FIP u kota: objawy, rokowanie, leczenie zakaźnego zapalenie otrzewnej

FIP  to zakaźne zapalenie otrzewnej kotów, wywołane przez koronawirusa kotów (FCoV – feline coronavirus).

Fip u kota
Fip u kota

Frustrująca dla lekarzy weterynarii, przygnębiająca dla właścicieli i śmiertelna w przebiegu dla kotów – tak w paru słowach można opisać wirusową chorobę: FIP u kota. Niejasna patogeneza, trudności we wczesnym rozpoznawaniu oraz brak skutecznego leczenia sprawiają, że jedynym niezmiennym skutkiem FIPa u kotów jest śmierć naszego przyjaciela. Czym jest ta nieuleczalna choroba, jak dochodzi do jej pojawienia się u kotów, czy są skuteczne sposoby walki z nią oraz jak jej zapobiegać – o tym dowiesz się czytając niniejszy artykuł.

FIP to choroba tła wirusowego czy immunologicznego?

A może jedno i drugie?

FIP u kota

FIP (feline infectious peritonitis virus FIPV) należy on do grupy I Coronaviridae, podobnie jak:

  • wirus koronawirusowego zapalenia żołądka i jelit świń,
  • koronawirus oddechowy świń,
  • koronawirus psów (CCV),
  • wirus HCV-229E wywołujący u ludzi zapalenie oskrzeli.
Zakaźne zapalenie otrzewnej kotów
Zakaźne zapalenie otrzewnej kotów

Obecnie znane są 2 typy FCoV, są to typ 1 – wyłącznie koci oraz typ 2, który pojawił się w wyniku rekombinacji pomiędzy typem I FCoV a CCV i jest genetycznie bardziej zbliżony do tego koronawirusa psiego.

Nas interesuje fakt, że każdy z tych typów jest zdolny wywołać cały wachlarz objawów klinicznych u kotów, począwszy od zakażeń bezobjawowych, poprzez biegunki, aż do FIP. Często opiekunowie zwierząt pytają, czy rozwój zakaźnego zapalenia otrzewnej kotów ma jakikolwiek związek z kocią białaczką FeLV. Nie, to są dwa zupełnie różne wirusy, choć niewykluczone, że współistniejące zakażenie FeLV może predysponować do wystąpienia choroby.

Zakażenie koronawirusem kotów jest bardzo powszechne, zwłaszcza w skupiskach zwierząt. Wirus ten jest bardzo rozpowszechniony zarówno u kotów udomowionych, jak i dziko żyjących. Badania wykazały, że około 25-40% kotów domowych jest serologicznie dodatnich pod względem FCoV.

U kotów z hodowli lub innych skupisk zwierząt wskaźnik ten wzrasta do 80-100%.

Dlaczego więc FIP w formie klinicznej występuje jedynie u 5-10% zakażonych zwierząt? Jedna z teorii głosi, iż do wystąpienia FIP konieczna jest mutacja FCoV, w wyniku której wirus uzyskuje zdolność do namnażania się w makrofagach. Jeśli hipoteza o tej mutacji jest słuszna, to nie ma dwóch przypadków FIP wywołanych przez genetycznie identyczne wirusy.

Alternatywna teoria uznaje, że kocięta chorują na FIP dlatego, że w pewnym momencie życia były narażone na kontakt z duża dawką wirusa. Miałoby się to odbywać wtedy, gdy ich układ immunologiczny nie był w pełni dojrzały, a jednocześnie działały czynniki osłabiające odporność w postaci stresu (np. szczepienia, zmiana środowiska, zabiegi kastracji czy sterylizacji). Ponadto, koty rasowe (np. Rex dewoński) oraz duże koty (gepardy) mogą wykazywać skłonności genetyczne do wystąpienia choroby, bez względu na upośledzenie odporności.

Nie udowodniono występowania choroby FIP u innych gatunków zwierząt, niż kotowate.

U psów mogą występować zakażenia koronawirusowe jelit wywołane przez CCV (koronawirusa psów – podobnego do tego występującego u kotów), którym zwykle towarzyszy biegunka. Koronawirus psów jest bardzo niebezpieczny dla szczeniąt, ponieważ szybko może doprowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i w konsekwencji śmierci.

Inny typ koronowirusa, Feline Enterale Coronavirus – FECV – jest równie często spotykany u kotów domowych.

Jak dochodzi do zakaźnego zapalenia otrzewnej kotów?

Do zakażenia wirusem dochodzi najczęściej drogą pokarmową (przez połknięcie), możliwa jest również droga aerogenna (przez wdychanie).

Zakaźne zapalenie otrzewnej kotów - jak dochodzi do zakażenia?
Zakaźne zapalenie otrzewnej kotów – jak dochodzi do zakażenia?

Wirus wydalany jest z kałem kotów już od drugiego dnia po zakażeniu. Do replikacji wirusa dochodzi głównie w nabłonku jelita cienkiego. We wczesnej fazie zakażenia może się on namnażać w migdałkach kotów, jamach ustnej i nosowej oraz gardle i jest wydalany ze śliną od kilku godzin do kilku dni. Koty w przypadku zakażenia przewlekłego szerzą wirus w sposób ciągły lub okresowy przez długi okres. Jak już wspomniałam, zakażenia koronawirusowe kotów są bardzo rozpowszechnione w populacji.

Dlaczego nie wszystkie koty zachorują na FIP?

Dlaczego zakaźne zapalenie otrzewnej kotów jest jedynie sporadycznym przejawem zakażenia? Dzieje się tak dlatego, ponieważ przyczyną choroby nie jest wyłącznie zarażenie wirusem zakaźnego zapalenia otrzewnej kota. Wiele zakażonych kotów wykazuje tylko łagodne objawy jelitowe w postaci biegunki, które dość szybko ustępują. W patogenezie tej choroby niebagatelne znaczenie ma układ immunologiczny kota, który w normalnych warunkach pełni rolę ochronną, tu jednak działa bardzo niekorzystnie, umożliwiając wystąpienie FIP w całej okazałości. Chociaż etiologia FIP u kotów nadal nie jest jasna, wiadomo już, że jest to choroba o podłożu immunologicznym, w której głównymi aktorami są wirus oraz składniki układu odpornościowego kota w postaci jego własnych przeciwciał i układu dopełniacza. Uznaje się, że właściwszą nazwą tej choroby byłoby koronawirusowe zapalenie naczyń krwionośnych kotów.

Paradoksalnie: koty, które nie mają przeciwciał przeciwko FCoV nie zachorują na FIP! Zaistnienie choroby w jej klinicznej postaci jest spowodowane działaniem wirusa oraz reakcji układu immunologicznego na naczynia krwionośne.

Istnieją 2 teorie tłumaczące rozwinięcie się choroby FIP u kotów zakażonych FCoV:

  1. Pierwsza z nich zakłada, że do rozprzestrzeniania się wirusa w organizmie dochodzi za pośrednictwem zakażonych nim monocytów lub makrofagów (a więc populacji komórek białych krwinek). Stanowią one tu coś w rodzaju „konia trojańskiego” – przylegając do śródbłonka naczyń krwionośnych i wychodząc poza ich światło pozwalają wirusowi niezauważenie wniknąć do tkanek kotka. Wirus przyciąga przeciwciała, za pomocą których dochodzi do aktywacji dopełniacza – dzięki temu jeszcze więcej makrofagów i neutrofili pojawia się w tym miejscu.
  2. Druga z teorii zakłada, że FIP u kotów to choroba, w wyniku której dochodzi do powstania kompleksów immunologicznych (jest to coś w rodzaju połączenia wirusa z przeciwciałami, co zwykle powoduje unieszkodliwienie wirusa; niestety nie tu).

Rozprzestrzenianie wirusa

Kot, który zostanie wprowadzony do środowiska, w którym przebywa więcej zwierząt, jako pierwsze napotka niestety koronawirusy. Większość kotów wtedy ulega zakażeniu. Wirus wydalany jest głównie z kałem kotów. Przez pierwsze godziny, a nawet dni, może on znajdować się w ślinie, prawdopodobnie też w wydzielinach dróg oddechowych i w moczu kotów. Wydalanie trwa od kilku do kilkunastu tygodni, u niektórych zwierząt nawet dłużej – czasem do końca życia.

Ciekawostką jest fakt, że dożywotni nosiciele wydalają aż do śmierci niezmiennie ten sam szczep wirusa, nie zapadając z reguły na FIP. Koty, które eliminują zarazek z organizmu mogą wydalać go okresowo lub w ilościach niewykrywalnych do końca zakażenia. Utrzymywanie się koronawirusa w populacji kotów jest możliwe dzięki przewlekłym nosicielom oraz w wyniku ponownych zakażeń kotów. Ważnym czynnikiem zwiększającym nasilenie siewstwa jest stres.

Przenoszenie zakażenia wirusem FCoV

Transmisja wirusa odbywa się głównie na drodze pośredniej przez kontakt z kałem lub przedmiotami zawierającymi koronawirusa. Głównym źródłem zakażenia kotów są kuwety dzielone z siewcami. Możliwe jest również zakażenie za pośrednictwem aerozolu powstającego podczas kichania, przez wspólne miski kotów lub wzajemne zabiegi pielęgnacyjne, jednak tylko przez klika godzin. Mało prawdopodobne jest przenoszenie wirusa przez pchły czy wszy. Niezwykle rzadkie jest zakażenie przez łożysko. Nadal nie rozstrzygnięta jest kwestia, czy udział w wystawach sprzyja transmisji wirusa.

FIP u kota objawy

Fip u kota objawy
Fip u kota objawy

Pierwotne zakażenie koronawirusem kotów

Gdy kot ulega zakażeniu FCoV po raz pierwszy możemy zaobserwować krótkotrwałą biegunkę lub objawy ze strony układu oddechowego. Nie są one jednak bardzo nasilone i bywa, że umykają uwadze właściciela.

Koronawirusowe zapalenie jelit

Zwykle wirus wywołuje u kotów przejściową biegunkę i/lub wymioty. Czasem jednak dochodzi do ciężkiego zapalenia żołądka i jelit, przebiegającego z wymiotami, biegunką i utratą masy ciała, nie poddającymi się leczeniu i utrzymującymi się nawet do kilkunastu tygodni.

Zakaźne zapalenie otrzewnej kotów

W przebiegu FIP obserwujemy 2 postaci:

  • wysiękowa (wilgotna),
  • bezwysiękowa (sucha).
Kot z fipem zdjęcia
8 miesięczny kociak w końcowy stadium bezwysiękowego fip | źródło: wikipedia

Prawie 50% kotów ma mniej niż 2 lata, choć choroba może wystąpić w każdym wieku. Okres inkubacji choroby może trwać miesiące, a nawet lata, a objawy kliniczne choroby mogą ujawniać się w różnych narządach i układach organizmu.

Postać wysiękowa FIP objawy

  • wodobrzusze i/lub gromadzenie się płynu w klatce piersiowej (wielu właścicieli nie zauważa zwiększonego zarysu powłok brzusznych),
  • apatia i spadek apetytu, choć wiele kotów może być w świetnej formie i jeść normalnie,
  • umiarkowana gorączka, nie reagująca na leczenie,
  • utrata masy ciała,
  • duszność i/lub przyspieszone oddychanie,
  • u kocurów powiększenie moszny,
  • bladość lub zażółcone błony śluzowe,
  • stłumienie tonów sercowych,
  • wyczuwalne masy przy omacywaniu jamy brzusznej,
  • powiększenie węzłów chłonnych krezkowych.

Jak wygląda wodobrzusze u kota z FIP możesz zobaczyć na poniższym filmie

Objawy postaci bezwysiękowej FIP

  • umiarkowana gorączka,
  • utrata wagi,
  • posmutnienie,
  • zmniejszenie łaknienia,
  • możliwa żółtaczka,
  • omacywaniem jamy brzusznej stwierdza się powiększenie węzłów chłonnych krezkowych, czasem te nieregularny kształt nerek oraz guzkowate struktury na innych narządach wewnętrznych,
  • możliwa duszność,
  • zmiany w gałkach ocznych (najczęściej zapalenie tęczówki, manifestujące się zmianą jej barwy, zmętnienie cieczy wodnistej w przedniej komorze oka, obecność precypitatów na rogówce, wylewy krwawe do przedniej komory oka, odklejenie siatkówki i inne.),
  • objawy neurologiczne (niezborność, oczopląs, ataki padaczki, zaburzenia koordynacji, drżenia, niewyjaśniona gorączka, zmiany zachowania itp.),
  • FIP jelitowy – ziarniaki zapalne zlokalizowane najczęściej w okrężnicy, czasem także w jelicie cienkim; obecności ziarniniaków towarzyszą objawy ze strony układu pokarmowego jak zaparcia, przewlekła biegunka lub wymioty.

Czas przeżycia kociaka od momentu pojawienia się objawów klinicznych przy postaci wysiękowej FIP jest przerażająco krótki – od kilku dni do paru tygodni (bardzo nieliczne dorosłe koty mogą walczyć jeszcze parę miesięcy). W przebiegu postaci suchej choroba jest nieco bardziej łaskawa – przeżywalność kotów wynosi od kilku tygodni do kilku miesięcy.

FIP u kociąt objawy

FIP kociąt może objawiać się:

  • spowolnieniem wzrostu,
  • zwiększoną częstość występowania biegunek,
  • zwiększoną częstość występowania schorzeń górnych dróg oddechowych.
Zakaźne zapalenie otrzewnej kotów jest drugą co do częstości przyczyną śmierci młodych kociąt po odsadzeniu, nie wywołuje jednak padnięć u kotów pomiędzy narodzinami a odsadzeniem.

Rozpoznanie i diagnostyka FIP

Rozpoznanie FIP jest trudne i powinno się ono opierać na wszystkich elementach badania klinicznego zwierząt. Na rynku nie ma obecnie testu w kierunku FIP, a dostępne w lecznicach komercyjne testy ELISA mogą jedynie wykazać, że kot miał kontakt z koronawirusem kocim.

Rozpoznanie FIP

  1. Objawy kliniczne.
  2. Warunki bytowania. Obecność wielu kotów w gospodarstwie domowym, hodowla lub przebywanie w schronisku w ciągu ostatnich 6-12 miesięcy.
  3. Badania laboratoryjne:
    1. Badania hematologiczne – limfopenia, niedokrwistość nieregeneratywna, neutrofilia z przesunięciem obrazu w lewo,
    2. Badania biochemiczne surowicy – hiperglobulinemia, przy fipie obserwujemy niski stosunek albumin do globulin,
    3. Badanie fizykalne płynu wysiękowego – przejrzysty, barwy słomkowej, pieni się po wstrząśnięciu, jest lepki, może krzepnąć,
    4. Badanie cytologiczne płynu wysiękowego – niewielka zawartość komórek, głównie makrofagi i neutrofile,
    5. Badanie biochemiczne płynu wysiękowego – wysoki poziom białka, niski stosunek albumin do globulin,
    6. Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego – podwyższony poziom białka, pleocytoza,
    7. Test Rivalty – pobrany od chorego na FIP kota wysięk z jamy brzusznej ma bardzo ciekawą cechę – wkroplony do roztworu kwasu octowego opada na dno w postaci charakterystycznego precypitatu w kształcie meduzy,
    8. Badanie immunofluorescencyjne makrofagów obecnych w płynie wysiękowym. Pozytywny wynik barwienia makrofagów zakażonych FCoV z pobranego wysięku jest charakterystyczny dla FIP, jednakże wynik negatywny nie pozwala go wykluczyć.
  4. Badania serologiczne:
    1. Miano przeciwciał we krwi lub płynie wysiękowym,
    2. Miano przeciwciał w płynie mózgowo-rdzeniowym.
  5. Identyfikacja drobnoustrojów:
    1. Obecność charakterystycznych zmian w obrazie histopatologicznym bioptatu,
    2. Immunohistochemiczne badanie płynu lub tkanek,
  6. Wykrywanie obecności wirusa:
    1. Wykrycie mRNA,
    2. Dodatni wynik RT-PCR płynu wysiękowego.

Należy zaznaczyć, że badania serologiczne mają bardzo ograniczoną wartość diagnostyczną. Najpewniejsze rozpoznanie stawiane jest na podstawie badania histopatologicznego i immunohistochemicznego.

Czy wykonywać badania serologiczne?

Zdania na temat zasadności wykonywania testów serologicznych w dalszym ciągu są podzielone.  Największe kontrowersje wzbudza fakt, iż testy te potwierdzają lub wykluczają jedynie kontakt z koronawirusem, a nie chorobę FIP jako taką. Faktem jest, że w przeszłości więcej kotów zostało poddanych eutanazji niż rzeczywiście umarło z powodu FIP tylko dlatego, że test okazał się dodatni. Osobiście uważam, że zastosowanie badań serologicznych może być bardzo przydatne pod warunkiem użycia wiarygodnych, sprawdzonych testów oraz odpowiedniej interpretacji wyników, skorelowanej ze stanem klinicznym pacjenta.

Kiedy wykonać testy serologiczne na FIP?

Istnieje pięć głównych wskazań zastosowania testów, wykrywających przeciwciała przeciw FCoV:

  1. Gdy chcemy potwierdzić lub wykluczyć u naszego zwierza zakaźne zapalenie otrzewnej lub koronawirusowe zapalenie jelit.
    Testy bywają bardzo użyteczne, jeśli rzeczywiście ich wynik potwierdza to, co już przypuszczamy. Powinny być jednak one jedynie częścią całego procesu diagnostycznego, na który składają się dane z wywiadu, objawy kliniczne, wyniki badań laboratoryjnych itd. Nie należy wyciągać zbyt daleko idących wniosków wyłącznie na podstawie dodatniego wyniku testu. Dlaczego? Ponieważ mają one swoje ograniczenia:

    1. Po pierwsze – wiele zdrowych lub kotów chorych na inne choroby, ma w surowicy przeciwciała anty-FCoV. Dodatni wynik testu świadczy jedynie o kontakcie z wirusem, nie musi potwierdzać choroby.
    2. Po drugie – pacjenci z wysiękową formą FIP mogą mieć niskie miano przeciwciał lub być seronegatywne. Wynika to z faktu, że przeciwciała wykrywane przez taki test są już związane z krążącym w organizmie wirusem i prze to stają się „niewidoczne” dla antygenów testu.
  2. Gdy nasz kotek miał kontakt z innym kotem podejrzanym o wydalanie lub wydalającym wirusa. W takiej sytuacji testy wykonywane są zwykle z dwóch powodów:
    1. Gdy chcemy znać rokowanie odnośnie naszego pupila,
    2. Gdy chcemy wprowadzić do domu inne zwierzę i zamierzamy sprawdzić, czy nasz eksponowany kot jest siewcą wirusa.
  3. Gdy nasz kotek ma być „użyty” w celach hodowlanych. Wielu hodowców wymaga, by przed kryciem koty były sprawdzane na obecność przeciwciał anty-FCoV. Jeśli kot jest seronegatywny, można go spokojnie dopuścić do innego seronegatywnego kota. W przeciwnym wypadku można go dopuścić jedynie do seropozytynwgo kota, ale pamiętać należy o wczesnym odsadzeniu i izolacji młodych kociąt, ze względu na ryzyko zarażenia. Innym rozwiązaniem może być izolacja takiego osobnika i powtórzenie badania po 3-6 miesiącach z nadzieją, że kot stanie się seronegatywny.
  4. Gdy chcemy wykonać testy przesiewowe fip w hodowli kotów w kierunku FCoV. W hodowlach kotów lub ich skupiskach dobrze jest wykonywać te badania po to, aby ocenić, czy mamy do czynienia z endemicznym występowaniem FCoV. Wiedza uzyskana dzięki testom daje nam możliwość kontrolowania rozprzestrzeniania się wirusa, izolowania osobników z takiej hodowli, co w konsekwencji może doprowadzić do uwolnienia się populacji od FCoV.
  5. Gdy chcemy sprawdzić nowego kota wprowadzeniem go do populacji, w której nie ma osobników z przeciwciałami przeciwko FCoV. Bardzo ważne w przypadku, gdy hodowla ma status wolnej od wirusów. W interesie każdego hodowcy powinno być dokładne sprawdzenie oraz izolacja nowo wprowadzanych osobników. Obowiązuje tu zasada braku zaufania – zawsze przed wprowadzeniem nowych kotów do grupy należy zakładać, że są mogą być one zarażone wirusem.

Zarówno w pierwszej, jak i drugiej sytuacji jest bardzo prawdopodobne, że wynik testu będzie dodatni, ponieważ 95-100% kotów narażonych na kontakt z wirusem ulega zakażeniu, a przeciwciała pojawiają się u nich po 18-21 dniach po ekspozycji.

To jednak nie oznacza złego rokowania!

Sam fakt zakażenia nie jest równoznaczny z rozwinięciem się pełnoobjawowej choroby. W rzeczywistości większość kotów, które uległy zakażeniu wirusem wcale nie zachoruje na FIP. Koty dorosłe powinny być ponownie badane co 3-6 miesięcy, aż poziom przeciwciał obniży się u nich 3- lub 4-krotnie. Kocięta mogą być badane co 1-2 miesiące. Niektóre koty mogą być seropozytywne przez lata, co niekoniecznie oznacza, że są one siewcami, a także nie musi oznaczać dla kota złego rokowania. Ważne jest jednak to, że około 1/3 seropozytywnych kotów wydala wirusa, dlatego też wprowadzanie do domu nowego kociaka nie jest rozsądne (chyba, że nowy domownik również posiada przeciwciała anty-FCoV). W takich przypadkach zasadne jest ponowne wykonanie testu po upływie 3-6 miesięcy.

FIP u kota leczenie

Jak leczyć zakaźne zapalenie otrzewnej? W zależności od stanu klinicznego pacjenta stosowane są różne strategie leczenia FIP. I tak:

  1. W przypadku kotów posiadających przeciwciała przeciw koronawirusom, ale nie wykazujących objawów klinicznych nie ma potrzeby wdrażania leczenia. Jak już wiemy, stres może przyczyniać się do rozwoju FIP, dlatego też należy unikać wszelkich sytuacji stresujących, jak np. wizyta w hotelu, zmiana opiekuna itp.
  2. Koronawirusowe zapalenie jelit u wielu kotów kończy się samowyleczeniem. Pozostali pacjenci wymagają wsparcia w postaci leczenia objawowego (płynoterapia, dieta, probiotyki, czasem antybiotyki).
  3. W przypadku klinicznej postaci FIP stosuje się leki immunosupresyjne, przeciwzapalne oraz koci interferon ω. Wspomagająco podaje się witaminy (wit. A, kompleks witamin z grupy B, wit. C,E), a także niekiedy sterydy anaboliczne czy inhibitory syntetazy tromboksanu. Niezmiernie istotne w opiece nad kotem z FIP są również wysokobiałkowa dieta, odpoczynek i unikanie sytuacji stresowych.

Podobnie jak w przypadku białaczki kociej FeLV, na rynku nie ma dostępnych leków przeciwwirusowych przeciwko FCoV.

Leczenie fip u kota
Leczenie fip u kota

Zapobieganie zarażeniu wirusem

Na rynku dostępna jest donosowa szczepionka na FIP na koronawirus u kota, jednak jej skuteczność jest wciąż kwestionowana. Nadal najskuteczniejszym sposobem profilaktyki przeciwko tej chorobie pozostaje ochrona kotów przed zakażeniem. Jest to szczególnie trudne w dużych skupiskach, takich jak hodowle czy schroniska, dlatego poniżej przedstawiam 2 schematy postępowania profilaktycznego.

  1. Ochrona kociąt przed zakażeniem wirusem:
    1. Tydzień przed wprowadzeniem ciężarnej kotki do pomieszczenia, gdzie planowany jest poród, należy usunąć wszystkie koty i kocięta. Następnie pomieszczenie odkażamy (najlepiej z użyciem roztworu podchlorynu sodu – wybielacza – w rozcieńczeniu 1: 32). W tym pomieszczeniu pozostawiamy oddzielną kuwetę oraz miski, wcześniej odkażone podchlorynem sodu.
    2. Wszelkie codzienne czynności najpierw rozpoczynamy od pomieszczenia dla młodych kociąt. Przed wejściem myjemy ręce środkiem odkażającym; stosujemy ubrania i buty przeznaczone do używania wyłącznie w tym pomieszczeniu.
    3. Przed lub po porodzie wykonujemy u kotki badania na obecność przeciwciał anty-FCoV:
      1. Gdy jest seropozytywna odłączamy od niej kocięta w wieku 5-6 tygodni,
      2. W przeciwnym razie kociaki mogą zostać z nią dłużej.
    4. Wykonujemy testy serologiczne u kociąt po ukończeniu przez nie dziesiątego tygodnia życia.
  2. Zminimalizowanie rozprzestrzeniania się wirusa w hodowli lub kociarni:
    1. Dbałość o higienę:
      1. Odpowiednia liczba kuwet (najlepiej 1 kuweta na jednego kota),
      2. Usuwanie kału z kuwety minimum 1 raz dziennie,
      3. Zmiana żwirku i odkażanie kuwet minimum raz w tygodniu,
      4. Kuwety trzymać z dala od miejsca karmienia,
      5. Regularne odkurzanie oraz mycie podłóg,
      6. U przedstawicieli długowłosych kocich ras przystrzyc włosy, szczególnie w tylnych okolicach ciała.
    2. Odpowiednia liczba zwierząt:
      1. W domu nie więcej niż 8-10 kotów, trzymanych w niezmiennych grupach (maksymalnie 3-4 osobniki)
      2. W schronisku – każdy kot trzymany oddzielnie, bez kontaktu z innymi osobnikami,
      3. W hodowli stworzyć grupy kotów, oparte na podstawie wyników testu serologicznego (oddzielnie zwierzęta bez przeciwciał, wśród których nie ma siewców i oddzielnie zwierzęta z przeciwciałami i siewców).
    3. Regularne wykonywanie testów serologicznych.
    4. Usuwanie zakażonych kotów z populacji. Najlepiej wykorzystać w tym celu badanie PCR, wykazujące obecność wirusa w kale.

Studium przypadku

Na koniec opowiem o pewnym przypadku, który idealnie demonstruje, jak zwodniczą i trudną w rozpoznawaniu jednostką chorobową jest FIP. Diabełek – młodziutki kociak Rex dewoński, został mi przedstawiony parę miesięcy temu. Zrozpaczony opiekun przywiózł go do przychodni z nadzieją, że w końcu uda się zdiagnozować spadek masy ciała kociaka.

Pacjent zwiedził wcześniej już kilka placówek weterynaryjnych, gdzie leczony był różnymi sposobami z miernym skutkiem. Najważniejszym problemem u Diabełka była ciągła utrata wagi (pomimo tego, że spadek apetytu nie został zaobserwowany), której towarzyszyła umiarkowana gorączka. Właściciel pokazał wyniki miesiąc wcześniej wykonanego badania krwi – wszystko było w normie.

Dziwne, prawda?

Pacjent miał zażółcone błony śluzowe oraz skórę, powiększony brzuszek… Do tego gorączka i znaczna niedowaga. Dlaczego więc nie było znaczących zmian we krwi, co potwierdziło badanie krwi, a pacjent nieustannie tracił na wadze? Po zbadaniu Diabełka i wykonaniu diagnozy (morfologia, biochemia, usg jamy brzusznej, badanie moczu) przedstawiłam właścicielowi wstępną diagnozę: podejrzenie FIP. Na jakiej podstawie pokusiłam się o tak bezwzględne rozpoznanie?

Już wyjaśniam.

  1. Po pierwsze kot, przebywający z dwoma innymi kociakami w domu.
  2. Po drugie rasa – Devony dość nierzadko przejawiają różne mutacje genetyczne, w tym należy uwzględnić tę, przyczyniającą się do rozwoju FIP.
  3. Po trzecie słaba skuteczność wcześniejszego standardowego leczenia.
  4. Po czwarte – żółtaczka, powiększenie krezkowych węzłów chłonnych oraz zmiany w morfologii i biochemii.
  5. Po piąte – wykluczenie innych prawdopodobnych chorób.

Jednak FIP u tego kociaka wcale nie był taki pewny. Dlaczego? Kot był wesoły, aktywny, miał ogromny apetyt. Nie było wodobrzusza ani wodopiersia. Pochodził ze zdrowej hodowli.

Laboratorium stwierdziło, że nie ma przeciwciał na koronawirus u kota. Czy naprawdę sensowne było uporczywe trzymanie się wstępnego rozpoznania? Choroba jednak sama potwierdziła swoją obecność. Na jednej z kolejnych wizyt w jamie brzusznej pojawił się charakterystyczny wysięk. Badanie cytologiczne bez litości potwierdziło FIP… Ze względu na pogarszające się samopoczucie i stan Diabełka opiekun parę tygodni później zadecydował o eutanazji.

Jak zapewne zauważyłeś drogi Czytelniku, w tym artykule wielokrotnie padały słowa: „teoria”, „hipoteza”, „założenie”, „przypuszczenie”. Taka jest również nasza wiedza na temat FIP. Wciąż jeszcze nie do końca wyjaśniona etiologia skutkuje trudnościami zarówno w diagnozowaniu, jak i leczeniu zakaźnego zapalenia otrzewnej. Pozostaje nam tylko mieć nadzieję, że dzięki intensywnym badaniom nad tą jednostką chorobową szybko zrozumiemy jej patogenezę, opracujemy skuteczne leczenie oraz udoskonalimy testy diagnostyczne by móc w pełni zapobiegać i zwalczać zakaźne zapalenie otrzewnej. Jeśli tylko zauważysz któreś z wymienionych objawów u Twojego kota, lub Twoich kotów jak najszybciej udaj się na konsultacje do lekarza weterynarii.

 

Wykorzystane źródła >>

Avatar of lekarz weterynarii krystyna skiersinis

Lekarz weterynarii Krystyna Skiersinis

Pracuję w Przychodni Weterynaryjnej w Myślenicach. Ze względu na specyfikę placówki zajmuję się głównie szeroko rozumianą diagnostyką, onkologią, rozrodem zwierząt, medycyną regeneracyjną, dermatologią. Swoją przyszłość chciałabym związać z kardiologią.

Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
guest
106 komentarzy
Zobacz wszystkie komentarze
106
0
Zadaj pytanie do artykułux

Co Piszczy w Sierści Twojego zwierzaka?

Zalecenia lekarzy weterynarii na Twoim mailu

+ ebook "Czy leki ludzkie są bezpieczne dla psa i kota?"

Co Piszczy w Sierści Twojego zwierzaka?

Porady lekarzy weterynarii na Twoim mailu

+ ebook "Czy leki ludzkie są bezpieczne dla psa i kota?"

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami. 

WYPEŁNIJ POLA, ABY POBRAĆ MATERIAŁY W PDF 👇

Zgoda marketingowa: wyrażam zgodę, aby Co w Sierści Piszczy skontaktował się ze mną drogą mailową, korzystając z informacji podanych w tym formularzu dla celów informacyjnych, aktualizacji i marketingu. Jeśli chcesz wycofać Twoją zgodę kliknij link rezygnacji u dołu każdego wysyłanego przez nas maila. Szanujemy Twoją prywatność i dane osobowe. Tutaj znajdziesz naszą politykę prywatności i regulamin newslettera. Przesyłając ten formularz zgadzasz się, że możemy przetwarzać Twoje dane osobowe zgodnie z tymi warunkami.