Wymioty u psa: 9 najczęstszych przyczyn i zalecenia weterynarza

Wymioty u psa to częsty objaw chorobowy charakterystyczny nie tylko dla chorób przewodu pokarmowego.

Wymioty u psa
Wymioty u psa

Każdy świadomy i odpowiedzialny opiekun bez wątpienia chciałby aby jego pies przez całą długość swego życia pozostawało w jak najlepszej kondycji, zdrowiu i najlepiej żeby nigdy poważnie nie chorowało. Temu skądinąd słusznemu założeniu służy odpowiednio przeprowadzana profilaktyka, badania kontrolne, sposób utrzymania i żywienia czyli w dużym skrócie wszystkie działania składające się na odpowiedzialne utrzymanie posiadanego zwierzęcia.

Uważny i zatroskany opiekun obserwuje dokładnie pozostającego pod jego opieką psa i reaguje w sytuacji nawet najdrobniejszych, niepokojących objawów chorobowych. W wielu bowiem wypadkach szybka interwencja pozwala wcześniej rozpoznać chorobę a dzięki podjętej terapii skrócić powrót do pełni zdrowia i sił witalnych. Mimo naszej największej uwagi i troski musimy być pewni, że z pewnymi objawami chorobowymi i tak prędzej czy później się będziemy musieli zmierzyć u naszego pupila. Nie wszystkie z nich muszą od razu oznaczać poważną chorobę i patologię co nie powinno usypiać naszej czujności i rodzić myślenia, że na pewno samo przejdzie. W niektórych przypadkach rzeczywiście dochodzi do samowyleczenia, ale wiele jednak jest preludium do znacznie poważniejszych patologii, w szczególności do bezpośredniego zagrożenia życia. Odpowiedzialny opiekun psa zawsze poprosi o pomoc nawet w sytuacji pozornie niegroźnej, nie bojąc się przy tym ośmieszenia czy posądzenia o swojego rodzaju przesadę i przewrażliwienie.

Pamiętajmy, że dzisiejsze zwierzęta domowe, często rasowe nie mają wiele wspólnego ze swoimi dzikimi przodkami polującymi i zjadającymi to co da się złowić. Pozostają więc bardziej wrażliwe i zdecydowanie częściej wykazują objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym w postaci wymiotów. Klasycznym przykładem tego o czym piszę jest właśnie wszystkim dobrze znany objaw wymiotów u psa. W artykule postaram się przybliżyć Ci Czytelniku problematykę wymiotów u psów, oraz uczulić wszystkich na postępowanie w sytuacji kiedy Twój pies zwymiotuje.

Co to są wymioty u psa?

Wymioty u psa to wielofazowy, aktywny, sterowany przez układ nerwowy odruch wstecznego opróżniania żołądka z treści pokarmowej. Różni się znacznie od zwracania pokarmu, będącego biernym wstecznym wyrzutem zawartości przełyku. Zwracanie treści pokarmowej przez psa jest raczej przejawem zaburzeń w procesie połykania pokarmu i występuje przy chorobach przełyku takich jak niedrożności czy porażenia. Należy o tym wspomnieć już na wstępie, aby odróżnić wymioty u psa wywoływane impulsem układu nerwowego od zwracania treści pokarmowej, co pozwoli konkretnie uzmysłowić sobie o czym tak naprawdę mówimy. Większość osób zresztą bez większego problemu potrafi prawidłowo określić czy ich pies wymiotuje, niemniej jednak usystematyzujmy te dwa zjawiska.

Zwracanie pokarmu

W procesie zwracania treści pokarmowej psy opuszczają głowę i przednią część ciała wspierając się na łokciach a przełyk pod wpływem siły ciężkości opróżnia się biernie czyli to co w nim zalega zostaje wydalone na zewnątrz przez jamę ustną. Wydalone w ten sposób pożywienie, które przecież nie zdążyło dotrzeć do żołądka, cechuje się:

  • obojętnym pH,
  • jest pokryte białą pianą, śluzem lub śliną.

W teorii wszystko to wydaje się proste choć w praktyce nie zawsze takowym jest. Może się bowiem zdarzyć, że treść żołądka również będzie miała obojętne pH i miała pienisty wygląd, a z przełyku zwracana jest treść z kwaśną zawartością, która znalazła się w nim w trakcie refluksu.

Wymioty u psa

Wymioty u psa są aktywnym, wielofazowym procesem składającym się z trzech następujących po sobie i połączonych ściśle, następujących po sobie etapów:

Nudności u psa

Zaczynają się fazą mdłości i niepokoju czyli nudnościami objawiającymi się:

  • oblizywaniem warg,
  • nadmiernym ślinieniem,
  • próbami odłykania,
  • lękliwym poruszaniem się czyli swego rodzaju niepokojem psa.

Równolegle skurcze jelit u psa często widoczne dla samego właściciela przesuwają treść pokarmową do rozluźnionego już żołądka.

Dławienie

Następnie pojawia się faza dławienia polegająca na zamknięciu odźwiernika i skurczu mięśni brzucha. Zaobserwujemy rytmiczne, zsynchronizowane skurcze mięśni brzucha, samego żołądka czemu towarzyszy pogłębione oddychanie i obserwowane gołym okiem dławienie się.

Opróżnienie żołądka psa

W ostatniej fazie wymiotnej zawartość żołądka zostaje opróżniona czyli obserwujemy wyrzucenie na zewnątrz kwaśnej i częściowo już poddanej działaniu enzymów pokarmowych treści pokarmowej o niskim pH. Jeśli zaś w wymiocinach psa dominuje zawartość dwunastnicy, wymiociny będą miały żółtawe zabarwienie wynikające z obecnej tam żółci i raczej obojętny a nie kwaśny odczyn.

O przewlekłych wymiotach u psów mówimy gdy trwają one dłuższy czas, czyli ponad 3 tygodnie, przez stan ostry rozumiemy zaś nagle występujące i trwające kilka dni wymioty.

Wymioty u psa, choć są zjawiskiem niekorzystnym z punktu widzenia właściciela i powodem konsultacji lekarskiej w gabinecie weterynaryjnym to z całą pewnością odgrywają obronną rolę w organizmie. Wymioty chronią ustrój psa przed działaniem substancji toksycznych, niewłaściwych, niejadalnych, które zostały pobrane czy zepsutych pokarmów. Dzięki usunięciu ich na zewnątrz w akcie wymiotnym nie dochodzi do wchłonięcia do krwiobiegu substancji, które mogą zaszkodzić psu. Pamiętajmy, że proces trawienia jest skomplikowanym zbiorem różnorodnych reakcji chemicznych w których udział biorą enzymy oraz ważne narządy wewnętrzne (np. wątroba, trzustka) i z związku z tym muszą wykonać naprawdę ciężką pracę. Wymioty u psa odciążają przewód pokarmowy z nadmiernej aktywności spowodowanej zbyt dużą ilością pobranej karmy lub jej składników. Organizm usuwa w trakcie wymiotów to, co zalega na terenie przewodu pokarmowego a co szybko nie może być strawione i wykorzystane do budowy własnych tkanek. Nie możemy wymiotów w każdym przypadku oceniać jako patologii przyczyny choroby. U karmiącej potomstwo suki zupełnie fizjologicznym zjawiskiem jest wymiotowanie nadtrawioną treścią pokarmową, która służy do odżywiania potomstwa. Takie wymioty u psa są swego rodzaju naturalnym zjawiskiem obecnym u psowatych w ciągu tysięcy lat i absolutnie nie możemy traktować ich jako patologii.

Utrzymujące się zaś długo u psa wymioty w przypadku chorób z całą pewnością wymagają szybkiej diagnozy i interwencji gdyż mogą powodować wiele problemów zdrowotnych o czym nieco dalej.

Dlaczego pies wymiotuje?

Dlaczego pies wymiotuje?
Dlaczego pies wymiotuje?

Jak już pisałem wymioty u psa są odruchami sterowanymi przez układ nerwowy. Kierują nimi ośrodki wymiotne umiejscowione w tworze siatkowatym (formatio reticularis) pnia mózgu.

Są one swego rodzaju centrum dowodzenia koordynującym cały przebieg procesu wymiotowania i zapewniającym bezpieczny jego przebieg. To właśnie do tych części mózgu wpływają bodźce wyzwalające wymioty, które poprzez szlaki eferentne czyli wyprowadzające przekierowywane są do narządów docelowych.

Równolegle odpowiedni sygnał do działania odstają nie tylko narządy, ale także inne układy uczestniczące pośrednio w akcie wymiotów jak np. układ oddechowy. Bodźce jakie docierają do ośrodka wymiotnego pochodzą z różnych obszarów ciała psa.

Generalnie jednak możemy wyróżnić te pochodzące z:

  • z aparatu przedsionkowego czyli narządów odpowiedzialnych za utrzymanie równowagi,
  • z układu nerwowego nadrzędnych w stosunku do rdzenia przedłużonego gdzie leży ośrodek wymiotny a więc z kory mózgowej, podwzgórza czy układu limbicznego.
  • ze strefy chemoreceptorowej zlokalizowanej w czwartej komorze mózgu,
  • z narządów jamy brzusznej,
  • z klatki piersiowej,
  • z narządów górnych dróg oddechowych czy gardła.

Widzimy więc że to, że pies wymiotuje nie zawsze musi mieć bezpośrednią przyczynę w przewodzie pokarmowym, choć przez wielu wymioty kojarzone są wyłącznie z chorobami właśnie układu pokarmowego.

Wymioty u psa mogą być inicjowane przez bodźce wymiotne pobudzające receptory zlokalizowane na terenie jamy brzusznej a więc trzewi i otrzewnej. Wszelkie stany zapalne toczące się w jamie otrzewnej czy choćby trzustce, wątrobie, żołądku czy nerkach mogą być powodem pobudzeniach receptorów i zainicjowania wymiotów.

Podobne działanie wymiotne będą wykazywały wszelkie toksyny, substancje osmotyczne, czy czynniki chemiczne.

Bodźce a więc siły działające na krezki i je rozciągające jak również skurcze narządów jamistych (jelito, pęcherz moczowy, żołądek) również będą wyzwalały odruch wymiotny u psów. Co ciekawe receptory, których pobudzenie powoduje wymioty u psa występują również na terenie serca. Wszelkie te informacje w postaci impulsów nerwowych docierają z terenu brzucha oraz klatki piersiowej do ośrodka wymiotnego za pomocą nerwu błędnego oraz układu współczulnego.

Bardzo ważnym ośrodkiem wyzwalającym wymioty u psa jest strefa chemoreceptorowa zlokalizowana poza barierą krew mózg. Często właśnie obecne we krwi i płynach ustrojowych różnorakie substancje pochodzące z narządów wewnętrznych (np. mocznik, kreatynina, bilirubina, amoniak), leki (leki przeciwnowotworowe, apomorfina) pobudzają właśnie zakończenia nerwowe komórek tej strefy, co powoduje, że pies wymiotuje. Bodźce wychwytywane przez strefę chemoreceptorową ulegają przetworzeniu i wysłaniu bezpośrednio do ośrodka wymiotnego.

Ogromna rola przypada w tym procesie neurotransmiterom a więc głównie:

  • serotoninie,
  • noradrenalinie,
  • dopaminie,
  • histaminie,
  • acetylocholinie.

Wiele substancji wywołuje wymioty u psa bezpośrednio poprzez drażnienie błony śluzowej żołądka i jelit. Nie sposób wymienić tutaj wszystkich substancji mających takie działanie. Nie mniej jednak właśnie ta droga przez wielu rozumiana jest jako klasyczna wywołująca nudności i wymioty z przewodu pokarmowego. Odruch wymiotny może wywołać u psa przykładowo zepsuty, zgniły, zawierający bakterie nieświeży pokarm, czy wszelkie składniki jakie dostają się do żołądka i jelit z pobranym pokarmem, a są przez psa nietolerowane. Wymioty u psa mogą pochodzić z pobudzenia aparatu przedsionkowego przez nagłe i szybkie ruchy czego klasycznym książkowym przykładem niech będzie choroba lokomocyjna. Mdłości i odruchy wymiotne powodowane przez bodźce wyzwalające pochodzące z obszarów nadrdzeniowych mózgu, a więc kory mózgowej czy układu limbicznego są najczęściej powodowane stanami emocjonalnymi w stresie, stanie lęku, ucieczki. Wymioty mogą być konsekwencją procesów chorobowych dotyczących ośrodkowego układu nerwowego, w których ma miejsce wzrost ciśnienia śródczaszkowego:

  • urazy,
  • wypadki,
  • krwawienia w obrębie mózgowia.

Wymioty u psa mogą występować także przy wysokiej temperaturze a więc towarzyszyć gorączce oraz wszelkim procesom bólowym.

Jak zachowuje się wymiotujący pies możesz zobaczyć na poniższym filmie

young dog puking! almost died after immunisation against rabies!

Powinniśmy wiedzieć, że jeśli wymioty u psa pochodzą z układu limbicznego określamy je mianem wymiotów ośrodkowych.

Czy wymioty u psa są niebezpieczne?

Wymioty u psa, podobnie jak opisywana wcześniej, w ostatnim artykule przeze mnie biegunka u psa są objawem chorobowym informującym nas o nieprawidłowościach toczących się w organizmie. I choć brzmi to bardzo ogólnie nieraz trudno jednoznacznie i na pierwszej wizycie określić ich bezpośrednią przyczynę. Wymioty u psa są bowiem objawem niespecyficznym, który możemy przypisać wielu różnym chorobom. Nie zawsze oznaczają poważną patologię co oczywiście nie powinno uśpić naszej czujności i spowodować ich bagatelizowania z prostego powodu.

  1. Po pierwsze mogą oznaczają jakąś patologię, stan zapalny, który wymaga leczenia. Mogą powodować ból i dyskomfort odczuwany przez psa.
  2. Po drugie utrzymujące się dłużej powodują zaburzenia gospodarki wodnej organizmu w skrajnych przypadkach prowadząc do znacznego odwodnienia z wszelkimi tego konsekwencjami zagrażającymi życiu.

Nie tylko powodują odwodnienie ale też zaburzenie gospodarki kwasowo-zasadowej oraz pozbywanie się cennych elektrolitów (np. wapnia czy potasu). Znaczny niedobór tego ostatniego prowadził będzie do groźnych zaburzeń rytmu serca. Odwodnienie organizmu jest bardzo niebezpieczną patologią prowadzącą do zachwiania homeostazy i wstrząsu hipowolemicznego, który czasem może doprowadzić do śmierci psa. Postępuje szybciej u psów młodszych, szczeniąt, o mniejszej masie ciała i w żadnym wypadku nie może być zbagatelizowane. Osobniki młodsze zawierają w swoim organizmie więcej wody i stąd potencjalne odwodnienie jest dla nich bardziej niebezpieczne. Gorzej odżywione i utlenione pozostają wszystkie narządy, zmniejsza się produkcja moczu, nerki mogą stawać się niewydolne i spadają zdolności detoksykacyjne podczas choroby wątroby. Kiedy pies zwymiotuje może dojść do zaaspirowania wymiocin i dostania się ich do płuc czego natychmiastową konsekwencją będzie zachłystowe zapalenie płuc nierzadko kończące się śmiercią psa. Często wymiotujący pies odczuwa anoreksję, obserwujemy brak apetytu, pies nie chce pić co prowadzi do osłabienia i dalszego odwodnienia. Dłużej trwające torsje mogą wręcz prowadzić do kacheksji czyli widocznego klinicznie wychudzenia. Brak apetytu powoduje gorszy przebieg choroby pierwotnej przy której występują wymioty u psa i zdecydowanie komplikuje dalsze leczenie nie mówiąc już o rokowaniu. Wydalana z wymiotami z żołądka psa kwaśna treść pokarmowa może drażnić światło przełyku powodując jego stan zapalny.

Czym pies wymiotuje?

Zwymiotowana przez psa treść czyli coś co określimy potocznie mianem wymiocin może bardzo różnie wyglądać co bez wątpienia dostarcza niezwykle cennych informacji o miejscu skąd pochodzi ten materiał. Prześledźmy więc czym tak naprawdę może wymiotować pies aby później dostarczając tych danych podczas konsultacji z lekarzem weterynarii szybciej i skuteczniej uzyskać stosowną pomoc. Opiekunowie psów najczęściej pytają lekarza weterynarii co to znaczy kiedy pies wymiotuje żółcią, pies wymiotuje pianą i pies wymiotuje krwią. Wygląd wymiocin dostarcza niezwykle ważnych informacji o samej przyczynie wymiotów. I tak przechodząc do szczegółów:

Pies wymiotuje pianą

Wymioty pianą u psa tak naprawdę są wydalaniem, wykrztuszaniem śliny i świadczą najprawdopodobniej o chorobie gardła. Pies wymiotuje pianą przy:

Trwający stan zapalny często powodowany przez mikroorganizmy doprowadza do drażnienia błony śluzowej psa, czego konsekwencją jest próba odkaszlnięcia czy odksztuszenia. Obserwujemy wówczas wydalenie na zewnątrz ślinowej wydzieliny lub wymioty z białą pianą. Odruchowi temu i odkrztuszaniu z białą pianą nie towarzyszy praca mięśni brzucha i wydalanie treści pokarmowej. Może za to przebiegać wśród innych objawów choroby podstawowej jak:

Jeśli pies wymiotuje pianą połączoną ze śliną i wodą może być to objawem kaszlu kenelowego, czyli chorobie zakaźnej psów wywoływanej przez adenowirusa.

Pies wymiotuje niestrawionym jedzeniem

Wymioty pokarmem są bardziej charakterystyczne dla choroby układu pokarmowego. Ważne jest określenie nie tylko czy w wymiocinach jest obecna treść pokarmowa i w jakiej formie ona występuje, ale także znajomość czasu jaki minął od jedzenia do wystąpienia wymiotów. Jeśli pies wymiotuje niestrawioną, ale pogryzioną treścią musimy podejrzewać problem dotyczący przełyku, a więc coś na podobieństwo achalazji przełyku u ludzi, patologie toczące się w jego świetle, stany zapalne, czy wszelkiego typu zwężenia jego światła na skutek przebytych wcześniej urazów czy zatruć substancjami żrącymi, chemicznymi, o zbyt wysokiej temperaturze. W chorobie zwanej przełykiem olbrzymim (u ludzi achalazji przełyku) treść pokarmowa wstępnie rozgryziona, połączona ze śliną w jamie ustnej trafia do przełyku, ale stamtąd nie przedostaje się dalej do żołądka lecz jest zwrócona na zewnątrz. Występuje bowiem niedowład lub porażenie ściany przełyku co uniemożliwia wytworzenie sprawnej fali perystaltycznej i przemieszczanie się pokarmu do dalszych odcinków przewodu pokarmowego. W  takiej sytuacji ma miejsce ulewanie, a nie klasyczne odruchy wymiotne u psa. Zapalenie przełyku spowodowane refluksem kwaśnej treści z żołądka jest powikłaniem nieprawidłowego działania dolnego zwieracza przełyku i też może spowodować ulewanie u psa najczęściej mylone z wymiotami. W przypadku wymiotów strawioną treścią pokarmową a więc w sytuacji gdy pokarm trafił do żołądka w pierwszej kolejności powinniśmy zastanowić się nad ewentualnym błędem natury dietetycznej. Często bowiem właściciele czworonogów nawet nie zdają sobie sprawy, że mogli popełnić jakiś błąd żywieniowy, w konsekwencji czego pies wymiotuje, podając inny niż zwykle pokarm dla psa czy resztki ze stołu. Współczesne psy, szczególnie te rasowe należą w wielu przypadkach do zwierząt z wrażliwym przewodem pokarmowym i przyzwyczajają się niejako do danego rodzaju karmy, a jej nagła zmiana może spowodować niestrawność i wystąpienie wymiotów. Nagła jej zmiana, wprowadzenie nowej, podanie nadgniłej, zepsutej, zjełczałej szczególnie w okresie letnim często prowadzi do nagłego wystąpienia zapalenia nieżytowego w przewodzie pokarmowym, któremu towarzyszą wymioty u psa. Taki pies wymiotuje, ale z reguły jest w dobrej kondycji, nie wykazuje poważnych odchyleń od normy w swoim zachowaniu, zachowuje spokój i mimo wymiotów nie pojawił się brak apetytu. Niektóre psiaki czasem unikają pobierania pokarmu przez 1-2 dni i w ten sposób same poddają się skutecznemu nieraz, instynktownemu leczeniu. Należy wspomnieć, że pies wymiotuje również w przypadku spożycia substancji niejadalnych czy zatruciach organizmu, co wydaje się oczywiste. Wymioty pojawiają się także w przypadku nietolerancji pokarmowej czy alergii pokarmowej na skutek zjadania z pokarmem uczulających psa alergenów tzw. trofoalergenów. Kolejną dużą grupę chorób przy, których pojawiają się wymioty u psa stanowią choroby ogólnoustrojowe dotyczące odległych i z pozoru niedotyczących przewodu pokarmowego organów i narządów. Doskonałym przykładem tego o czym piszę jest przewlekła niewydolność nerek i występujące przy niej podniesienie poziomów mocznika i kreatyniny. Substancje te krążące we krwi w większej ilości powodują stany zapalne błony śluzowej żołądka i jelit skutkujące wymiotami treścią pokarmową. W zaawansowanych przypadkach u chorych psów zaobserwujemy brak apetytu, pojawią się wymioty śliną lub wymioty pienistą wydzieliną. Wymiotowanie u psa, albo raczej wydalanie dużej ilości śliny świadczy o procesach patologicznych zlokalizowanych na terenie jamy ustnej gardła, a więc z dużym prawdopodobieństwem towarzyszy chorobom górnej części układu pokarmowego (jamy ustnej, gardła, dziąseł), a nie samego żołądka.

Pies wymiotuje robakami

Szczeniak wymiotuje robakami
Szczeniak wymiotuje robakami

Kolejną komponentą wymiocin mogą być pasożyty wewnętrzne z osławioną glistą psią na czele. Otóż w swoim cyklu życiowym larwy przechodzą do gardła gdzie zostają ponownie połknięte dostając się do żołądka. Ta wędrówka powoduje podrażnienie gardła co wyzwala wymioty u psa, które usuwają niejako przy okazji dorosłe postacie bytujące w żołądku i jelitach. Problem ten występuje najczęściej u nie poddanych profilaktyce przeciwpasożytniczej szczeniąt.

Pies wymiotuje krwią

Psy mogą również wymiotować krwią. W zależności od miejsca krwawienia różnie wyglądały będą same wymiociny. Zwymiotowana przez psa krew może pochodzić z żołądka i wtedy przypominała będzie fusy od kawy a same wymioty będą określane mianem fusowatych. Pies wymiotuje krwią przy owrzodzeniu przewodu pokarmowego, spowodowanego przykładowo podawanymi niesterydowymi lekami przeciwzapalnymi często nadużywanymi, czy przy masowych inwazjach pasożytami krwiopijnymi. Jeśli pies wymiotuje krwią, która jest bardziej czerwona i nie przetrawiona, świadczy to bardziej o krwawieniu z odcinków przewodu pokarmowego położonych przed żołądkiem a więc:

Oczywiście rzadko krwawienie daje pojedyncze objawy chorobowe, ale najczęściej towarzyszą mu inne, współistniejące objawy np. bolesność okolicy żołądka przy ucisku.

Pies wymiotuje żółcią

Wymioty żółcią u psa związane są z usuwaniem treści pokarmowej pochodzącej z dwunastnicy bowiem tam ma swoje ujście przewód dostarczający żółć z wątroby. Jeśli pies wymiotuje żółcią zawsze wymagana jest dokładna, pogłębiona diagnostyki, która pozwoli ustalić przyczynę choroby i podjąć skuteczne leczenie. Często pies wymiotuje żółcią przy stanach zapalnych jelit czy żołądka. Pies wymiotuje żółcią również w konsekwencji drażnienia ściany przewodu pokarmowego przez stosowane doustnie lub w iniekcjach leki. Szczególnie w sytuacji długotrwałego podawania powodować mogą one podrażnienie śluzówki przewodu pokarmowego i stan zapalny a w skrajnych sytuacjach nawet zagrażającą życiu perforacje. Mam tutaj na myśli wspomniane wcześniej niesterydowe leki przeciwzapalne, antybiotyki nie mówiąc już o cytostatykach, których długie podawanie może spowodować, że pies wymiotuje żółcią. Dlatego też zawsze stosując tego typu leczenie powinniśmy zapytać o ewentualną osłonę przewodu pokarmowego, jeśli tego nie zrobimy objaw podrażnienia może być taki, że pies wymiotuje żółcią.

Pies je trawę i wymiotuje

Pies wymiotuje po zjedzeniu trawy
Pies wymiotuje po zjedzeniu trawy

Niejednokrotnie spotkamy się z wymiotami kiedy pies zje rośliny trujące lub drżniące. Zjadanie trawy w celu oczyszczenia sobie przewodu pokarmowego przez wielu specjalistów z dziedziny dietetyki uważane jest za zjawisko na pograniczu fizjologii i patologii. Pobranie zaś rośliny ewidentnie trującej lub mającej właściwości drażniące powoduje, że w wymiocinach zauważymy pogryzione jej części, często takie które nie zdążyły jeszcze być strawione. Jest to dobra wskazówka ułatwiająca rozpoznanie i późniejsze postępowanie.

Pies wymiotuje po połknięciu ciała obcego

Wymioty u psa będą występowały na skutek dostania się do przewodu pokarmowego ciała obcego, w postaci guzika, tasiemki, pestki, kamyka itd. Pies próbuje oczywiście zwymiotować takie ciało obce wywołujące stan zapalny i czasem to się udaje. Wymioty po połknięciu ciała obcego często jednak wymagają interwencji lekarza weterynarii.

Wgłobienie jelit

Niekiedy jednak możemy mieć do czynienia z wgłobieniem jelit czyli poważnym stanem wymagającym ingerencji chirurgicznej a objawiającym się intensywnymi wymiotami u psa o charakterze ostrym.

Wymioty u psa po narkozie

Pies wymiotuje po narkozie
Pies wymiotuje po narkozie

Wielu właścicieli zastanawia się dlaczego przed wykonaniem planowanego zabiegu chirurgicznego należy przegłodzić psa inaczej mówiąc nie karmić go przez 12 godzin przed znieczuleniem. Otóż niektóre używane do narkozy środki (np. morfina) mogą wywoływać wymioty, co u nie w pełni świadomego psa może skutkować zachłystowym zapaleniem płuc i poważnymi konsekwencjami.

Choroba lokomocyjna

Choroba lokomocyjna u psa
Choroba lokomocyjna u psa

I wreszcie objaw ten występuje u psa w chorobie lokomocyjnej, co może być zmorą dla podróżujących psów i utrapieniem dla ich opiekunów. Widzimy więc dobitnie jak wiele różnych chorób, patologii może manifestować się w postaci wymiotów u psa i jak różna może być ich treść.

Ostre wymioty u psa

  1. Przyczyny zapalne:
    • choroba zapalna jelit (IBD),
    • zakażenia wirusowe, bakteryjne i pasożytnicze,
    • krwotoczne zapalenia żołądka i jelit,
    • niespecyficzne zatrucia organizmu psa,
    • wrzody.
  2. Wymioty wywoływane przez leki i toksyny,
  3. Wymioty powodowane przez czynniki mechaniczne:
  4. Wymioty pojawiają się przy zaburzeniach czynnościowych motoryki przewodu pokarmowego.
  5. Wymioty spowodowane przez choroby wątroby i dróg żółciowych,
  6. Powodowane przez zaburzenia hormonalne:
  7. Pies wymiotuje na skutek choroby zewnątrzwydzieliczej części trzustki.
  8. Wymioty pojawiają się przy chorobach układu rozrodczego:
  9. Przyczyny mieszane:

Przewlekłe wymioty u psa

  1. Przyczyny zapalne:
    • choroba zapalna jelit (IBD),
    • zakażenia Helicobacter spp,
    • nadwrażliwość pokarmowa,
    • przewlekłe zapalenie okrężnicy,
    • przerost flory przewodu pokarmowego,
    • niespecyficzne zatrucia organizmu,
    • wrzody.
  2. Wymioty u psa wywoływane przez leki i toksyny:
    • niesterydowe leki przeciwzapalne,
    • metronidazol.
  3. Powodowane przez czynniki mechaniczne powodujące niedrożności jelit czy powodujące odpływ treści z żołądka:
    • ciała obce,
    • nowotwory,
    • blizny,
    • wgłobienia.
  4. Pies wymiotuje z powodu zaburzeń czynnościowych motoryki przewodu pokarmowego.
  5. Wymioty pojawiają się przy procesach zapalnych jamy brzusznej:
  6. Pies wymiotuje przy zaburzeniach hormonalnych:
    • niedoczynność kory nadnerczy,
    • kwasica ketonowa w przebiegu nieuregulowanej cukrzycy.
  7. Wymioty pojawiają się przy zaburzeniach metabolicznych:
  8. Wymioty powodowane przez choroby układu neurologiczne:
  9. Powodowane przez zaburzenia inne:
  10. Trucizny:

Diagnostyka wymiotów u psów

Dlaczego pies wymiotuje?
Dlaczego pies wymiotuje?

W przypadku każdego problemu zdrowotnego z jakim zgłaszają się zatroskani posiadacze psów każdą diagnostykę powinniśmy poprzedzić gruntownie przeprowadzonym wywiadem klinicznym. Te kilka kilkanaście minut poświęcone na rozmowę z właścicielem może dostarczyć nam niezwykle istotnych informacji dlaczego pies wymiotuje. Najpierw musimy przede wszystkim ustalić czy mamy do czynienia z wymiotami czy zwracaniem. Podczas wywiadu lekarz weterynarii przez kilkanaście minut musi zebrać od opiekuna psa podstawowe informacje, a mianowicie:

  • od kiedy pies wymiotuje,
  • czy mają charakter jednorazowy, czy może przewlekły,
  • czy epizody z wymiotowaniem psa są okazjonalne a może przejściowe,
  • w jakich sytuacjach pies wymiotuje,
  • jak długo pies wymiotuje,
  • co wymiociny zawierają w swym składzie,
  • jaki czas mija od pobrania pokarmu do wymiotów u psa,
  • czy może pies wymiotuje po zmianie karmy albo z powodu innych błędów żywieniowych,
  • czy są uporczywe i wymagają pilnej ingerencji lekarza weterynarii,
  • czy wymioty zagrażają życiu i zdrowiu psa według opiekuna.

Wreszcie lekarz weterynarii zapyta co według posiadacza psa może powodować zwracanie, czyli zbada potencjalne podejrzane przyczyny choroby. Dopiero następnie przystępuje do badania klinicznego sprawdzającego:

Lekarz weterynarii sprawdzi czy nie doszło do ubytku masy ciała, czy nie występują inne niepokojące objawy wskazujące na chorobę ogólnoustrojową np. niewydolność nerek czy choroby wątroby. Obowiązkowo powinien omacać jamę brzuszną w celu wykluczenia choćby stanu ostrego brzucha. Oceni stan nawodnienia organizmu na podstawie wyglądu błon śluzowych oraz napięcia skóry. Generalnie diagnostyka wymiotów u psa tylko z pozoru należy do prostych i często przysparza wielu trudności. Gdy dokładny wywiad lekarski został zebrany oraz przeprowadzone szczegółowe badanie stanu ogólnego psa można przejść do niezwykle pomocnych badań dodatkowych, na czele z badaniami laboratoryjnymi. Badanie krwi u psa nie tylko oceni ogólnie kondycję zwierzęcia, badanie to również wykluczy przyczyny wymiotów u psa powodowane przez schorzenia nerek, choroby wątroby, żołądka, czy zapalenie trzustki. Podczas konsultacji z lekarzem weterynarii w gabinecie weterynaryjnym może on zlecić również oznaczenie jonów, czyli zrobić psu jonogram, gdyż w czasie trwania wymiotów wiele z nich jest traconych co skutkuje znacznym czasem zaburzeniem gospodarki elektrolitowej organizmu i co pogarsza objawy wymiotów. Kolejnym bardzo czasem pomocnym badaniem jest poszukanie pasożytów wewnętrznych czyli badanie kału i analiza parazytologiczna. Czasem, aby badanie było miarodajne kał musimy pobrać z kilku dni co znacznie zwiększy szansę znalezienia tam form rozwojowych pasożytów. Badaniem ultrasonograficznym wykryć można ciała obce czy ocenić toczące się na terenie jamy brzusznej i w obrębie układu pokarmowego patologie (zapalenia żołądka, zapalenia w przewodzie pokarmowym, guzy, wpochwienia jelit). Niektóre z ciał obcych można zobrazować badaniem RTG często z kontrastem – badanie to pozwala ocenić przepływ treści pokarmowej. Badaniami tymi można stwierdzić obecne niedrożności czy zaleganie kału na terenie jelit czyli koprostazę. Wreszcie można wykonać psu bardziej specjalistyczne badanie, takie jak endoskopia czy kolonoskopia. Badania te pozwolą ocenić wygląd żołądka czy dwunastnicy od środka i pięknie pokażą wszelkie patologie od strony wewnętrznej, czyli drogę jaką naturalnie pokonuje spożyty pokarm. W sytuacjach naprawdę skrajnych, kiedy inne metody mniej inwazyjne nie są w stanie wykryć przyczyny choroby jest możliwość wykonania laparotomii diagnostycznej czyli operacji dotarcia i ocenienia jamy brzusznej, żołądka i innych narządów poprzez zabieg operacyjny i cięcie w linii białej. Na szczęście nie jest to metoda zbyt często stosowana gdyż inne, mniej drastyczne sposoby są w większości wypadków wystarczające.

Wymioty u psa leczenie

Wymioty u psa leczenie
Wymioty u psa leczenie

Wymioty u psów w wielu przypadkach są często jednym z objawów chorobowych towarzyszących innej patologii czy chorobie ogólnoustrojowej nie zawsze zlokalizowanej na terenie przewodu pokarmowego. Musimy więc w gabinecie u lekarza weterynarii trafnie rozpoznać problem zasadniczy i walcząc z nim jakby troszkę wtórnie eliminować odruch wymiotny u psa. I tak przykładowo jeśli mamy do czynienia z niewydolnością nerek to oczywiste jest, że normalizując psu poziomy toksyn mocznicowych powodujemy leczenie nie tylko nerek ale i wymiotów będących objawem choroby i spowodowanych drażnieniem przewodu pokarmowego. Podobnie ma się rzecz z wymiotami występującymi jako objaw chorób wątroby, trzustki (zapalenie trzustki) czy chorób układu rozrodczego (np. ropomacicze). W sytuacji chorób gardła, migdałków, krtani również musimy zająć się nimi, czyli inaczej mówiąc wdrożyć w gabinecie weterynaryjnym u lekarza weterynarii leczenie przyczynowe. Zwalczanie bezpośredniej przyczyny wymiotów u źródła eliminuje z czasem wszelkie niepokojące objawy dotyczące innych narządów. W przeciwnym razie zawsze prędzej czy później będziemy mieli problem z nawracającymi, najczęściej trwającymi dłuższy czas przewlekłymi wymiotami. Kiedy obserwujemy ostre wymioty u psa powodujące odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe, oraz gdy stan ogólny pacjenta szybko się pogarsza musimy koniecznie wdrożyć leczenie objawowe, nawet gdy nie znamy jeszcze konkretnej przyczyny wymiotów. Leczenie polegające na podaniu kroplówek drogą dożylną lub podskórną ma za zadanie skorygować zaburzenia wodno elektrolitowe i kwasowo zasadowe. Najlepiej do tego zadania nadają się płyny izotoniczne np. płyn Ringera z mleczanami.

Leki przeciwwymiotne

Leki przeciwwymiotne dla psa
Leki przeciwwymiotne dla psa

Zastosowanie leków przeciwwymiotnych u psa czyli terapia objawowa ma niezwykle istotne znaczenie. Wymioty u psa szczególnie intensywne, dłużej trwające powodują bowiem problemy nasilające się w trakcie ich trwania, a spowodowane między innymi utratą płynów i elektrolitów. Leki przeciwwymiotne nie powinny być w żadnym wypadku nadużywane i podawane bez próby ustalenia konkretnej przyczyny wymiotów u psa, gdyż w dłuższej perspektywie okażą się nieskuteczne a epizody wymiotów powrócą. Mamy do dyspozycji ogromną ilość leków wykazujących działanie przeciwwymiotne.

Najważniejsze leki przeciwwymiotne dla psa to:

  • antagoniści receptora dopaminowego reprezentowani przez metoklopramid,
  • neuroleptykipochodne fenotiazyny,
  • antagoniści sertoniny,
  • preparaty antycholinergiczne,
  • blokery receptora histaminowego.

W leczeniu stosuje się także:

  • leki modyfikujące motorykę żołądka,
  • preparaty hamujące sekrecję soku żołądkowego,
  • leki osłaniające (sukralfat).

Cerenia

Lekiem numer jeden w objawowym leczeniu wymiotów u psów od kilku już lat pozostaje Cerenia zawierająca maropitant.

We wskazaniach do tego preparatu znajdziemy leczenie i zapobieganie:

  • wymiotom będącym następstwem chemioterapii,
  • wymiotom spowodowanym różnym chorobom,
  • wymiotom występującym w okresie pooperacyjnym,
  • wymiotowaniu psa cierpiącego na chorobę lokomocyjną (tabletki).

Cerenia blokuje receptory neurokininy 1 (NK1) obecne na powierzchni komórek części mózgu odpowiedzialnej za kontrolowanie mdłości i odruchów wymiotnych. Receptory te są aktywowane przez przyłączanie się substancji chemicznej w organizmie zwanej „substancją P”. Cerenia zapobiega przyłączaniu się substancji P do receptorów, zapobiega tym samym ich aktywacji co hamuje nudności. Cerenię podajemy podskórnie lub dożylnie raz dziennie w dawce 1 ml/ 10 kg m. c. przez okres do 5 dni. Preparat ten występuje również w formie tabletek, które dedykowane są psom wymiotującym podczas podróży – niektóre psy cierpią na chorobę lokomocyjną.

W leczeniu wymiotów u psa, które są niepokojącym objawem choroby używamy również często:

  • leków osłaniających żołądek i jelita,
  • antybiotyków,
  • preparatów hamujących wydzielanie kwasów żołądkowych.

Pies wymiotuje co podać, czyli domowe sposoby

Wielu posiadaczy psów zanim pojawi się u lekarza weterynarii z problemem wymiotów próbuje na własną rękę wyleczyć psa stosując domowe, sprawdzone na sobie sposoby rozwiązania problemu. I choć rzeczywiście niektóre z tych metod mogą okazać się czasem skuteczne, to nie zastąpią diagnostyki przeprowadzonej w lecznicy przez lekarza weterynarii. Pierwszą rzeczą, o której powinniśmy pamiętać kiedy pies wymiotuje powinno być nie podawanie psu pokarmu. Zwierzęta chore zresztą same wykazują brak apetytu i odmawiają przyjmowania pokarmu. Wprowadzenie bowiem karmy dla psa do objętego stanem zapalnym przewodu pokarmowego tylko nasili występujące wymioty co dodatkowo pogłębi odwodnienie. Możemy za to dawać psu na własną rękę coś do picia, ale w małych ilościach a często i tylko wtedy gdy przyjmowanie płynów nie prowokuje odruchu wymiotnego. Wielu właścicieli podaje też psu na własną rękę węgiel aktywowany (Carbo medicinalis) będący dobrym środkiem adsorpcyjnym pochłaniającym bakterie i ich toksyny. Oczywiście musimy pamiętać aby przy okazji nie pochłonął on podawanych równolegle leków, nie mniej jednak jest to dobry, sprawdzony, domowy sposób mogący pomóc w niektórych przypadkach i należy z niego korzystać nie rezygnując oczywiście z leczenia weterynaryjnego. W każdym jednak przypadku pamiętajmy, że domowe sposoby leczenia wymiotów u psa możemy zastosować gdy pies jest w dobrej kondycji, nie jest znacznie odwodnione i pozostaje żywotne. W innych przypadkach, szczególnie dających niepokojące objawy ogólnoustrojowe, gdy występują poważne zaburzenia dotyczące innych narządów spowodowane znacznym odwodnieniem, trzeba niezwłocznie udać się do gabinetu i zasięgnąć porady lekarza weterynarii, ponieważ objaw może wskazywać nawet na zapalenie trzustki.

Co robić, aby wymioty nie wystąpiły

Czy można zapobiec wymiotom?
Czy można zapobiec wymiotom?

Zgodnie z zasadą, że „lepiej zapobiegać niż leczyć” należy podjąć stosowne kroki zapewniające prawidłową pracę układu pokarmowego i co za tym idzie zminimalizować ryzyko wystąpienia wymiotów.

Cóż więc robić?

Choć może się to wydawać banalne, to właśnie prawidłowe żywienie odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu chorobom układu pokarmowego. Pamiętajmy, że współczesny pies choć niejednokrotnie podobny do swoich przodków, z wilkiem niewiele ma wspólnego także w kwestii żywienia. Trwający wiele tysięcy lat proces udomowienia doprowadził jednocześnie do ważnych zmian w sposobie samego żywienia i trawienia poszczególnych składników odżywczych. Zasadniczych różnic sami doświadczamy będąc opiekunami zwierząt towarzyszących. I tak psiaki mają stosunkowo krótki przewód pokarmowy i w związku z tym są bardzo wrażliwe na zmiany składu pokarmu. Tym to właśnie różnią się od swoich dziko żyjących przodków, które żywiły się tym, co znalazły czy upolowały. Układ pokarmowy współczesnego psa „lubi” monotonne żywienie i nie znosi wszelkich zmian. Urozmaicenia posiłków nie przynosi więc z reguły korzyści i jest wyrazem przeniesienia potrzeb żywieniowych dotyczących ludzi. Nie zmieniajmy wiec nagle sposobu żywienia naszemu podopiecznemu w obawie, że to co je dotychczas jest ciągle tym samym, gdyż może to zaowocować odruchami wymiotnymi u psiaka. Jeśli już chcemy wprowadzić coś nowego, róbmy to stopniowo, tak aby przewód pokarmowy i obecne tam bakterie mogły stopniowo się do tego „przyzwyczaić”. Takie wprowadzanie nowych pokarmów powinno trwać kilka dni (tydzień) i odbywać się stopniowo zaczynając od jak najmniejszej ilości nowego składnika z czasem zwiększanej. Możemy mieszać dotychczasową karmę z nową tak aby po okresie około 2 tygodni przejść zupełnie na tą docelową. Drugą bardzo ważną kwestią jest niepodawanie psu naszych, ludzkich pokarmów. Często nawet jeśli są prawidłowo przygotowane i zdrowe same w sobie, mogą być powodem biegunek u psów. Nie wspominam już o innych niezdrowych nawet dla człowieka przekąskach czy choćby potrawach z grilla. Również podawanie psom surowego mięsa i produktów zwierzęcych, budzące bez wątpienia wiele kontrowersji nie jest zalecane przez wielu specjalistów z dziedziny dietetyki. Właśnie tam mogą być obecne bakterie (Salmonella, Campylobacter jejuni, Listeria monocytogenes) powodujące stany zapalne, objawiające się między innymi w postaci wymiotów u psów. W przypadku chorób zakaźnych dających objawy wymiotów (np. parwowiroza, nosówka) należy zawczasu zaszczepić szczeniaka i tym samym uniknąć poważnych konsekwencji zdrowotnych przy których wymioty u psa wydają się najmniejszym kłopotem. Należy regularnie przeprowadzać regularną profilaktykę przeciwpasożytniczą i tym samym nie dopuszczać do rozwoju inwazji. W przypadku szczeniąt i młodych psiaków mających tendencję do gryzienia wszystkiego co znajdą, należy usunąć z ich otoczenia drażniące, rośliny trujące i kwiaty doniczkowe mogące dawać niepokojące objawy zatrucia organizmu i wymiotów. I wreszcie w takiej sytuacji, kiedy nasz pies nie toleruje danego pokarmu, czy gotowej komercyjnej karmy należy zwyczajnie jej unikać, albo w przypadku zwierząt wrażliwych wybierać specjalistyczne karmy weterynaryjne dedykowane takim osobnikom, których na rynku zoologicznym nie brakuje.

Kiedy ten objaw może być objawem poważnych chorób?
Kiedy ten objaw może być objawem poważnych chorób?

Wymioty u psa są problemem, z którym prawie każdy posiadacz zwierzęcia prędzej czy później się zetknie, co oczywiście nie oznacza od razu bardzo poważnej choroby. Nie w każdym też przypadku udaje się określić bezpośrednią przyczynę wymiotów, co nie zwalnia nas oczywiście z prób wykrycia choroby. Czasem zwyczajnie wymiotowanie psa jest konsekwencją zjedzenia czegoś na spacerze i w takim przypadku zazwyczaj mijają one samoistnie po trwającej krótszy, lub dłuższy czas głodówce. Niestety, w przypadku kiedy pies wymiotuje krwią, żółcią, czy białą pianą może to również wskazywać na poważne choroby i patologie wymagające bezwzględnie szybkiej diagnostyki laboratoryjnej i konsultacji z lekarzem weterynarii. W takim przypadku należy niezwłocznie udać się do gabinetu i zasięgnąć w kwestii wymiotów porady lekarza weterynarii. Należy obserwować psa i nie bagatelizować tego symptomu, a gdzieś z tylu głowy mieć chociaż te ogólne informacje o patogenezie wymiotów i potencjalnych przyczynach choroby. A najlepiej oczywiście nigdy nie doświadczyć wymiotów czego wszystkim psim czworonogom serdecznie życzę.

 

Wykorzystane źródła >>

Avatar of lekarz weterynarii piotr krzysztof smentek
Lekarz weterynarii Piotr Krzysztof Smentek

Absolwent Wydziału Medycyny Weterynaryjnej SGGW. Specjalista chorób psów i kotów. Specjalista administracji i epizootiologii weterynaryjnej. Pracuję od kilkunastu lat w Całodobowej Lecznicy Weterynaryjnej gdzie zajmuję się szeroko pojętą medycyną zwierząt towarzyszących głównie psów, kotów i gryzoni oraz z weterynaryjnej firmie farmaceutycznej w Dziale Rozwoju gdzie odpowiadam za bezpieczeństwo terapii.

Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
guest
65 komentarzy
Zobacz wszystkie komentarze
65
0
Zadaj pytanie lekarzowix

WYPEŁNIJ POLA, ABY POBRAĆ MATERIAŁY W PDF 👇

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami.