Guz sutka u psa/kota: jak rozpoznać i leczyć rak sutka?

Rak sutka dotyczy zwłaszcza starszych psów i starszych kotów.

Guz sutka objawy
Guz sutka: jak rozpoznać i leczyć ten nowotwór?

Dzień jak każdy inny.

Jak zwykle, gdy po całodziennej gonitwie masz wreszcie czas by spokojnie usiąść i pobawić się ze swoją sunią czy kotką, zasiadasz do jej ulubionego „miziania” po brzuszku.

Nagle wyczuwasz niewielkie zgrubienie pod palcami.

Przesuwasz dłonią jeszcze raz…

Przecież jeszcze wczoraj tego nie było…

A może nie zauważyłeś?

Sprawdzasz ponownie, ewidentnie wyczuwasz drobnego guzka gdzieś w okolicy sutka.

Myślisz sobie: jest mały, pewnie to nic takiego.

Może ją coś ugryzło, może zniknie za kilka dni, a jeśli nie, to pokażę to na wszelki wypadek przy szczepieniu…

Pomysł dobry, tyle, że kolejne szczepienie jest za kilka miesięcy.

Uspokojony wracasz do swoich obowiązków, zapominając o małej, twardawej deformacji ukrytej pod sierścią…

A guzek po cichu rośnie…

Z dnia na dzień zadomawia się coraz bardziej, w najlepsze zwiększając swoje rozmiary.

Apogeum przychodzi przy następnej cieczce (lub rujce), kiedy to nagle spostrzegasz, że nie jest to już niewinne maleństwo, ale guz sporych rozmiarów…

Teraz chyba już zwrócił Twoją uwagę.

Już wiesz, że to nie przejdzie jak przeziębienie.

Pędem zjawiasz się u lekarza.

Jeszcze masz nadzieję, ze to nic takiego, ze wystarczy jakaś maść czy antybiotyk.

Jednak słyszysz zgoła coś przeciwnego.

Że potrzebna jest operacja, że być to może nowotwór…

Z tego artykułu dowiesz się co to jest i jak rozpoznać nowotwór sutka u kota i psa, oraz jak przebiega leczenie tego guza.

Co to jest guz sutka?

Pod względem częstości występowania u psów zajmuje niechlubne drugie miejsce (13,4% wszystkich zmian nowotworowych), a u samic tego gatunku to najpowszechniejszy nowotwór (nawet do 41,7% wszystkich nowotworów zdiagnozowanych u suk nie poddanych sterylizacji). Szacuje się, że co piąta sunia w ciągu swojego życia rozwinie ten złośliwy nowotwór.

U kotów guz sutka plasuje się on na trzecim miejscu (tuż za guzami skóry i chłoniakami) pod względem częstości występowania, a u samic tego gatunku stanowią około 17% wszystkich rozpoznawanych zmian nowotworowych.

Klasyfikacja nowotworów u zwierząt

Nowotwory gruczołu mlekowego klasyfikowano na kilka sposobów, jednak najbardziej przydatnym okazał się po prostu podział na nowotwory niezłośliwe i złośliwe.

I tak u samic domowych zwierząt mięsożernych możemy spotkać:

  1. Nowotwory złośliwe – stanowią 49 % wszystkich guzów gruczołu mlekowego u suk, u kotek stwierdzane są zdecydowanie częściej (nawet 80-95 % wszystkich usuwanych chirurgicznie nowotworów):
    1. Raki (carcinoma). Są to nowotwory pochodzenia nabłonkowego, najczęściej diagnozowane u suk i kotek. Mogą się one wywodzić z komórek gruczołowych (czyli tych, produkujących wydzielinę gruczołu mlekowego), jak też z komórek pokrywających przewody wyprowadzające. W tej grupie znajdują się:
      • rak miejscowy (rak śródnabłonkowy, rak w miejscu, rak in situ, noninfiltrating carcinoma in situ); jest to ten typ złośliwca, który rokuje najlepiej, ponieważ komórki nowotworowe mnożą się jedynie w obrębie nabłonka, nie naciekając do tkanki łącznej podścieliska; niestety, czyste raki in situ zdarzają się rzadko u zwierząt domowych;
      • raki złożone (complex carcinoma) – dość powszechne u psów, raczej rzadkie u kotów;
      • raki proste (simple carcinoma) – najpowszechniejsze guzy złośliwe gruczołu mlekowego zarówno u suk, jak i u kotek; ze względu na budowę histologiczną dzielą się na raki: cewkowo-brodawkowate (tubulopapillary carcinoma), lite (solid carcinoma), sitowate (cribriform carcinoma) oraz niezróżnicowane (raki anaplastyczne, anaplastic carcinoma);
      • postaci szczególne raków (special types of carcinomas) – wśród nich: wrzecionowatokomórkowe, ze zróżnicowaniem płaskonabłonkowym, śluzowe oraz raki bogate w tłuszcz.
    2. Niesklasyfikowane mięsaki (sarcoma).
    3. Włókniakomięsaki (fibrosarcoma).
    4. Kostniakomięsaki (osteosarcoma).
    5. Mięsakoraki (carcinosarcoma) – często spotykane u suk, bardzo rzadko u kotek.
  2. Nowotwory niezłośliwe – stwierdzane są dość często u suk (około 51% spośród wszystkich zmian gruczołu mlekowego), raczej rzadko u kotek (około 15%) :
    1. Gruczolaki złożone (complex adenoma) – najpowszechniej stwierdzane;
    2. Gruczolaki proste (simple adenoma);
    3. Niezłośliwe guzy mieszane (benign mixed tumor);
    4. Gruczolaki podstawne (basaloid adenoma);
    5. Włókniakogruczolaki (fibroadenoma);
    6. Brodawczaki przewodów wyprowadzających (duct papilloma).

W obrębie gruczołu sutkowego mogą również występować nienowotworowe zmiany guzowate.

I tak na przykład u suk może pojawić się rozszerzenie przewodów wyprowadzających (mammary duct ectasia).

Pomimo, że nie są one stwierdzane zbyt często (około 3% wszystkich przypadków), to jednak mogą być przyczyną prawie połowy (48%) niezapalnych i nienowotworowych guzów.

Pojawiają się u suczek nieco młodszych (średnia wieku około 6 lat, ale mogą też dotykać samic bardzo młodych), zarówno sterylizowanych, jak i niesterylizowanych.

U kotek z kolei mogą pojawiać się:

  • rozrosty nabłonka przewodów wyprowadzających,
  • rozrost zrazikowy nabłonka gruczołowego oraz
  • rozrost nabłonka gruczołowego, jak i tkanki łącznej zrębu.

Rozrost gruczolakowłóknisty (fibroadenomatoza) jest hormonalnym, niezapalnym i nienowotworowym rozrostem stwierdzanym najczęściej u młodych kotek tuż po okresie rujowym lub w okresie okołoporodowym. Czasem pojawia się po długotrwałym stosowaniu antykoncepcji hormonalnej.

Co jeszcze ma wpływ na pojawianie się guzów?

Które zwierzęta są najbardziej narażone?
Które zwierzęta są najbardziej narażone?

Wiek zwierzęcia

Najbardziej chyba bezpieczne są młode sunie w wieku do 5 lat.

U nich rozwój nowotworu jest mało prawdopodobny, a jeśli już dojdzie do pojawienia się guza przy sutku, zwykle bywa on nowotworem niezłośliwym lub w ogóle zmianą nienowotworową.

Najczęściej nowotwór gruczołu mlekowego stwierdzany jest u suk około 9-11 letnich, jednak już u 6-7 letnich ryzyko jest wysokie.

U kotek średnia wieku pojawienia się guza sutka to 10-12 lat.

Rasa

Jeśli jesteś szczęśliwym opiekunem suki w rasie:

Twój radar powinien być nastawiony na regularne monitorowanie oraz kontrolne badania psiaka. Te rasy są mocno predysponowane do wystąpienia nowotworu.

Z kolei u owczarków collie oraz u bokserów zmiany tego typu pojawiają się rzadziej, jednak nawet tutaj nie wolno tracić czujności.

Nowotwory z definicji są nieprzewidywalne i bywa, że nawet u ras obciążonych niskim ryzykiem manifestują swoją obecność.

Faktem niezaprzeczalnym jest, że ryzyko pojawienia się nowotworu jest większe u psów rasowych, w porównaniu do mieszańców.

Prawdopodobnie kotki rasy syjamskiej mają większe tendencje do rguz, ozwoju raka gruczołu sutkowego.

Ponadto guzy sutków pojawiają się u zwierząt młodszych (około 9 lat), niż w przypadku innych ras i zwierząt nierasowych.

Aktywność hormonalna

Aktywność hormonalna a rak sutka
Aktywność hormonalna a rak sutka

Nierzadko słyszę od właścicieli zwierząt następujące stwierdzenia:

Moja suka nie może mieć nowotworu! Przecież ona miała szczeniaki!

Albo:

Przecież sunia miała regularne cieczki, wszystko było jak w zegarku!

Wciąż powszechna jest opinia, że wcześniej przebyte ciąże mogą uchronić sukę przed guzem sutka.

W rzeczywistości nie udowodniono jak dotąd protekcyjnego wpływu przebytych ciąż, czy zależności pomiędzy regularnością cyklu płciowego a rozwojem nowotworów.

Jednak odwracając sytuację – możliwe, że u suk, u których wcześniej pojawiały się zaburzenia cyklu, ryzyko rozwoju nowotworu może być większe.

Z całą pewnością natomiast długotrwałe stosowanie antykoncepcji hormonalnej zwiększa ryzyko pojawienia się niezłośliwych guzów gruczołu mlekowego.

Według ostatnich badań może również przyczyniać się do powstawania złośliwych rozrostów.

No dobrze. Znasz już czynniki, które mogą predysponować do rozwoju nowotworu gruczołu mlekowego.

Rzeczywiście, Twoja sunia może być w grupie zwiększonego ryzyka.

Jednak dlaczego ma takiego pecha?

Dlaczego właśnie ona spośród setek innych suk z jej rasy oraz zbliżonych wiekowo musiała zachorować?

W dalszym ciągu zastanawiasz się, co tak naprawdę wywołało rozwój tego paskudztwa na listwie mlecznej…

Postaram się wyjaśnić Ci to w dalszej części artykułu.

Przyczyny powstawania nowotworu sutka u psa i kota

Hormony endogenne

Nowotwory gruczołu sutkowego są hormonozależne.

Oznacza to, że hormony płciowe żeńskie wpływają na ich pojawienie się i dalszy rozwój. I tak:

  • progesteron – w wyniku swojego mitogennego działania w stosunku do komórek gruczołu sutkowego, pobudza je do podziałów,
  • estrogeny z kolei pobudzają wzrost komórek w obrębie przewodów wyprowadzających.

Jaki z tego wniosek?

Że każda aktywność hormonalna, każda następna cieczka, podczas której dochodzi do wzmożonych procesów również a obrębie gruczołów sutkowych, każda kolejna ciąża czy jakiekolwiek zaburzenia cyklu płciowego mogą w konsekwencji prowadzić do rozwoju tego raka.

Na pewno spotkałeś się drogi Czytelniku z opinią lekarzy weterynarii, że najlepszym sposobem zapobiegania pojawienia się tego guza sutka jest wczesna chirurgiczna sterylizacja suki.

Dlaczego?

Ano właśnie dlatego, żeby nie „prowokować” gruczołu do aktywności, żeby niejako „uśpić” go na wczesnym etapie.

Stosowanie hormonów egzogennych

W celu blokowania cieczki u suk czy rujki u kotek powszechnie stosuje się egzogenne hormony płciowe.

Osobiście bardzo tego nie lubię i szczerze wściekam się na fakt nadużywania takiego postępowania wśród wielu lekarzy weterynarii.

Jeszcze do niedawna ogromna większość właścicieli była niedoinformowana o skutkach, a hormonami szafowało się na prawo i lewo, bo łatwiej, bo wygodniej, bo taniej…

Pomijając fakt ogólnego wpływu na organizm zwierzęcia, stosowanie blokad ma niebagatelny wpływ na rozwój nowotworów gruczołu mlekowego!

Doskonale rozumiem, że czasami nie ma innego wyjścia, jednak – zanim zastosuje się antykoncepcję hormonalną należy dokładnie zapoznać się z ewentualnymi skutkami ubocznymi leków.

Przecież sami też rzadko kiedy bierzemy leki, które mogą nam zaszkodzić…

Więc dlaczego faszerować nimi ukochane zwierzę?

Na szczęście w ostatnich latach bardzo wzrosła świadomość zarówno wśród lekarzy weterynarii, jak i samych właścicieli i po leki tego typu sięga się już coraz rzadziej.

Czy jeśli Twoje psina nigdy nie była blokowana hormonalnie nie zachoruje na raka sutka?

Niekoniecznie…

Co jeszcze może mieć wpływ na pojawienie się nowotworu i jakie są jego objawy dowiesz się w dalszej części artykułu.

Dieta przy nowotworach

Rodzaj diety a nowotwór
Rodzaj diety a nowotwór

Tak właśnie.

Żywienie może mieć znaczenie w rozwoju tego typu nowotworów.

Okazuje się bowiem, że ryzyko jest większe u tych samic, które w okresie swojej młodości (w wieku około 9-12 miesiąca życia) były otyłe, a także u suk, które były żywione produktami domowymi (dieta bogata w czerwone mięso), w porównaniu do zwierząt żywionych karmami komercyjnymi.

Ciekawostką jest fakt, że takiej zależności nie stwierdzono w stosunku do zawartości tłuszczu w diecie.

Jednakże rokowanie dla suk z nowotworem sutka jest dużo korzystniejsze, jeśli żywione są one dietą niskotłuszczową i wysokobiałkową w porównaniu do tych, żywionych pokarmem niskotłuszczowym i niskobiałkowym.

Wiemy już, jakie są przyczyny i czynniki usposabiające do wystąpienia nowotworu.

Co wobec tego powinno Cię zaniepokoić?

Czy są jakieś sygnały, które możesz przegapić?

Guz sutka objawy

Motywem konsultacji w lecznicy weterynaryjnej zwykle bywa obecność zgrubienia lub deformacji w obrębie gruczołu mlekowego.

Guzki zwykle występują jako pojedyncze zmiany, rzadziej mnogie, rozsiane.

Te ostatnie mogą pojawiać się w tym samym czasie lub jeden po drugim. Guzy gruczołu mlekowego obserwowane są zwykle u zwierząt w średnim lub starszym wieku, niesterylizowanych albo poddanych zabiegowi w wieku powyżej 2 lat.

Nowotwory wywodzące się z tkanki gruczołowej spotykane są częściej i te wyczuwalne są głęboko pod skórą.

Zwykle lokalizują się one w 4 i 5 sutkach – ma to związek z tym, ze w tych miejscach znajduje się większa ilość tkanki gruczołowej, tu następuje produkcja większej ilości mleka oraz są one poddane najsilniejszemu wpływowi czynników hormonalnych.

Czasem zmiany związane są z brodawką sutkową, jednak nowotwory wywodzące się z nabłonka przewodów wyprowadzających spotykane są rzadziej.

U kotek guzy złośliwe najczęściej powstają obrębie sutków pachwinowych i piersiowych.

Nowotwory złośliwe rosną szybko, czasami bardzo szybko, szokując opiekunów zwierząt masywnym przyrostem zwłaszcza w okresie okołocieczkowym.

Niejednokrotnie spotykam się ze stwierdzeniem, że zmiana była bardzo długo niewielka do momentu, kiedy pojawiła się cieczka. W tym czasie kilkukrotnie zwiększyła swoje rozmiary.

Na powierzchni skóry nad guzem mogą pojawiać się owrzodzenia i przetoki.

Sam guz sutka zwykle ma mało wyraźne granice, jest nieprzesuwalny względem skóry oraz tkanek leżących głębiej.

Niestety, nie koniec na tym…

W przypadku, gdy nowotwór bardzo intensywnie się rozrasta i nacieka naczynia limfatyczne może dojść do powstania tak zwanego raka zapalnego (inflammatory carcinoma).

Wtedy pojawia się znaczny, jedno, lub obustronny obrzęk zapalny dużych obszarów gruczołu mlekowego, czasem schodzący na kończyny miedniczne.

Bywa, że rozsiew komórek nowotworowych w naczyniach limfatycznych jest tak masywny, że dochodzi do zapalenia naczyń (lymphangitis carcinomatosa), co objawia się występowaniem bardzo licznych, drobnych, zaczerwienionych guzków w skórze i tkance podskórnej.

Obserwuje się to zwłaszcza w przypadku wznowy po usunięciu złośliwych guzów, jednak może występować także w przypadku pierwotnego gruczolakoraka. U około 10-50% suk z guzem złośliwym dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych pachowych i/lub pachwinowych.

Zdarza się również, że na skutek pojawienia się przerzutów w węzłach chłonnych biodrowych wewnętrznych, dochodzi do ucisku na prostnicę, co manifestuje się utrudnionym, czasem bolesnym oddawaniem kału.

W przypadku zaawansowanego procesu chorobowego dochodzi do rozwinięcia się objawów towarzyszących w postaci:

  • apatii,
  • braku apetytu,
  • czasami zwiększonego pragnienia,
  • zwiększonego wydalania moczu.

Pojawia się również ból, gdy nowotwór rozrasta się i nacieka na tkanki okoliczne.

Kotki przyprowadzane są do gabinetu głównie z powodu guzowatej deformacji na listwie mlecznej.

Zmiany są zwykle twarde, nieprzesuwalne.

Bywa, że naciekają na ścianę brzucha i są mocno przytwierdzone do podłoża. W około 50% przypadków zmiany zlokalizowane są w kilku sutkach jednocześnie.

Czasem dochodzi do rozpadu guza, a także owrzodzenia jego powierzchni.

U pacjentki można wówczas zaobserwować:

  • apatię,
  • brak apetytu,
  • spadek masy ciała.

Przy współwystępowaniu przerzutów do płuc i opłucnej na pierwszy rzut wysuwają się objawy niewydolności oddechowej, jak:

  • utrudnione oddychanie,
  • sinica,
  • nietolerancja wysiłkowa (czasem zauważona jako pierwsza),
  • obecność płynu w jamie klatki piersiowej.

Guz sutka zdjęcia

Jak wygląda nowotwór gruczołów mlekowych?

Poniżej znajdziesz kilka zdjęć jednej z moich pacjentek, cierpiącej na nowotwór sutka.

Guz sutka u suki
Guz sutka u suki
Guz sutka u suki
Guz sutka u suki
Guz sutka u suki
Guz sutka u suki
Guz sutka u suki
Guz sutka u suki
Guz sutka u suki
Guz sutka u suki
Guz sutka u suki
Guz sutka u suki

Dlaczego nowotwory te są tak niebezpieczne?

Skoro zmiany ograniczają się zwykle do listwy mlecznej, dlaczego nie zostawić nowotworu w spokoju i traktować wyłącznie jako defekt kosmetyczny?

Niestety i takie tezy są dość częste.

Właściciele zwierząt wciąż jeszcze nie do końca zdają sobie sprawę, jak niebezpieczny i paskudny może być ten nowotwór.

Rękami i nogami bronią się przed podjęciem decyzji o zabiegu chirurgicznym.

Nie dopuszczają do siebie myśli, że zmiana zauważona w jednym miejscu w rzeczywistości może spowodować śmierć zwierzaka.

Bardzo trudno jest wytłumaczyć opiekunowi całą istotę problemu, nawet, jeśli guz sutka ostatnio mocno urósł, a do tego na powierzchni jest obszernie owrzodzony.

Guzy występujące na listwie mlecznej powinny być usunięte i to jak najszybciej, zanim powiększą swoje rozmiary i zaczną się rozsiewać po organizmie.

Dlaczego? Bardzo ważną cechą większości guzów złośliwych nowotworu sutkowego jest ich silna przerzutowość.

Raki i gruczolakoraki dają przerzuty głównie do węzłów chłonnych oraz do płuc, chociaż rozsiew może mieć również miejsce do różnych narządów wewnętrznych, także do kości i do mózgu.

Ze względu na specyficzną konfigurację pakietów gruczołu mlekowego oraz odpowiadających im węzłów chłonnych, ogniska metastatyczne mogą pojawić się w różnych miejscach. I tak:

  • guzy powstające w 1 i 2 sutku przerzutują do węzłów chłonnych pachowych tej samej strony,
  • guzy w 4 i 5 sutku dają przerzuty do węzłów chłonnych pachwinowych,
  • w przypadku, gdy zmiany pojawiają się w 3 sutku, ognisk metastatycznych można spodziewać się w pachowych, ale też i pachwinowych węzłach chłonnych.

Niestety, przerzuty i wznowy pojawiają się aż u 35-50% suk ze złośliwym gruczolakorakiem.

Z kolei mięsaki i mięsakoraki cechują się jeszcze wyższym potencjałem dawania przerzutów odległych (nawet 80-100%).

U kotek przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych w przypadku ostatecznego stwierdzenia nowotworu złośliwego sutków są notowane w 25% przypadków.

Przerzuty odległe pojawiają się w:

  • płucach,
  • rzadziej wątrobie,
  • śledzionie,
  • opłucnej,
  • mózgu,
  • kościach,

Bardzo smutną rokowniczo informacją uzyskaną w badaniu klinicznym jest obecność przerzutów.

Dlatego nie należy zwlekać z zabiegiem operacyjnym i jak najszybciej pozbyć się tego uśpionego potwora z gruczołu mlekowego.

Jak potwierdzić, że to z całą pewnością nowotwór złośliwy? Dowiesz się tego w dalszej części artykułu.

Rozpoznanie

Uwielbiam powiedzenie: Jeśli słyszysz tętent, pomyśl o koniach, a nie o zebrach.

Przy diagnozowaniu każdego przypadku staram się w pierwszej kolejności wykluczyć choroby najczęściej występujące.

Nowotwory zawsze znajdują się gdzieś na końcu listy rozpoznania różnicowego.

Jednak w przypadku jakiegokolwiek zgrubienia na listwie mlecznej zawsze, ale to zawsze trzeba mieć gdzieś z tyłu głowy, ze to może jednak być ta zebra…

Dlatego też zanim lekarz weterynarii stanie przed właścicielem i wyda „wyrok” na jego pupila przeprowadza dokładna diagnostykę, uwzględniającą:

  1. Gruntowne badanie kliniczne z precyzyjnym odnotowaniem liczby zmian, określeniem ich wielkości, konsystencji oraz lokalizacji.
  2. Badanie morfologiczne i biochemiczne, ogólne badanie moczu w celu określenia ogólnego stanu pacjenta.
  3. Badanie rentgenowskie klatki piersiowej, oraz usg jamy brzusznej w celu określenia występowania przerzutów lub powiększonych węzłów chłonnych. Badanie z zastosowaniem tomografii komputerowej poprawia skuteczność wykrywania ewentualnych zmian przerzutowych.
  4. Badanie regionalnych węzłów chłonnych. Jeśli jest podejrzenie, że mogły już pojawić się przerzuty w węzłach chłonnych, należy wykonać ich badanie cytologiczne (przy pomocy biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej) lub badanie cytopatologiczne (biopsja Tru-cut lub całkowite wycięcie węzła). Jest to skuteczna, a zarazem niedroga i bezpieczna metoda wykrywania przerzutów.
  5. Ocena układu krzepnięcia krwi – ma to znaczenie zwłaszcza u zwierząt z bardziej zaawansowaną chorobą, szczególnie przy obecności przerzutów, owrzodzonych guzów, raka z towarzyszącym silnym zapaleniem.
  6. W większości przypadków ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie badania histopatologicznego całkowicie usuniętych zmian lub wycinków tkanki nowotworowej.

Po co to wszystko? – zapytasz.

By nakreślić stan ogólny pacjenta, by zdiagnozować inne współistniejące choroby, by zakwalifikować go do zabiegu chirurgicznego, następnie by określić stopień zaawansowania nowotworu, a także by ustalić rokowanie.

By wiedzieć, co dalej, z czym należy się liczyć i wreszcie, żeby oszacować, ile w przybliżeniu czasu zostało Twojemu zwierzęciu…

To nie jest przyjemny czas ani dla naszej pacjentki, ani dla jej opiekunów, ani dla nas – lekarzy.

Nie jest łatwo stanąć przed właścicielem i oświadczyć:

Pańska sunia/kotka choruje na nowotwór, który na dodatek jest złośliwy i silnie przerzutujący. Konieczny jest szybki zabieg operacyjny.

Takie informacje z reguły zamykają uszy na dalsze sugestie, co jest zupełnie zrozumiałe.

Właściciel po usłyszeniu takiego wyroku, jakim niewątpliwie jest podobna diagnoza, musi mieć czas na oswojenie się z nim.

Pamiętaj jednak, że nie możemy sobie pozwolić na zbyt długie odraczanie terminu operacji, bo nowotwór nie bierze zakładników…

Jest wygłodzony, zachłanny i nieokiełznany w swoim rozroście.

I tu niestety nie może być mowy o żadnych negocjacjach.

Co mogę zrobić, jeśli okaże się, że to nowotwór złośliwy? Czy można go wyleczyć?

Czy można wyleczyć nowotwór gruczołów mlekowych?
Czy można wyleczyć nowotwór gruczołów mlekowych?

Najskuteczniejsza metoda leczenia guzów z gruczołu sutkowego jest zabieg operacyjnego usunięcia tkanki gruczołowej.

Trzeba zrobić to jak najszybciej po jego zauważeniu.

Nie należy zwlekać z decyzją, gdyż guzy te charakteryzują się szybkim wzrostem i silną przerzutowością.

Chirurg dobierze odpowiednią metodę, dostosowaną do wielkości i zasięgu nowotworu.

Może to być :

  • lumpektomia (nodulektomia, częściowa mammektomia) – polega na usunięciu guzka z marginesem (minimum 1 cm) prawidłowo wyglądającej tkanki gruczołowej. Tę metodę postępowania można rozważyć u suk w przypadku bardzo małych guzków, dobrze odgraniczonych od tkanki gruczołowej oraz otorbionych;
  • prosta mastektomia (mammektomia) – usunięcie nowotworu wraz z całym pojedynczym gruczołem;
  • częściowa mastektomia – usunięcie zajętego gruczołu wraz z gruczołami sąsiadującymi, z uwzględnieniem drenażu limfatycznego;
  • regionalna mastektomia – usunięcie zmienionego gruczołu wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi;
  • jednostronna mastektomia – zabieg usunięcia całej listwy gruczołów mlekowych wraz z tkanką podskórną, naczyniami i węzłami chłonnymi po jednej stronie linii pośrodkowej;
  • obustronna mastektomia – usunięcie obu listew mlecznych.

Jeśli zajęte są sutki po obu stronach i nie ma możliwości usunięcie wszystkich zmian jednocześnie, to zabieg należy podzielić na 2 operacje.

Kolejna planowana jest zwykle po 2-4 tygodniach, jednak jest to ściśle uzależnione od stanu klinicznego pacjentki.

Zawsze należy wykonać badanie histopatologiczne usuniętego guza lub guzów.

Ze względu na to, że nawet w obrębie 1 listwy mlecznej mogą występować różne nowotwory, powinna ona być zbadana w całości, każdy z guzów indywidualnie.

Zdarza się, ze przed planowanym zabiegiem chirurgicznym konieczne jest podjęcie antybiotykoterapii lub leczenia przeciwzapalnego, płynoterapii, a nawet transfuzji krwi.

Dobór techniki chirurgicznej nie wpływa na dalsze prognozowanie odnośnie okresu przeżycia po zabiegu, ma jednak kolosalne znaczenie dla uzyskania czystych marginesów cięcia.

Najważniejsze jest po prostu, by guza usunąć doszczętnie, a jest to najbardziej prawdopodobne, gdy zastosuje się radykalne metody.

Wszystko uzależnione jest jednak od oceny wstępnej przed zabiegiem chirurgicznym.

Bywa, że drobny zabieg usunięcia bardzo niewielkiej (<5 mm), twardej i dobrze odgraniczonej zmiany daje szansę na całkowite wyleczenie, podczas gdy nawet wykonanie radykalnego zabiegu usunięcia listwy mlecznej, ale z pozostawieniem węzłów chłonnych ze zmianami przerzutowymi nie przyniesie wyleczenia. U kotek w każdym przypadku stwierdzenia guza gruczołu mlekowego wskazana jest jednostronna całkowita mastektomia bez względu na lokalizację i wielkość guza.

W przypadku, gdy guzy występują po obu stronach brzucha wskazane jest całkowite ich usunięcie – podczas jednego zabiegu lub też po 2-tygodniowej przerwie.

Jak wygląda operacja?

Guz sutka u suki
Guz sutka u suki – operacja

Zatrzymam się tu na chwilę, by nakreślić, jak poważny i rozległy może być taki zabieg.

Często opiekunowie zwierząt nie do końca wyobrażają sobie zakresu cięcia i są przerażeni, gdy widzą zoperowaną pacjentkę.

Otóż u psów zwykle występuje 5 par gruczołów mlekowych, u kotek – 4 pary.

Ciągną się one mniej więcej od okolicy pachowej do pachwinowej w dwóch listwach – po prawej i lewej stronie od linii pośrodkowej.

Chirurg podczas wykonywania zabiegu mastektomii częściowej lub całkowitej (czyli odpowiednio usunięcia jednej lub obu listew mlecznych) musi wykonać eliptyczne nacięcie wokół gruczołów, które zamierza usunąć.

I teraz wyobraź sobie sukę owczarka niemieckiego, która po zabiegu ma rozległą raną pooperacyjną ciągnącą się od spojenia łonowego do początku mostka!

Szrama ciągnąca się prawie na całą długość psa…

Jednak tak trzeba.

Musimy zrobić wszystko, by zwiększyć prawdopodobieństwo usunięcia wszystkich komórek nowotworowych. Ze względu na obszar rany, różnie też się ona zachowuje po zabiegu.

Często zdarzają się krwiaki i wynaczynienia skórne, goi się ona długo.

Należy być na to przygotowanym i jeszcze przed zabiegiem ustalić z lekarzem odpowiednie postępowanie w razie pojawienia się komplikacji.

Podczas wykonywania zabiegu często wykonuje się jednoczesną sterylizację pacjentki (jeśli oczywiście nie była ona wykonana wcześniej).

Wiesz już, jak ważny jest wpływ hormonów na rozwój nowotworu gruczołu mlekowego.

By zapobiec jego pojawieniu się w drugiej listwie mlecznej w większości przypadków zapada decyzja o przeprowadzeniu ovariohisterectomii w czasie jednej operacji. Leczenie chirurgiczne złośliwych nowotworów gruczołu mlekowego warto wzmocnić chemioterapią.

Radioterapia nie jest wystarczająco skuteczna w przypadku nowotworów gruczołu mlekowego.

Czasami przy postępowaniu paliatywnym stosuje się antybiotykoterapię oraz sterydoterapię.

Guz sutka rokowania

Podobnie, jak w przypadku większości nowotworów, występujących u zwierząt na wszelkie prognozy składa się kilka czynników.

Już sama diagnoza – nowotwór złośliwy nie pozostawia nam złudzeń, że walka będzie ciężka i wyczerpująca…

Samo badanie klinicznie zmian lub zmiany pozwala wyciągnąć wnioski odnośnie przebiegu choroby.

Duże rozmiary guza, jego szybki wzrost, owrzodzenie powierzchni czy też silne związanie ze skórą czy tkankami leżącymi pod nim rokują niekorzystnie.

Zasadnicze jednak znaczenie ma zastosowanie dodatkowych metod diagnostycznych, takich jak badanie rentgenowskie, ultrasonograficzne czy biopsja.

Dowiadujemy się z nich o obecności ewentualnych przerzutów, stopniu złośliwości nowotworu czy jego typie histologicznym.

I tu zapadają kluczowe prognozy oraz decyzje.

O doborze schematu terapeutycznego, przewidywanym czasie remisji, długości przeżycia….

Od czego więc zależy dalsze rokowanie?

  1. Od wieku samicy. Pomimo faktu, że zaawansowany wiek nie wpływa na złośliwość guza, to jednak sunie czy kotki w podeszłym wieku często cierpią z powodu chorób towarzyszących. Dodatkowo u pacjentek w starszym wieku możliwości terapeutyczne zasadniczo zawężają się. Ryzyko zabiegu chirurgicznego, dłuższe gojenie po zabiegu, obciążenie chorobami towarzyszącymi sprawia, że wielu właścicieli nie decyduje się na terapię.
  2. Od momentu zabiegu sterylizacji. Sterylizacja największy potencjał protekcyjny przed pojawieniem się guzów gruczołu mlekowego posiada, jeśli wykonana jest przed pierwszą cieczką (średnio około 6 miesiąc życia suki). Potem ochrona gwałtownie spada. Wykonana w późnym wieku pacjentki nie działa już zapobiegawczo. Mimo to w jednym z badań wykazano, że rokowanie jest lepsze, a okresy przeżycia dłuższe u suk, u których doszło do rozwoju złośliwego guza, a u których sterylizacja była jednak wykonana w okresie krótszym niż 2 lata od momentu usunięcia zmiany lub w czasie samego zabiegu.
  3. Od typu histologicznego nowotworu. Raki proste dają gorsze rokowanie niż złożone, a prognozy są zdecydowanie gorsze przy rakach anaplastycznych, mięsakach, mięsakorakach i rakach litych niż w przypadku raków płaskonabłonkowych czy gruczolakoraków cewkowych. Mięsakoraki cechują się prawie 100% przerzutowością, rak lity daje przerzuty w 57%, rak płaskonabłonkowy w 20%, a gruczolakorak cewkowy w 11% przypadków.
  4. Od stopnia zaawansowania klinicznego nowotworu.

Określenie stadium zaawansowania klinicznego nowotworu

W tym celu korzysta się z tak zwanej klasyfikacji TNM, uwzględniającej:

  • ocenę guza pierwotnego (T – Tumor)
  • ocenę stanu regionalnych węzłów chłonnych (N- Nodus)
  • obecność przerzutów odległych (M- Metastasis)

T- guz pierwotny

T1 – < 3 cm największej średnicy u suk; < 2 cm największej średnicy u kotek
T2 – 3-5 cm największej średnicy u suk; 2-3 cm największej średnicy u kotek
T3 – > 5 cm największej średnicy u suk; > 3 cm największej średnicy u kotek

N – regionalne węzły chłonne (badanie cytologiczne lub histopatologiczne)

N0 – brak przerzutów
N1 – przerzuty obecne

M – przerzuty odległe

M0 – nie wykryto obecności przerzutów odległych
M1 – wykryto przerzuty odległe

Określenie stadium zaawansowania nowotworu

SukiKotki
StadiumTNMTNM
IT1N0M0T1N0M0
IIT2N0M0T2N0M0
IIIT3N0M0T1, T2, T3N1 N0, N1M0 M0
IVkażdy TN1M0każdy Tkażdy NM11
Vxkażdy Tkażdy NM1
Określenie stadium nowotworu

Suki z miejscowym procesem (stadium I – III) mają większe szanse na dłuższe przeżycie niż te, u których stwierdzono przerzuty.

Obecność przerzutów zawsze rokuje źle.

  • Od momentu wykonania zabiegu operacyjnego. Oczywistym jest, że usunięcie nowotworu na wczesnym jego etapie daje największe szanse na wyleczenie. Rokowanie u psów z guzami o średnicy mniejszej niż 3 cm jest zdecydowanie lepsze niż u zwierząt, u których nowotwór osiągnął duże rozmiary. U kotek z kolei lepsze rokowanie i dłuższe okresy przeżycia uzyskuje się gdy zabieg wykonany jest zanim guz osiągnie rozmiary 2 cm. Wówczas czas przeżycia kotki wynosi nawet do 4,5 roku, podczas gdy w przypadku guzów o średnicy większej niż 3 cm – średnio 4-6 miesięcy.
  • Od zastosowanej terapii dodatkowej. Chemioterapia jako metoda dodatkowa również umożliwia wydłużenie okresu remisji nawet do 24 miesięcy (u pacjentek nie poddanych chemii czas przeżycia wynosi 6 miesięcy przy guzie w III/IV stopniem złośliwości).

Czy można zapobiec rakowi sutka?

Jak mogę uchronić zwierzaka przed nowotworem?
Jak mogę uchronić zwierzaka przed nowotworem?

Czy istnieje jakiś sposób, by ustrzec się przed tym nowotworem?

Czy moja sunia jest skazana na jego pojawienie się tylko dlatego, że należy do rasy predysponowanej?

Co mogę zrobić, by zapobiec chorobie?

Przede wszystkim należy jak najwcześniej wysterylizować samicę. Wczesna sterylizacja suki czy kotki jako jedyna metoda może ochronić ją przed pojawieniem się nowotworu sutka, a w konsekwencji przedwczesnej śmierci.

Ryzyko wystąpienia nowotworów gruczołu mlekowego u psów wysterylizowanych przed pierwszą cieczką wynosi 0,05%, zwiększa się do 8% po pierwszej cieczce i 26% po drugiej.

Po następnych sterylizacja traci już swój protekcyjny charakter.

Kotki wysterylizowane przed ukończeniem 6-go miesiąca życia są obarczone 9% ryzykiem rozwoju raka, natomiast ryzyko to wzrasta do 14%, gdy sterylizacja wykonana jest pomiędzy 6 a 12 miesiącem życia.

Nad wyraz często słyszę w gabinecie, że właściciele nie chcą sterylizować swoich zwierząt, bo to okrucieństwo, bo suka musi mieć raz szczeniaki, bo po sterylizacji tyje, bo weterynarz zabronił, bo to niehumanitarne….

Czasem, słysząc niektóre opinie, najzwyczajniej w świecie ich nie komentuję, bo brak mi słów.

Tych politycznie poprawnych, bo te mniej eleganckie i owszem – cisną się na usta.

Niehumanitarne i okrutne jest pozwolić swojemu zwierzęciu na wyhodowanie obcego, wielkości głowy dziecka na brzuchu.

Barbarzyństwem jest codzienne oglądanie jak ta drobna suczka czy kotka ciągnie za sobą guziora, który z tygodnia na tydzień rośnie i uzłośliwia się.

Bezlitosne jest odkładanie wizyty u weterynarza na nigdy nie nadchodzące „jutro”.

A gdy jakimś cudem to jutro nadejdzie, oczekiwanie od lekarza, że w jakiś magiczny sposób poradzi sobie ze skutkami swojego własnego zaniedbania.

A są one niestety fatalne…

Zanim więc kategorycznie odrzucisz sugestie lekarza dotyczące sterylizacji swojej kotki czy suczki przemyśl dokładnie, na czym ci naprawdę zależy.

Czy swoją opinie na temat zasadności zabiegu będziesz opierał na mitach i zabobonach, czy jednak posłuchasz autorytetu w tej dziedzinie?

A gdy guzek już się pojawi – czy będziesz czekał, aż monstrualnie powiększy swoje rozmiary, a na jego powierzchni pojawią się wrzody i wysięk ropny?

Czy może jednak wybierzesz się do lekarza wcześniej?

Wyobraź sobie, jak byś zareagowała/zareagował, gdyby guzek pojawił się u Ciebie, Twoje żony, córki…

Guzy sutków nie są zarezerwowane wyłącznie dla kobiet!

Dotyczą także zwierząt, i podobnie jak u ludzi zbyt często kończą się śmiercią.

W identyczny sposób jak u ludzi dają przerzuty.

I tak samo ich wczesne usunięcie i dalsza terapia zasadniczo podnosi szanse na przeżycie.

Nie bagatelizujmy zatem nawet drobnych zmian. Pozwólmy lekarzowi leczyć. Nie odbierajmy naszemu zwierzęciu szansy na zdrowe i długie życie.

Nowotwór nie wybiera ani czasu, ani miejsca.

Nie interesuje go wygląd, zdrowa dieta, rodowód, sposób życia czy aktywność twojego zwierzaka.

W nosie ma to, czy sunia miała szczeniaki, czy przechodziła jakiekolwiek choroby, czy brała udział w wystawach.

Pojawia się nagle, agresywny i wygłodzony.

Rozrasta się szybko i zachłannie zajmuje węzły chłonne.

Zwieńczeniem jego kolonizacji jest zajęcie płuc, co jest równoznaczne z podpisaniem wyroku śmierci na Twoje zwierzę.

A początkowo było to tylko maleńkie zgrubienie wielkości ziarenka ryżu…

Żywię ogromną nadzieję drogi Czytelniku, że po przeczytaniu tego artykułu będziesz już wiedział, jak zapobiec rozwojowi nowotworu sutka u swojej czworonożnej przyjaciółki, a gdyby ten łotr niestety już się pojawił, będziesz umiał szybko zareagować. To jest tylko decyzja. Nic więcej. Decyzja, która podjęta w odpowiednim momencie może uratować życie.

Jeśli masz pytania związane z nowotworem sutka, albo przytrafiło się to Twojemu zwierzakowi, daj znać w komentarzu pod artykułem – odpowiem na wszystkie pytania, tak szybko jak to możliwe.

 

Wykorzystane źródła >>

Avatar of lekarz weterynarii krystyna skiersinis

Lekarz weterynarii Krystyna Skiersinis

Pracuję w Przychodni Weterynaryjnej w Myślenicach. Ze względu na specyfikę placówki zajmuję się głównie szeroko rozumianą diagnostyką, onkologią, rozrodem zwierząt, medycyną regeneracyjną, dermatologią. Swoją przyszłość chciałabym związać z kardiologią.

Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
guest
47 komentarzy
Zobacz wszystkie komentarze
47
0
Zadaj pytanie do artykułux

WYPEŁNIJ POLA, ABY POBRAĆ MATERIAŁY W PDF 👇

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami.