zastosowanie ich w czasie terapii interferonem może spowodować rozwój niepożądanych efektów poszczepiennych (w tym wystąpienia objawów chorobowych).

Przy przedawkowaniu interferonu również mogą wystąpić skutki uboczne, jednak zazwyczaj są one dość łagodnie wyrażone. Podanie dziesięciokrotnie za dużej dawki może wywołać objawy takie jak:

  • wzrost temperatury ciała,
  • zwiększoną ilość oddechów,
  • zwiększenie szybkości akcji serca,
  • osowiałość,
  • senność,
  • niechęć do ruchu i aktywności,
  • wymioty,
  • biegunkę.

Przy wystąpieniu takich efektów, należy niezwłocznie poinformować o nich lekarza, który podawał preparat. Postępowanie przy przedawkowaniu zazwyczaj koncentruje się na najbardziej uciążliwych dla zwierzęcia objawach.

Interferon cena

Interferon nie jest popularnym lekiem – ma dość wąskie zastosowanie. Na polskim rynku weterynaryjnym istnieje jeden preparat, dopuszczony do użytku u psów i kotów, czyli Virbagen omega. Preparat ten jest zalecany do stosowania u psów w przebiegu parwowirozy, oraz u kotów zakażonych wirusem FeLV oraz FIV. Cena preparatu waha się od 280 do 350 złotych, w zależności od hurtowni. Koszt leki sprawia, że stosowany jest on głównie u kotów. Dawka w terapii jest dobierana na masę ciała pacjenta, a często jedno opakowanie preparatu jest niewystarczające do całej terapii. W związku z tym terapia u większych psów zazwyczaj jest bardzo kosztowna.

Wykorzystane źródła >>

Avatar of lekarz weterynarii katarzyna hołownia-olszak

Lekarz weterynarii Katarzyna Hołownia-Olszak

Jestem absolwentką wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Do moich zainteresowań należą medycyna zwierząt egzotycznych, chirurgia oraz onkologia. Obecnie pracuję w gabinecie weterynaryjnym we Wrocławiu. Od zawsze zakochana w kotach, szczęśliwa posiadaczka dwóch przedstawicieli rasy Maine Coon- Chałwy i Kokosa.

Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
guest
2 komentarzy
Zobacz wszystkie komentarze
2
0
Zadaj pytanie lekarzowix