Nietrzymanie moczu u psa: co zrobić kiedy pies popuszcza mocz?

Nietrzymanie moczu u psa
Nietrzymanie moczu u psa

Zaburzenia w trzymaniu moczu u psa mogą spędzać sen z powiek wielu opiekunów.

Nie można się dziwić, bowiem jest to dość uciążliwa przypadłość, jednak w większości przypadków możliwa do wyleczenia.

Ważne jest, aby umieć rozróżnić przypadki nieprawidłowego oddawania moczu, w których przyczyną jest choroba od zaburzeń w oddawaniu moczu o podłożu behawioralnym.

Nietrzymanie moczu u psa mające podłoże chorobowe polega na niemożności kontrolowania przez zwierzę procesu oddawania moczu.

Natomiast nieprawidłowa socjalizacja psa i nieskutecznie przeprowadzona nauka czystości oraz znakowanie terenu moczem nie wynikają z przyczyn anatomicznych czy czynnościowych, a behawioralnych.

Także popuszczanie moczu w domu z powodu przepełnionego do granic możliwości pęcherza, ponieważ pies zbyt rzadko jest wyprowadzany na spacery, nie należy do grupy chorób wpływających na zaburzenia mikcji.

Ma to szczególne znaczenie u zwierząt wytwarzających większą ilość moczu z powodu nadmiernego pragnienia (występującego przy różnych jednostkach chorobowych) lub zaburzeń w zagęszczaniu moczu, co ma miejsce zwykle u psów cierpiących na przewlekłą niewydolność nerek.

W tych przypadkach nie ma miejsca zaburzenie trzymania moczu, a nadmierna jego produkcja lub nieprawidłowa socjalizacja, można tu mówić o rzekomym nietrzymaniu moczu z powodów behawioralnych lub niedostosowanej częstotliwości spacerów.

Nietrzymanie moczu u psa przyczyny

Nietrzymanie moczu u psa przyczyny
Nietrzymanie moczu u psa przyczyny

Nietrzymanie moczu, czyli jego mimowolne wyciekanie może być wywołane wieloma czynnikami o podłożu anatomicznym i czynnościowym.

Zaburzenia w oddawaniu moczu mogą wynikać z czynników:

  • nerwowo-mięśniowych,
  • anatomicznych,
  • hormonalnych,
  • psychicznych,
  • urazowych.

Wynika to z faktu, że na  proces prawidłowego trzymania moczu składa się wiele czynników, które wspólnie działając, zapewniają prawidłowe funkcjonowanie dolnych dróg moczowych.

Należy więc wymienić tu:

  • prawidłową budowę moczowodów i ich miejsca ujścia w odpowiednim odstępie od szyjki pęcherza,
  • prawidłową rozciągliwość i elastyczność ściany pęcherza moczowego,
  • prawidłowe położenie szyjki pęcherza moczowego i cewki moczowej,
  • prawidłową budowę cewki moczowej oraz jej zwieracza.

Ponadto czynność oddawania moczu kontrolowana jest za pośrednictwem układu nerwowego, tak więc i jego zaburzenia mogą skutkować nieprawidłową kontrolą oddawania moczu.

Ze względu na przyczynę zaburzenia trzymania moczu można podzielić na kilka grup.

Nietrzymanie moczu wywołane zaburzeniami zwieracza

Wynika z utraty napięcia szyjki pęcherza lub zwieracza cewki moczowej co prowadzi do bezwolnego kapania moczu.

Proces ten jest szczególnie nasilony podczas stresu.

Charakterystyczne jest nietrzymanie moczu u psa podczas snu, lub gdy zwierzę jest zrelaksowane.

Nietrzymanie moczu u suk wywołane jest osłabieniem mięśni cewki moczowej lub zamknięcia zwieracza w wyniku przesunięcia doogonowego szyjki pęcherza moczowego.

Inne przyczyny nietrzymania moczu u psa to:

Najczęstsze przyczyny nietrzymania moczu u psa (suki)  to zaburzenia hormonalne po sterylizacji.

Nietrzymanie moczu na tle hormonalnym wynika z obniżenia wytwarzania estrogenów.

Także u psów (samców) po kastracji może dochodzić do hormonalnego nietrzymania moczu.

W postawieniu diagnozy najbardziej pomocny jest wywiad i charakterystyczne objawy, ale oczywiście nie można pominąć badania ogólnego moczu.

Podczas leczenia zwierzęta te dobrze reagują na suplementację hormonalną lub leki zwiększające napięcie zwieracza cewki moczowej.

Przymusowe, pierwotne nietrzymanie moczu

Popuszczanie moczu u psa
Popuszczanie moczu u psa

Jest to bezwolne, niemożliwe do powstrzymania parcie na mocz wywołane hiperaktywną lub podrażnioną mięśniówką pęcherza moczowego, podczas gdy funkcjonowanie zwieracza jest prawidłowe.

Silne bodźce ze ściany pęcherza moczowego powodują skurcz mięśnia wypieracza moczu i przymusowe oddawanie moczu.

Przyczyną są:

  • stany zapalne pęcherza moczowego, wywołane przez czynniki zakaźne,
  • kamienie moczowe,
  • nowotwory pęcherza.

Inną przyczyną może być pogrubiała, a w związku z tym nieelastyczna ściana pęcherza moczowego.

Do takiego stanu prowadzi przewlekły stany zapalny pęcherza moczowego lub istniejące w jego obrębie blizny.

Utrudnione panowanie nad odruchem oddawania moczu u psa powodują także zmiany na terenie jamy brzusznej zmniejszające jej przestrzeń i uciskające na narządy wewnętrzne, takie jak:

Objawami jest:

  • utrudniona kontrola nad oddawaniem moczu,
  • częstomocz u psa,
  • bolesne parcie na mocz – częstomocz z krwią u psa (krwiomocz).

W rozpoznaniu niezbędne jest wykonanie badania moczu zwykle połączone z badaniem ultrasonograficznym.

Wprowadzenie leczenia przyczynowego (antybiotykoterapia w bakteryjnych zapaleniach pęcherza, usunięcie chirurgiczne lub dietetyczne kamieni, terapia prostaty, itp.) zwykle szybko przynosi poprawę.

Oddawanie moczu kroplami przy wypełnionym pęcherzu

Są to zaburzenia trzymania moczu, w których ciśnienie w pęcherzu bez skurczu wypieracza moczu przekracza zdolność zamykania cewki moczowej.

Przyczyną nietrzymania moczu u psa są zwykle:

  • uszkodzenia rdzenia kręgowego w odcinku krzyżowym,
  • uszkodzenia nerwów obwodowych.

Również takie objawy daje uszkodzenie zwojów nerwowo-mięśniowych w obrębie ściany pęcherza moczowego w wyniku ostrego, nadmiernego rozciągnięcia pęcherza moczowego, zwykle spowodowanego przedłużającą się niedrożnością dróg wyprowadzających mocz.

Rzadszą przyczyną może być ogólne osłabienie mięśni w wyniku zaburzeń metabolicznych.

Dochodzi więc do maksymalnego rozciągnięcia ściany pęcherza wypełnionego moczem i jego niekontrolowanego wypływu, jest to tzw. paradoksalne nietrzymanie moczu.

Zwierzę nie może prawidłowo oddawać moczu z przyczyn neurologicznych, tak więc dochodzi do jego gromadzenia w pęcherzu.

W momencie przekroczenia granicznego ciśnienia w pęcherzu mocz bezwolnie wypływa.

Pęcherz jest zwykle bardzo powiększony, atoniczny, a mocz wydostaje się kroplami.

Do całkowitego opróżnienia pęcherza może dojść tylko poprzez jego cewnikowanie lub wyciskanie.

W rozpoznaniu podstawową rolę odgrywa badanie kliniczne, w tym neurologiczne, diagnostyka obrazowa oraz pełne badania krwi i moczu.

W leczeniu podstawą jest usunięcie przyczyn, czyli na przykład operacja kręgosłupa i odbarczenie rdzenia kręgowego, niestety nie zawsze jest to możliwe i skuteczne, tak więc rokowanie jest ostrożne.

W chorobach o podłożu metabolicznym zwykle po ustaleniu przyczyny i wprowadzeniu terapii dochodzi do poprawy.

We wszystkich przypadkach należy regularnie opróżniać pęcherz, cewnikując lub ręcznie wyciskając  mocz.

Jest to niezbędne działanie umożliwiające regenerację ściany pęcherza.

Często wtórnie dochodzi do zapalenia pęcherza, które także należy leczyć przy pomocy antybiotyków.

Wrodzone i nabyte nietrzymanie moczu spowodowane nieprawidłową budową anatomiczną

Wrodzone wady rozwojowe wpływające na mikcję są bardzo rzadką przyczyną nietrzymania moczu.

Można tu wymienić:

  • nieprawidłową budowę pęcherza,
  • niedorozwój pęcherza moczowego,
  • skrócenie cewki moczowej,
  • doogonowe przemieszczenie pęcherza,
  • nieprawidłowości moczowodów.

Najczęstszą wadą rozwojową są ektopowe moczowody, których ujście znajduje się w okolicy szyjki pęcherza moczowego, w cewce moczowej lub pochwie.

W chorobie tej nie ma mechanizmu zamykającego pęcherz stąd też towarzyszące nietrzymanie moczu.

Również możliwe są nabyte nieprawidłowości w budowie, takie jak przemieszczenie pęcherza, nowotwory cewki moczowej, operacje układu moczowo-płciowego i urazy, które mogą ograniczać funkcję zamykania cewki moczowej.

W postawieniu diagnozy najbardziej pomocne jest badanie ultrasonograficzne.

W leczeniu podstawową rolę odgrywają chirurgiczne zabiegi operacyjne mające na celu skorygowanie nieprawidłowości budowy.

Postępowanie u zwierząt z zaburzeniami trzymania moczu

Postępowanie u zwierząt z zaburzeniami trzymania moczu
Postępowanie u zwierząt z zaburzeniami trzymania moczu

W postawieniu diagnozy, dlaczego zwierzę nie trzyma moczu bardzo ważny jest wywiad.

Dlatego opiekun powinien zastanowić się:

  • na czym konkretnie polega problem u jego psa,
  • od jak dawna występuje,
  • czy zwierzę kropelkuje,
  • czy oddaje mocz bezwiednie podczas snu,
  • czy obecne jest nadmierne pragnienie,
  • czy towarzyszą inne objawy spoza układu moczowego.

Ważna jest także pozycja przyjmowana przez zwierzę podczas oddawania moczu.

Należy ustalić datę kastracji czy sterylizacji zwierzęcia, choroby, na które cierpi i przyjmowane obecnie leki.

Lekarz weterynarii podczas wizyty:

  • zbada ogólnie pacjenta,
  • oceni zewnętrzne narządy płciowe,
  • omaca pęcherz moczowy i pozostałe narządy jamy brzusznej.

Niezbędne będzie także badanie przez prostnicę gruczołu krokowego u samców.

Następnie lekarz może przeprowadzić badanie neurologiczne.

U wszystkich pacjentów nieodzowne jest wykonanie badania ogólnego moczu, które pozwoli ocenić funkcjonowanie układu moczowego.

Czasami także należy pobrać mocz na posiew.

Uzupełniające jest badanie ultrasonograficzne układu moczowego.

Warto również wykonać badania krwi, aby ocenić morfologię oraz pracę nerek i wątroby czy poziom hormonów.

W przypadku podejrzenia neurologicznego podłoża choroby niezbędne będzie przeprowadzenie badania radiologicznego.

Nietrzymanie moczu u psa leczenie

Nietrzymanie moczu u psa leczenie
Nietrzymanie moczu u psa leczenie

Leczenie i rokowania zależą od przyczyn choroby.

Przy bakteryjnych zapaleniach pęcherza zwykle następuje poprawa już po kilku dniach terapii antybiotykami często połączonej z lekami przeciwzapalnymi.

Ważne jest jednak kontynuowanie leczenia antybiotykami minimum przez 2 tygodnie i kontrolne badania moczu.

W istniejącej kamicy pęcherza moczowego niezbędne może być operacyjne usunięcie złogów połączone ze stosowaniem odpowiedniej karmy weterynaryjnej.

Jeśli obecne są tylko kryształy, możliwe że wystarczy tylko karmienie odpowiednią dietą.

W hormonalnym nietrzymaniu moczu suplementacja hormonów lub leki działające na zwieracz cewki moczowej szybko niwelują problem, ale należy je stosować przez całe życie.

Niestety nie zawsze możliwe jest całkowite wyleczenie zwierzęcia.

Można wówczas zastosować pieluszki dla psa, które zabezpieczą mieszkanie przed zanieczyszczeniem.

Dostępne są specjalne pieluchy dla psów, ale można także próbować dobrać odpowiedni rozmiar wśród pieluszek dla dzieci, niezbędne jest jednak wówczas wycięcie otworu na ogon.

Zwykle psy dobrze tolerują majtki dla psa na nietrzymanie moczu, warto jednak pamiętać o zachowaniu higieny okolic ujścia cewki moczowej, aby nie dopuścić do rozwoju stanu zapalnego.

Należy więc myć zwierzę w okolicach zanieczyszczonych moczem, można później stosować odkażające lub nawilżające preparaty dla zwierząt w kremie czy płynie.

Podsumowanie

Mam nadzieję, że udało mi się pokrótce wyjaśnić dlaczego u psa może dojść do nietrzymania moczu.

Jeśli masz pytania związane z tym tematem, zachęcam do pozostawienia komentarza pod artykułem, odpiszę tak szybko jak to możliwe.

 

Wykorzystane źródła >>

Lek. wet. Magda Zdanowska

Lekarz weterynarii Magdalena Zdanowska

Absolwentka Wydziału Medycyny Weterynaryjnej SGGW. Specjalistka chorób psów i kotów. Od kilkunastu lat pracuję w gabinecie weterynaryjnym w Warszawie, opiekując się głównie psami i kotami. Prywatnie właścicielka buldożki Fiony i dwóch kotek – Zuzulki i Fifiutki.

Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
guest
49 komentarzy
Zobacz wszystkie komentarze

Co Piszczy w Sierści Twojego zwierzaka?

Zalecenia lekarzy weterynarii na Twoim mailu

+ ebook "Czy leki ludzkie są bezpieczne dla psa i kota?"

Co Piszczy w Sierści Twojego zwierzaka?

Porady lekarzy weterynarii na Twoim mailu

+ ebook "Czy leki ludzkie są bezpieczne dla psa i kota?"

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami. 

WYPEŁNIJ POLA, ABY POBRAĆ MATERIAŁY W PDF 👇

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami.